Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 7 Sukta 56ऋग्वेद मण्डल 7 सूक्त 56Rigveda Mandala 7 Sukta 56

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala7
Suktaसूक्तSukta56
Mantrasमंत्रMantra25
RishiऋषिRishimaitraavarunirvasishthah.मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः।maitraavarunirvasishthah.
DevataदेवताDevatamarutahमरुतःmarutah
Chandasछन्दChandastrishtup , 1-11 dvipada viraatत्रिष्टुप् , १-११ द्विपदा विराट्trishtup , 1-11 dvipada viraat
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 7.56.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

25 mein se 0 mantra complete

RV 7.56.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

क ईं व्यक्ता नरः सनीळा रुद्रस्य मर्या अध स्वश्वाः ॥१॥

saral hindee anuvaad

panktiyon men khare ye deeptimaan kaun hain, jo rudr ke yuva veer hain aur shreshth ashvon dvaara vahan kie jaate hain?

RV 7.56.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङ्ग विद्रे मिथो जनित्रम् ॥२॥

saral hindee anuvaad

vaastav men koee naheen jaanata ki ve kahaan se utpann hue. keval ve hee ek-doosare kee utpatti jaanate hain.

RV 7.56.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

अभि स्वपूभिर्मिथो वपन्त वातस्वनसः श्येना अस्पृध्रन् ॥३॥

saral hindee anuvaad

teevr baajon ke samaan ve apane jhonkon se ek-doosare ko phailaate, saath prayatn karate aur vaayu kee tarah garjate hain.

RV 7.56.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

एतानि धीरो निण्या चिकेत पृश्निर्यदूधो मही जभार ॥४॥

saral hindee anuvaad

vivekee rishi ne in rahasyon ko aur mahaan prishni ne apane udar men jise dhaaran kiya tha use jaana.

RV 7.56.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

सा विट् सुवीरा मरुद्भिरस्तु सनात्सहन्ती पुष्यन्ती नृम्णम् ॥५॥

saral hindee anuvaad

maruton ke dvaara yah veer samudaay sada vijayee, saahasee santati se sampann aur barhatee shakti vaala rahe.

RV 7.56.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

यामं येष्ठाः शुभा शोभिष्ठाः श्रिया सम्मिश्ला ओजोभिरुग्राः ॥६॥

saral hindee anuvaad

ve jyoti men sabase ujjval, gati men sabase teevr, yash se nikat jure aur anek prakaar kee shakti se samarth hain.

RV 7.56.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

उग्रं व ओज स्थिरा शवांस्यधा मरुद्भिर्गणस्तुविष्मान् ॥७॥

saral hindee anuvaad

tumhaara bal nishchay hee mahaan aur shakti drirh hai. hamaara samudaay maruton ke saath saamarthyavaan bane.

RV 7.56.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

शुभ्रो वः शुष्मः क्रुध्मी मनांसि धुनिर्मुनिरिव शर्धस्य धृष्णोः ॥८॥

saral hindee anuvaad

tumhaara tej ujjval aur sankalp prachand hai. tumhaare nirbheek samooh kee prerit vaanee samaadhisth muni ke samaan chalatee hai.

RV 7.56.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

सनेम्यस्मद्युयोत दिद्युं मा वो दुर्मतिरिह प्रणङ्नः ॥९॥

saral hindee anuvaad

apane prajvalit astr ko sada hamase door moro aur tumhaaree aprasannata yahaan ham tak n pahunche.

RV 7.56.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

प्रिया वो नाम हुवे तुराणामा यत्तृपन्मरुतो वावशानाः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

he vijayee maruto, ham tumhaare priy naamon ka aahvaan karate aur apanee kaamana pooree hone tak oonche svar se pukaarate hain.

RV 7.56.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

स्वायुधास इष्मिणः सुनिष्का उत स्वयं तन्वः शुम्भमानाः ॥११॥

saral hindee anuvaad

sushastr aur teevr veg se chalate hue ve apane roop sajaate hain. he pavitr maruto, tumhaare lie arpan aur svarn aabhooshan hain.

RV 7.56.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं हिनोम्यध्वरं शुचिभ्यः । ऋतेन सत्यमृतसाप आयञ्छुचिजन्मानः शुचयः पावकाः ॥१२॥

saral hindee anuvaad

he maruto, tum pavitr ho aur tumhaare arpan pavitr hain, isalie main tumhen pavitr yajny deta hoon. ujjval aur shuddhakaaree janme ritapaalo, tum rit ke dvaara saty tak aae.

RV 7.56.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः । वि विद्युतो न वृष्टिभी रुचाना अनु स्वधामायुधैर्यच्छमानाः ॥१३॥

saral hindee anuvaad

tumhaare kandhon par valay aur vaksh par svarn maalaaen hain. vidyut ke samaan varshaabinduon se chamakate hue tum apane aayudh ghumaate ho.

RV 7.56.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

प्र बुध्न्या व ईरते महांसि प्र नामानि प्रयज्यवस्तिरध्वम् । सहस्रियं दम्यं भागमेतं गृहमेधीयं मरुतो जुषध्वम् ॥१४॥

saral hindee anuvaad

tumhaaree mahimaaen antariksh kee gaharaaee men vyaapak phailatee aur poojaneey naam door tak jaate hain. he maruto, grihy arpan aur sanpada ka yah sahasragunit bhaag sveekaar karo.

RV 7.56.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

यदि स्तुतस्य मरुतो अधीथेत्था विप्रस्य वाजिनो हवीमन् । मक्षू रायः सुवीर्यस्य दात नू चिद्यमन्य आदभदरावा ॥१५॥

saral hindee anuvaad

he maruto, yadi is mahaan aahvaan men kahee stuti par dhyaan dete ho to hamen shreshth veeron sahit aisa dhan sheeghr do jise koee dveshee haani n pahuncha sake.

RV 7.56.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥१६॥

saral hindee anuvaad

daurate ashvon se teevr aur utsav ke yuvaaon kee tarah saje marut sundar bachheron aur kreeraarat vatson ke samaan grih ke paas thaharakar jal barasaate hain.

RV 7.56.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

दशस्यन्तो नो मरुतो मृळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके । आरे गोहा नृहा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम् ॥१७॥

saral hindee anuvaad

marut kripaapoorvak hamaaree sahaayata karen aur sundar dyaava-prithivee ko vyaapak sthaan den. manushyon aur pashuon ko maarane vaala vajr door rakhen aur aasheeshon sahit hamaaree or muren.

RV 7.56.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गृणानः । य ईवतो वृषणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ॥१८॥

saral hindee anuvaad

baitha hua purohit tumhaaree saarvabhaum udaarata kee stuti karate hue oonche svar se tumhen bulaata hai. chhalarahit hokar vah samarpit janon ke rakshak tumhaara stutiyon se aahvaan karata hai.

RV 7.56.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

इमे तुरं मरुतो रामयन्तीमे सहः सहस आ नमन्ति । इमे शंसं वनुष्यतो नि पान्ति गुरु द्वेषो अररुषे दधन्ति ॥१९॥

saral hindee anuvaad

ye marut teevragaamee ko rokate aur adhik shakti se bal ko jhukaate hain. ve stota ko dveshee se bachaate aur haanikaarak par kathor aprasannata rakhate hain.

RV 7.56.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

इमे रध्रं चिन्मरुतो जुनन्ति भृमिं चिद्यथा वसवो जुषन्त । अप बाधध्वं वृषणस्तमांसि धत्त विश्वं तनयं तोकमस्मे ॥२०॥

saral hindee anuvaad

marut nirdhan aur abhaavagrast ko bhee uthaate hain, jise vasu sakriy veer ke roop men maanate hain. andhakaar door karo aur hamen prachur bachche tatha vanshaj do.

RV 7.56.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

मा वो दात्रान्मरुतो निरराम मा पश्चाद्दघ्म रथ्यो विभागे । आ न स्पार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वृषणो वो अस्ति ॥२१॥

saral hindee anuvaad

he maruto, ham tumhaaree udaarata n khoen aur rathon se baantate samay peechhe n rahen. apanee aanandadaayee aur saty sanpada men hamen bhaag do.

RV 7.56.22

Mantra 22मंत्र 22Mantra 22

सं यद्धनन्त मन्युभिर्जनासः शूरा यह्वीष्वोषधीषु विक्षु । अध स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रातारो भूत पृतनास्वर्यः ॥२२॥

saral hindee anuvaad

jab log jaladhaaraaon, charaagaahon aur gharon ke lie krodh men bhiren, tab he rudraj maruto, shatruon ke sangharsh men hamaaree raksha karo.

RV 7.56.23

Mantra 23मंत्र 23Mantra 23

भूरि चक्र मरुतः पित्र्याण्युक्थानि या वः शस्यन्ते पुरा चित् । मरुद्भिरुग्रः पृतनासु साळ्हा मरुद्भिरित्सनिता वाजमर्वा ॥२३॥

saral hindee anuvaad

tumane hamaare poorvajon ke lie anek prashansaneey karm kie jinhen unhonne praacheen kaal se gaaya. maruton ke saath balavaan yuddh jeetata aur ashv puraskaar paata hai.

RV 7.56.24

Mantra 24मंत्र 24Mantra 24

अस्मे वीरो मरुतः शुष्म्यस्तु जनानां यो असुरो विधर्ता । अपो येन सुक्षितये तरेमाध स्वमोको अभि वः स्याम ॥२४॥

saral hindee anuvaad

he maruto, hamaare paas balavaan veer, janon ka drirh daivee neta aur dhaarak ho, jisake saath ham jal paar kar uttam bhoomi pahunchen aur tumhaare nikat apane ghar men surakshit rahen.

RV 7.56.25

Mantra 25मंत्र 25Mantra 25

तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥२५॥

saral hindee anuvaad

indr, mitr, varun, agni, jal, vanaspatiyaan aur vriksh hamaaree stuti sveekaar karen. hamen maruton kee sharan mile. he devo, sada kalyaan ke saath hamaaree raksha karo.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 403392. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.