Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 4 Sukta 7ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 7Rigveda Mandala 4 Sukta 7
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
11 mein se 0 mantra complete
RV 4.7.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
अयमिह प्रथमो धायि धातृभिर्होता यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यः । यमप्नवानो भृगवो विरुरुचुर्वनेषु चित्रं विभ्वं विशेविशे ॥१॥
saral hindee anuvaad
yajny kee sthaapana karane vaalon ne agni ko yahaan pahale hota ke roop men pratishthit kiya, jo upaasana men shreshth aur yajnyon men stutiyogy hain. apnavaan aur bhriguon ne pratyek samudaay ke lie un adbhut aur vyaapak agni ko lakaree men prajvalit kiya.
RV 4.7.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अग्ने कदा त आनुषग्भुवद्देवस्य चेतनम् । अधा हि त्वा जगृभ्रिरे मर्तासो विक्ष्वीड्यम् ॥२॥
saral hindee anuvaad
he agni, aapaka divy tej kab nirantar prakaashit hoga? manushyon ne aapako apane samudaayon men poojaneey maanakar apanaaya hai.
RV 4.7.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
ऋतावानं विचेतसं पश्यन्तो द्यामिव स्तृभिः । विश्वेषामध्वराणां हस्कर्तारं दमेदमे ॥३॥
saral hindee anuvaad
har ghar men ve aapako rit ka paalan karane vaale aur vivekasheel roop men dekhate hain, jo taaron se bhare aakaash ke samaan deept hain aur pratyek yajny ko poornata dete hain.
RV 4.7.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
आशुं दूतं विवस्वतो विश्वा यश्चर्षणीरभि । आ जभ्रुः केतुमायवो भृगवाणं विशेविशे ॥४॥
saral hindee anuvaad
log vivasvaan ke teevragaamee doot ko pratyek samudaay ke lie ek ujjval prakaashachihn ke roop men laae hain, jinaka prabhutv samast manushyon par hai.
RV 4.7.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
तमीं होतारमानुषक्चिकित्वांसं नि षेदिरे । रण्वं पावकशोचिषं यजिष्ठं सप्त धामभिः ॥५॥
saral hindee anuvaad
unhonne un jnyaanee agni ko vidhipoorvak devataaon ka aahvaan karane vaale purohit ke roop men pratishthit kiya, jo svaagatayogy, upaasana men shreshth aur pavitr karane vaale prakaash tatha saat jvaalaaon se deept hain.
RV 4.7.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
तं शश्वतीषु मातृषु वन आ वीतमश्रितम् । चित्रं सन्तं गुहा हितं सुवेदं कूचिदर्थिनम् ॥६॥
saral hindee anuvaad
ve apanee chirasthaayee maatriroop jaladhaaraaon aur lakaree men nivaas karate hain, adbhut roop se deept hote hue bhee gupt sthaan men chhipe hain, sahaj hee mil jaate hain aur sarvatr aahaar khojate hain.
RV 4.7.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
ससस्य यद्वियुता सस्मिन्नूधन्नृतस्य धामन्रणयन्त देवाः । महाँ अग्निर्नमसा रातहव्यो वेरध्वराय सदमिदृतावा ॥७॥
saral hindee anuvaad
jab prithvee ke is oodhas men poshan phailata hai, devata rit ke dhaam men aanandit hote hain. shraddhaapoorvak havi arpit kie jaane par mahaan agni, jo sada rit ka paalan karate hain, yajny kee or sheeghr barhate hain.
RV 4.7.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
वेरध्वरस्य दूत्यानि विद्वानुभे अन्ता रोदसी संचिकित्वान् । दूत ईयसे प्रदिव उराणो विदुष्टरो दिव आरोधनानि ॥८॥
saral hindee anuvaad
yajny men doot ke kartavyon ko jaanate hue aur svarg, prithvee tatha unake beech ke antariksh ko samajhate hue, aap praacheen kaal se svechchha se doot banakar jaate hain aur svarg kee or charhane vaale maargon se bhaleebhaanti parichit hain.
RV 4.7.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
कृष्णं त एम रुशतः पुरो भाश्चरिष्ण्वर्चिर्वपुषामिदेकम् । यदप्रवीता दधते ह गर्भं सद्यश्चिज्जातो भवसीदु दूतः ॥९॥
saral hindee anuvaad
he deept agni, aapake peechhe ka path kaala hai, par aapake aage prakaash chalata hai aur aapakee gatisheel jvaala shobhaamay roopon men shreshth hai. jab abhee tak santaan n janane vaalee maata aapako garbh men dhaaran karatee hai, tab janm lete hee aap doot ban jaate hain.
RV 4.7.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
सद्यो जातस्य ददृशानमोजो यदस्य वातो अनुवाति शोचिः । वृणक्ति तिग्मामतसेषु जिह्वां स्थिरा चिदन्ना दयते वि जम्भैः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
janm lete hee unaka bal dikhaaee deta hai, jab vaayu unakee jvaala ko bharakaatee hai. ve jhaariyon men apanee teekhee jihva phailaate hain aur daanton se kathor aahaar ko bhee cheer daalate hain.
RV 4.7.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
तृषु यदन्ना तृषुणा ववक्ष तृषुं दूतं कृणुते यह्वो अग्निः । वातस्य मेळिं सचते निजूर्वन्नाशुं न वाजयते हिन्वे अर्वा ॥११॥
saral hindee anuvaad
jab prabal agni vegavaan jvaala se apana aahaar sheeghr utha le jaate hain, tab ve teevragaamee doot ban jaate hain. sab kuchh bhasm karate hue ve vaayu ke garjan se jurate hain, ashv kee tarah daurate hain aur apanee tej jvaalaaon ko aage barhaate hain.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 198351. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
