Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 4 Sukta 6ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 6Rigveda Mandala 4 Sukta 6
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
11 mein se 0 mantra complete
RV 4.6.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
ऊर्ध्व ऊ षु णो अध्वरस्य होतरग्ने तिष्ठ देवताता यजीयान् । त्वं हि विश्वमभ्यसि मन्म प्र वेधसश्चित्तिरसि मनीषाम् ॥१॥
saral hindee anuvaad
agni, hamaare yajny ke hota, yajnyakarm men agranee hokar devataaon kee seva men seedhe khare hon. aap pratyek praarthana ke adhipati hain aur vivekasheel upaasak kee samajh ko bhee barhaate hain.
RV 4.6.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अमूरो होता न्यसादि विक्ष्वग्निर्मन्द्रो विदथेषु प्रचेताः । ऊर्ध्वं भानुं सवितेवाश्रेन्मेतेव धूमं स्तभायदुप द्याम् ॥२॥
saral hindee anuvaad
achook hota agni logon ke beech viraajamaan hue hain aur unakee yajnyasabhaaon men aanand tatha prajnya laate hain. savita kee tarah ve apanee aabha oopar uthaate hain aur svarg tak pahunchate stanbh kee tarah apane dhuen ko thaamate hain.
RV 4.6.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
यता सुजूर्णी रातिनी घृताची प्रदक्षिणिद्देवतातिमुराणः । उदु स्वरुर्नवजा नाक्रः पश्वो अनक्ति सुधितः सुमेकः ॥३॥
saral hindee anuvaad
sheeghr aahuti dene vaalee, daanon se samriddh aur ghee se bharee sruva uthaaee jaatee hai. devataaon kee seva kee ichchha se agni daaeen or parikrama karate hain aur drirhata se sthaapit, sundar aakaar vaale navanirmit stanbh kee tarah utsukata se uthate hue yajnyapashuon ka abhishek karate hain.
RV 4.6.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
स्तीर्णे बर्हिषि समिधाने अग्ना ऊर्ध्वो अध्वर्युर्जुजुषाणो अस्थात् । पर्यग्निः पशुपा न होता त्रिविष्ट्येति प्रदिव उराणः ॥४॥
saral hindee anuvaad
pavitr kush bichhaae jaane aur agni prajvalit hone par adhvaryu prasann hokar apane kaary ke lie uthate hain. hota agni praacheen vidhi ka svechchha se anusaran karate hue pashupaalak kee tarah yajnyapashu kee teen baar parikrama karate hain.
RV 4.6.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
परि त्मना मितद्रुरेति होताग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा । द्रवन्त्यस्य वाजिनो न शोका भयन्ते विश्वा भुवना यदभ्राट् ॥५॥
saral hindee anuvaad
aanandamay hota agni, madhur vaanee vaale aur rit ke paalak, apanee ichchha se nape hue kadamon se parikrama karate hain. unakee jvaalaaen balavaan ghoron kee tarah dauratee hain aur unake dhadhakane par sabhee praanee kaanp uthate hain.
RV 4.6.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
भद्रा ते अग्ने स्वनीक संदृग्घोरस्य सतो विषुणस्य चारुः । न यत्ते शोचिस्तमसा वरन्त न ध्वस्मानस्तन्वी रेप आ धुः ॥६॥
saral hindee anuvaad
deept mukh vaale agni, phailate samay bhayaavah hote hue bhee aapaka roop sundar aur mangalamay hai. andhakaar aapakee jvaala ko dhak naheen sakata aur virodhee shaktiyaan aapake svaroop ko malin naheen kar sakateen.
RV 4.6.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
न यस्य सातुर्जनितोरवारि न मातरापितरा नू चिदिष्टौ । अधा मित्रो न सुधितः पावकोऽग्निर्दीदाय मानुषीषु विक्षु ॥७॥
saral hindee anuvaad
is daata aur janak kee udaarata ko koee rok naheen sakata, n unake maata aur pita ko unhen aage barhane ke lie prerit karana parata hai. tab anukool bhaav se pratishthit, pavitr karane vaale agni maanav samudaayon ke beech mitr kee tarah chamakate hain.
RV 4.6.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
द्विर्यं पञ्च जीजनन्संवसानाः स्वसारो अग्निं मानुषीषु विक्षु । उषर्बुधमथर्यो न दन्तं शुक्रं स्वासं परशुं न तिग्मम् ॥८॥
saral hindee anuvaad
paanch-paanch bahanon ke do samoohon ne milakar maanav samudaayon ke beech agni ko janm diya hai. bhor men jaagate hue ve bhaale kee nok jaise chamakeele, balavaan mukh vaale aur dhaaradaar kulhaaree jaise teekshn hain.
RV 4.6.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
तव त्ये अग्ने हरितो घृतस्ना रोहितास ऋज्वञ्चः स्वञ्चः । अरुषासो वृषण ऋजुमुष्का आ देवतातिमह्वन्त दस्माः ॥९॥
saral hindee anuvaad
agni, ghee tapakaate aapake sunahare aur laalima vaale ghore sundar chaal se seedhe aage barhate hain. ye adbhut arun ashv, shaktishaalee aur sudrirh angon vaale, devataaon kee seva ke lie bulaae jaate hain.
RV 4.6.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
ये ह त्ये ते सहमाना अयासस्त्वेषासो अग्ने अर्चयश्चरन्ति । श्येनासो न दुवसनासो अर्थं तुविष्वणसो मारुतं न शर्धः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
agni, aapakee chakaachaundh bharee jvaalaaen sabako paraast karatee huee athak chalatee hain. apane shikaar kee or utsukata se jhapatate baajon kee tarah ve maruton ke dal jaisee prabal dhvani se garjatee hain.
RV 4.6.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
अकारि ब्रह्म समिधान तुभ्यं शंसात्युक्थं यजते व्यू धाः । होतारमग्निं मनुषो नि षेदुर्नमस्यन्त उशिजः शंसमायोः ॥११॥
saral hindee anuvaad
prakhar roop se prajvalit agni, yah praarthana aapake lie rachee gaee hai. purohit aapakee stuti karen aur aap upaasak ko daan den. utsuk manushy shraddha se naman karate hue maanavajaati ke gaurav agni ko hota ke roop men pratishthit karate hain.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 303813. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
