Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 6 Sukta 49ऋग्वेद मण्डल 6 सूक्त 49Rigveda Mandala 6 Sukta 49
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
15 mein se 0 mantra complete
RV 6.49.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
स्तुषे जनं सुव्रतं नव्यसीभिर्गीर्भिर्मित्रावरुणा सुम्नयन्ता । त आ गमन्तु त इह श्रुवन्तु सुक्षत्रासो वरुणो मित्रो अग्निः ॥१॥
saral hindee anuvaad
nae geeton se main vraton ka paalan karane vaale devasamooh aur kalyaan dene vaale mitr tatha varun kee stuti karata hoon. uttam shaasan vaale varun, mitr aur agni yahaan aaen aur sunen.
RV 6.49.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
विशोविश ईड्यमध्वरेष्वदृप्तक्रतुमरतिं युवत्योः । दिवः शिशुं सहसः सूनुमग्निं यज्ञस्य केतुमरुषं यजध्यै ॥२॥
saral hindee anuvaad
main arun agni ka yajan karoon, jo pratyek janasamudaay ke yajnyon men stuty hain. ve sanyat sankalp vaale, donon yuvatiyon ke doot, aakaash ke shishu, bal ke putr aur yajny ke prakaash hain.
RV 6.49.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
अरुषस्य दुहितरा विरूपे स्तृभिरन्या पिपिशे सूरो अन्या । मिथस्तुरा विचरन्ती पावके मन्म श्रुतं नक्षत ऋच्यमाने ॥३॥
saral hindee anuvaad
arun dev kee donon putriyaan roop men bhinn hain, ek taaron se sajee hai aur doosaree soory kee hai. he pavitr karane vaalee deviyo, baaree baaree se chalatee huee hamaaree stuti suno aur hamaare gunagaan par aao.
RV 6.49.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
प्र वायुमच्छा बृहती मनीषा बृहद्रयिं विश्ववारं रथप्राम् । द्युतद्यामा नियुतः पत्यमानः कविः कविमियक्षसि प्रयज्यो ॥४॥
saral hindee anuvaad
meree udaatt stuti prachur dhan vaale, sabako daan dene vaale aur apana rath bharane vaale vaayu kee or jaatee hai. he poojaneey maneeshee, aapaka maarg ujjval hai, aap jute hue ashvasamoohon ke svaamee hain aur kavi ka sammaan karana chaahate hain.
RV 6.49.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
स मे वपुश्छदयदश्विनोर्यो रथो विरुक्मान्मनसा युजानः । येन नरा नासत्येषयध्यै वर्तिर्याथस्तनयाय त्मने च ॥५॥
saral hindee anuvaad
vichaar maatr se juta ashvinon ka chamakata rath apane saundary se mujhe aanand de. he veer naasatyo, usee men aap hamaara aur hamaaree santaanon ka poshan karane hamaare ghar aate hain.
RV 6.49.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
पर्जन्यवाता वृषभा पृथिव्याः पुरीषाणि जिन्वतमप्यानि । सत्यश्रुतः कवयो यस्य गीर्भिर्जगत स्थातर्जगदा कृणुध्वम् ॥६॥
saral hindee anuvaad
he parjany aur vaat, prithvee ke balashaalee vrishabho, usake jalabhandaaron ko pravaahit karo. he saty sunane vaale aur jagat ko dhaaran karane vaale maneeshiyo, geeton se tumhaaree stuti karane vaale ka pashudhan barhaao.
RV 6.49.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
पावीरवी कन्या चित्रायुः सरस्वती वीरपत्नी धियं धात् । ग्नाभिरच्छिद्रं शरणं सजोषा दुराधर्षं गृणते शर्म यंसत् ॥७॥
saral hindee anuvaad
vidyut se janmee kanya, adbhut jeevanashakti vaalee aur veer kee patnee sarasvatee hamaaree buddhi ko prerit karen. deviyon ke saath ekamat hokar ve stota ko abhedy aashray aur ajey suraksha den.
RV 6.49.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
पथस्पथः परिपतिं वचस्या कामेन कृतो अभ्यानळर्कम् । स नो रासच्छुरुधश्चन्द्राग्रा धियंधियं सीषधाति प्र पूषा ॥८॥
saral hindee anuvaad
sundar stuti se main pratyek path ke rakshak ka sammaan karata hoon, jo ichchha se prerit hokar stutigaan ke nikat aae hain. poosha hamen svarn se sushobhit sanpada den aur hamaaree pratyek praarthana saphal karen.
RV 6.49.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
प्रथमभाजं यशसं वयोधां सुपाणिं देवं सुगभस्तिमृभ्वम् । होता यक्षद्यजतं पस्त्यानामग्निस्त्वष्टारं सुहवं विभावा ॥९॥
saral hindee anuvaad
deeptimaan hota agni tvashta ka yajan karen, jo gharon men poojaneey hain aur pukaarane par sahaj aate hain. ve yashasvee, jeevanashakti dene vaale, pratham bhaag paane vaale aur sundar bhujaaon tatha haathon vaale kushal dev hain.
RV 6.49.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
भुवनस्य पितरं गीर्भिराभी रुद्रं दिवा वर्धया रुद्रमक्तौ । बृहन्तमृष्वमजरं सुषुम्नमृधग्घुवेम कविनेषितासः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
in geeton se din aur raat jagat ke pita rudr kee mahima gaao. maneeshee kee prerana se ham vishesh roop se un mahaan, uchch, ajar aur kripaalu dev ka aahvaan karen.
RV 6.49.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
आ युवानः कवयो यज्ञियासो मरुतो गन्त गृणतो वरस्याम् । अचित्रं चिद्धि जिन्वथा वृधन्त इत्था नक्षन्तो नरो अङ्गिरस्वत् ॥११॥
saral hindee anuvaad
he yuva, jnyaanee aur yajny ke yogy maruto, stota kee abhilaasha pooree karane aao. jaise tum angira ke paas aae the, vaise hee ab aao, he veero, samriddhi laao aur banjar bhoomi men bhee jeevan jagaao.
RV 6.49.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
प्र वीराय प्र तवसे तुरायाजा यूथेव पशुरक्षिरस्तम् । स पिस्पृशति तन्वि श्रुतस्य स्तृभिर्न नाकं वचनस्य विपः ॥१२॥
saral hindee anuvaad
geeton ko us balavaan, teevragaamee veer kee or bhejo, jaise pashupaalak apane jhundon ko ghar le jaata hai. ve yashasvee dev apane shareer ko kavi ke prerit vachanon se sajaaen, jaise aakaash taaron se sajata hai.
RV 6.49.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
यो रजांसि विममे पार्थिवानि त्रिश्चिद्विष्णुर्मनवे बाधिताय । तस्य ते शर्मन्नुपदद्यमाने राया मदेम तन्वा तना च ॥१३॥
saral hindee anuvaad
he vishnu, aapane peerit manushy ke lie prithvee ke pradeshon ko teen pagon men naapa. aapake die aashray men ham dhan, apane kushal jeevan aur apanee santaanon ka aanand len.
RV 6.49.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
तन्नोऽहिर्बुध्न्यो अद्भिरर्कैस्तत्पर्वतस्तत्सविता चनो धात् । तदोषधीभिरभि रातिषाचो भगः पुरंधिर्जिन्वतु प्र राये ॥१४॥
saral hindee anuvaad
jal aur vidyut ke saath ahi budhny, parvat aur savita hamen vah aanand den. vanaspatiyon ke saath hamaaree aahutiyaan sveekaar karane vaale dev vah aanand pradaan karen aur udaar bhag hamaaree samriddhi barhaaen.
RV 6.49.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
नू नो रयिं रथ्यं चर्षणिप्रां पुरुवीरं मह ऋतस्य गोपाम् । क्षयं दाताजरं येन जनान्स्पृधो अदेवीरभि च क्रमाम विश आदेवीरभ्यश्नवाम ॥१५॥
saral hindee anuvaad
ab hamen rathon par aane vaalee, logon ka poshan karane vaalee, anek veeron se sanpann aur mahaan rit kee raksha karane vaalee samriddhi den. hamen sthaayee grih den, jisake bal par ham devataaon ko n maanane vaale shatru samudaayon par vijay paaen aur devataaon ke kripaapaatr samudaayon se juren.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 345884. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
