Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 7 Sukta 1ऋग्वेद मण्डल 7 सूक्त 1Rigveda Mandala 7 Sukta 1

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala7
Suktaसूक्तSukta1
Mantrasमंत्रMantra25
RishiऋषिRishimaitraavarunirvasishthah.मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः।maitraavarunirvasishthah.
DevataदेवताDevataagnihअग्निःagnih
Chandasछन्दChandasviraat, 19-25 trishtupविराट्, १९-२५ त्रिष्टुप्viraat, 19-25 trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 7.1.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

25 mein se 0 mantra complete

RV 7.1.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

अग्निं नरो दीधितिभिररण्योर्हस्तच्युती जनयन्त प्रशस्तम् । दूरेदृशं गृहपतिमथर्युम् ॥१॥

saral hindee anuvaad

ekaagr chintan aur haathon kee gati se manushyon ne do araniyon se stuty agni ko utpann kiya. ve grihapati hain, door se dikhaaee dete hain aur unakee jvaala nukeelee hai.

RV 7.1.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

तमग्निमस्ते वसवो न्यृण्वन्सुप्रतिचक्षमवसे कुतश्चित् । दक्षाय्यो यो दम आस नित्यः ॥२॥

saral hindee anuvaad

vasuon ne manohar agni ko ghar men sthaapit kiya, taaki ve har or se sahaayata karen. ve sada ghar men nivaas karate hain aur sammaan ke yogy hain.

RV 7.1.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

प्रेद्धो अग्ने दीदिहि पुरो नोऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ । त्वां शश्वन्त उप यन्ति वाजाः ॥३॥

saral hindee anuvaad

he sabase yuva agni, bhaleebhaanti prajvalit hokar hamaare saamane apanee aviraam jvaala se chamako. yajny ke sabhee ann tumhaare paas aate hain.

RV 7.1.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

प्र ते अग्नयोऽग्निभ्यो वरं निः सुवीरासः शोशुचन्त द्युमन्तः । यत्रा नरः समासते सुजाताः ॥४॥

saral hindee anuvaad

jahaan kuleen purush saath baithate hain, vahaan veeron se ghiree tumhaaree tejasvee agniyaan any agniyon se adhik ujjval hokar chamakee hain.

RV 7.1.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

दा नो अग्ने धिया रयिं सुवीरं स्वपत्यं सहस्य प्रशस्तम् । न यं यावा तरति यातुमावान् ॥५॥

saral hindee anuvaad

he paraakramee agni, hamaaree praarthana sveekaar kar hamen veeron aur uttam santati se yukt yashasvee sanpada do, jise koee maayaavee aakramanakaaree paraast n kar sake.

RV 7.1.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

उप यमेति युवतिः सुदक्षं दोषा वस्तोर्हविष्मती घृताची । उप स्वैनमरमतिर्वसूयुः ॥६॥

saral hindee anuvaad

sandhya aur prabhaat men ghee tapakaatee, aahuti lie huee yajny kee karachhee yuvatee kee bhaanti samarth agni ke paas aatee hai. unheen ke prati samarpit bhakti bhee sanpada kee kaamana se unake paas aatee hai.

RV 7.1.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

विश्वा अग्नेऽप दहारातीर्येभिस्तपोभिरदहो जरूथम् । प्र निस्वरं चातयस्वामीवाम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

he agni, jis taap se tumane jarooth ko bhasm kiya tha, usee se saaree shatruta jala do. rog ko nihshabd door bhaga do.

RV 7.1.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

आ यस्ते अग्न इधते अनीकं वसिष्ठ शुक्र दीदिवः पावक । उतो न एभि स्तवथैरिह स्याः ॥८॥

saral hindee anuvaad

he shreshth, ujjval, deeptimaan aur pavitr karane vaale agni, jo tumhaaree jyoti prajvalit karata hai, usake saath raho. in stutiyon ke dvaara yahaan hamaare saath bhee upasthit hoo.

RV 7.1.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

वि ये ते अग्ने भेजिरे अनीकं मर्ता नरः पित्र्यासः पुरुत्रा । उतो न एभिः सुमना इह स्याः ॥९॥

saral hindee anuvaad

he agni, hamaare marty poorvajon ne anek sthaanon par tumhaara prakaash phailaaya. unake naate bhee yahaan ham par kripa karo.

RV 7.1.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

इमे नरो वृत्रहत्येषु शूरा विश्वा अदेवीरभि सन्तु मायाः । ये मे धियं पनयन्त प्रशस्ताम् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

shatruon se yuddh men veer ye purush, jo meree uttam stuti ka aadar karate hain, devavirodhee sabhee maayaavee shaktiyon par vijay paaen.

RV 7.1.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

मा शूने अग्ने नि षदाम नृणां माशेषसोऽवीरता परि त्वा । प्रजावतीषु दुर्यासु दुर्य ॥११॥

saral hindee anuvaad

he ghar ke mitr agni, ham santaanon se bhare gharon men tumhaare chaaron or baithen. ham kabhee logon, vanshajon ya veeron se rahit n hon.

RV 7.1.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

यमश्वी नित्यमुपयाति यज्ञं प्रजावन्तं स्वपत्यं क्षयं नः । स्वजन्मना शेषसा वावृधानम् ॥१२॥

saral hindee anuvaad

jis yajny men ashvon ke svaamee nirantar aate hain, usake dvaara hamaara ghar santaanon aur uttam vanshajon se sanpann ho tatha apanee hee vanshaparanpara se barhata rahe.

RV 7.1.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

पाहि नो अग्ने रक्षसो अजुष्टात्पाहि धूर्तेरररुषो अघायोः । त्वा युजा पृतनायूँरभि ष्याम् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

he agni, ghrinit raakshas aur anudaar dusht ke chhal se hamaaree raksha karo. tumhaare sahayog se main aakramanakaariyon par vijay paaoon.

RV 7.1.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

सेदग्निरग्नीँरत्यस्त्वन्यान्यत्र वाजी तनयो वीळुपाणिः । सहस्रपाथा अक्षरा समेति ॥१४॥

saral hindee anuvaad

yah agni any sabhee agniyon se barhakar ho, jisake paas sudrirh haathon vaala balavaan putr hajaar maargon se avinaashee sanpada paata hai.

RV 7.1.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

सेदग्निर्यो वनुष्यतो निपाति समेद्धारमंहस उरुष्यात् । सुजातासः परि चरन्ति वीराः ॥१५॥

saral hindee anuvaad

yahee agni hain jo aakramanakaaree se raksha karate hain. ve unhen prajvalit karane vaale ko sankat se ubaaren. kuleen veer unakee seva karate hain.

RV 7.1.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

अयं सो अग्निराहुतः पुरुत्रा यमीशानः समिदिन्धे हविष्मान् । परि यमेत्यध्वरेषु होता ॥१६॥

saral hindee anuvaad

yahee agni hain jinhen anek sthaanon par aahutiyaan dee jaatee hain. havi lekar yajamaan unhen prajvalit karata hai aur hota yajnyon men unakee parikrama karata hai.

RV 7.1.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

त्वे अग्न आहवनानि भूरीशानास आ जुहुयाम नित्या । उभा कृण्वन्तो वहतू मियेधे ॥१७॥

saral hindee anuvaad

he agni, ham sanpann hokar tumhen nirantar prachur aahutiyaan den aur tumhen apane yajnyabhoj men laane ke donon saadhan apanaaen.

RV 7.1.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

इमो अग्ने वीततमानि हव्याजस्रो वक्षि देवतातिमच्छ । प्रति न ईं सुरभीणि व्यन्तु ॥१८॥

saral hindee anuvaad

he aviraam agni, in atyant priy aahutiyon ko devasabha tak pahunchaao. devata hamaaree sugandhit bhenton ka aasvaad len.

RV 7.1.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

मा नो अग्नेऽवीरते परा दा दुर्वाससेऽमतये मा नो अस्यै । मा नः क्षुधे मा रक्षस ऋतावो मा नो दमे मा वन आ जुहूर्थाः ॥१९॥

saral hindee anuvaad

he rit ka paalan karane vaale agni, hamen veeron ke abhaav, jarjar vastron, daridrata, bhookh ya raakshas ke vash men mat chhoro. ghar ya van men hamen haani mat pahunchaao.

RV 7.1.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

नू मे ब्रह्माण्यग्न उच्छशाधि त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः । रातौ स्यामोभयास आ ते यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥२०॥

saral hindee anuvaad

he agni, ab meree praarthanaaon ko bal do aur hamaare udaar aashrayadaataaon ko samriddhi do. ve aur ham donon tumhaare anugrah ke bhaagee hon. he devagan, sada apanee kalyaanakaaree kripa se hamaaree raksha karo.

RV 7.1.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

त्वमग्ने सुहवो रण्वसंदृक्सुदीती सूनो सहसो दिदीहि । मा त्वे सचा तनये नित्य आ धङ्मा वीरो अस्मन्नर्यो वि दासीत् ॥२१॥

saral hindee anuvaad

he agni, tum sahaj hee pukaar sunate ho aur tumhaara darshan aanand deta hai. he bal ke putr, sundar jyoti se chamako. tumhaara saath paakar main kabhee apanee santaan se vanchit n rahoon aur hamaare beech kabhee veer purush kee kamee n pare.

RV 7.1.22

Mantra 22मंत्र 22Mantra 22

मा नो अग्ने दुर्भृतये सचैषु देवेद्धेष्वग्निषु प्र वोचः । मा ते अस्मान्दुर्मतयो भृमाच्चिद्देवस्य सूनो सहसो नशन्त ॥२२॥

saral hindee anuvaad

he agni, devataaon dvaara prajvalit in agniyon ke paas hamen daridrata ka bhaagee mat thaharaao. he bal ke putr, hamase bhool hone par bhee tumhaara daivee kop ham tak n pahunche.

RV 7.1.23

Mantra 23मंत्र 23Mantra 23

स मर्तो अग्ने स्वनीक रेवानमर्त्ये य आजुहोति हव्यम् । स देवता वसुवनिं दधाति यं सूरिरर्थी पृच्छमान एति ॥२३॥

saral hindee anuvaad

he sundar mukh vaale agni, jo samriddh manushy tum amar dev ko aahuti deta hai, use tumamen daivee shakti se dhan dilaane vaala sahaayak milata hai. aavashyakata parane par naayak bhee tumhaare paas sahaayata maangane aata hai.

RV 7.1.24

Mantra 24मंत्र 24Mantra 24

महो नो अग्ने सुवितस्य विद्वान्रयिं सूरिभ्य आ वहा बृहन्तम् । येन वयं सहसावन्मदेमाविक्षितास आयुषा सुवीराः ॥२४॥

saral hindee anuvaad

he agni, hamaare param kalyaan ko jaanane vaale, hamaare aashrayadaataaon ke lie prachur dhan laao. he balavaan, usake sahaare ham pooree aayu paakar veer putron ke saath aanand manaaen.

RV 7.1.25

Mantra 25मंत्र 25Mantra 25

नू मे ब्रह्माण्यग्न उच्छशाधि त्वं देव मघवद्भ्यः सुषूदः । रातौ स्यामोभयास आ ते यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥२५॥

saral hindee anuvaad

he agni, ab meree praarthanaaon ko bal do aur hamaare udaar aashrayadaataaon ko samriddhi do. ve aur ham donon tumhaare anugrah ke bhaagee hon. he devagan, sada apanee kalyaanakaaree kripa se hamaaree raksha karo.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 309896. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.