Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 6 Sukta 47ऋग्वेद मण्डल 6 सूक्त 47Rigveda Mandala 6 Sukta 47
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
31 mein se 0 mantra complete
RV 6.47.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
स्वादुष्किलायं मधुमाँ उतायं तीव्रः किलायं रसवाँ उतायम् । उतो न्वस्य पपिवांसमिन्द्रं न कश्चन सहत आहवेषु ॥१॥
saral hindee anuvaad
yah som sachamuch svaadisht, madhur, teevr aur rasapoorn hai. ise pee lene par yuddh men koee indr ko paraajit naheen kar sakata.
RV 6.47.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अयं स्वादुरिह मदिष्ठ आस यस्येन्द्रो वृत्रहत्ये ममाद । पुरूणि यश्च्यौत्ना शम्बरस्य वि नवतिं नव च देह्यो हन् ॥२॥
saral hindee anuvaad
is madhur som ne indr ko param ullaas diya, jab unhonne vritr ka vadh kiya, shambar ke anek aakraman viphal kie aur usake ninyaanave parakote tore.
RV 6.47.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
अयं मे पीत उदियर्ति वाचमयं मनीषामुशतीमजीगः । अयं षळुर्वीरमिमीत धीरो न याभ्यो भुवनं कच्चनारे ॥३॥
saral hindee anuvaad
piya hua yah som meree vaanee ko prerit karata hai aur meree utsuk maneesha ko jagaata hai. is jnyaanee ne un chhah vistrit pradeshon ko maapa, jinake baahar koee praanee naheen hai.
RV 6.47.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
अयं स यो वरिमाणं पृथिव्या वर्ष्माणं दिवो अकृणोदयं सः । अयं पीयूषं तिसृषु प्रवत्सु सोमो दाधारोर्वन्तरिक्षम् ॥४॥
saral hindee anuvaad
isee ne prithvee ka vistaar aur dyulok kee oonchaaee rachee. isee som ne teen neeche bahatee dhaaraaon men amrit ko dhaaran kiya aur vistrit antariksh ko sanbhaala.
RV 6.47.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
अयं विदच्चित्रदृशीकमर्णः शुक्रसद्मनामुषसामनीके । अयं महान्महता स्कम्भनेनोद्द्यामस्तभ्नाद्वृषभो मरुत्वान् ॥५॥
saral hindee anuvaad
usane prakaash men basane vaalee ushaaon ke saamane anek rangon se chamakatee jalaraashi khojee. maruton se yukt is mahaan vrishabh ne sudrirh aadhaar se dyulok ko thaama.
RV 6.47.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
धृषत्पिब कलशे सोममिन्द्र वृत्रहा शूर समरे वसूनाम् । माध्यंदिने सवन आ वृषस्व रयिस्थानो रयिमस्मासु धेहि ॥६॥
saral hindee anuvaad
he indr, vritr ka vadh karane vaale veer, dhan ke lie sangharsh men paatr se nirbhay hokar som pien. dopahar ke somasavan men tript hon aur he dhan ke bhandaar, hamen sampatti den.
RV 6.47.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
इन्द्र प्र णः पुरएतेव पश्य प्र नो नय प्रतरं वस्यो अच्छ । भवा सुपारो अतिपारयो नो भवा सुनीतिरुत वामनीतिः ॥७॥
saral hindee anuvaad
he indr, agua kee tarah hamaare lie aage dekhen aur hamen adhik samriddhi kee or le chalen. hamen sakushal paar pahunchaaen aur uchit maarg se kalyaan kee or le jaaen.
RV 6.47.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
उरुं नो लोकमनु नेषि विद्वान्स्वर्वज्ज्योतिरभयं स्वस्ति । ऋष्वा त इन्द्र स्थविरस्य बाहू उप स्थेयाम शरणा बृहन्ता ॥८॥
saral hindee anuvaad
maarg jaanane vaale indr, hamen khule vistaar, soory ke prakaash, nirbhayata aur kalyaan kee or le chalen. he balashaalee, ham aapakee oonchee aur vishaal bhujaaon kee sharan paaen.
RV 6.47.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
वरिष्ठे न इन्द्र वन्धुरे धा वहिष्ठयोः शतावन्नश्वयोरा । इषमा वक्षीषां वर्षिष्ठां मा नस्तारीन्मघवन्रायो अर्यः ॥९॥
saral hindee anuvaad
he indr, saikaron sampadaaon ke svaamee, rath kheenchane vaale shreshth ghoron kee joree ke peechhe sabase vistrit aasan par hamen bithaaen. he udaar daata, hamen uttam aahaar den aur shatru ka dhan ham par haavee n hone den.
RV 6.47.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
इन्द्र मृळ मह्यं जीवातुमिच्छ चोदय धियमयसो न धाराम् । यत्किं चाहं त्वायुरिदं वदामि तज्जुषस्व कृधि मा देववन्तम् ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he indr, mujh par kripa karen aur mera jeevan banaae rakhen. meree maneesha ko dhaatu kee dhaar kee tarah teekshn karen, aapako paane kee ichchha se kahee meree pratyek baat sveekaar karen aur mujhe devataaon ka sahaara den.
RV 6.47.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
त्रातारमिन्द्रमवितारमिन्द्रं हवेहवे सुहवं शूरमिन्द्रम् । ह्वयामि शक्रं पुरुहूतमिन्द्रं स्वस्ति नो मघवा धात्विन्द्रः ॥११॥
saral hindee anuvaad
main uddhaarak aur rakshak indr ko pukaarata hoon, us veer ko jo har aahvaan par sulabh hai, us shaktimaan ko jise anek log pukaarate hain. udaar indr hamaara kalyaan karen.
RV 6.47.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
इन्द्रः सुत्रामा स्ववाँ अवोभिः सुमृळीको भवतु विश्ववेदाः । बाधतां द्वेषो अभयं कृणोतु सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥१२॥
saral hindee anuvaad
apane sahaayakon se yukt, sabhee nidhiyon ke svaamee aur uttam rakshak indr kripaapoorvak hamaaree sahaayata karen. ve shatruta door karen aur hamen nirbhay banaaen, tatha ham veerabal se sampann hon.
RV 6.47.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम । स सुत्रामा स्ववाँ इन्द्रो अस्मे आराच्चिद्द्वेषः सनुतर्युयोतु ॥१३॥
saral hindee anuvaad
ham us poojaneey kee sadbhaavana aur mangalamayee kripa ke bhaagee hon. apane sahaayakon se yukt hamaare uttam rakshak indr door se aane vaalee shatruta ko bhee hamase door rakhen.
RV 6.47.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
अव त्वे इन्द्र प्रवतो नोर्मिर्गिरो ब्रह्माणि नियुतो धवन्ते । उरू न राधः सवना पुरूण्यपो गा वज्रिन्युवसे समिन्दून् ॥१४॥
saral hindee anuvaad
he indr, geet, praarthanaaen aur stutiyon kee panktiyaan dhalaan par bahatee lahar kee tarah aapakee or dauratee hain. he vajradhaaree, aap anek som aahutiyon, jal, gaayon aur som kee boondon ko vipul sampada kee tarah ekatr karate hain.
RV 6.47.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
क ईं स्तवत्कः पृणात्को यजाते यदुग्रमिन्मघवा विश्वहावेत् । पादाविव प्रहरन्नन्यमन्यं कृणोति पूर्वमपरं शचीभिः ॥१५॥
saral hindee anuvaad
usakee stuti kaun karega, use kaun tript karega aur kaun poojega, jise dhanee daata sada prabal jaanata aaya hai? vah apanee shaktiyon se baaree baaree chalate pairon kee tarah kram badalata hai, ek ko aage aur doosare ko peechhe kar deta hai.
RV 6.47.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
शृण्वे वीर उग्रमुग्रं दमायन्नन्यमन्यमतिनेनीयमानः । एधमानद्विळुभयस्य राजा चोष्कूयते विश इन्द्रो मनुष्यान् ॥१६॥
saral hindee anuvaad
yah veer har prabal pratidvandvee ko vash men karane aur ek ke baad doosare ko aage barhaane ke lie prasiddh hai. donon lokon ke raaja aur abhimaaniyon ke virodhee indr maanav samudaayon kee raksha karate hain.
RV 6.47.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
परा पूर्वेषां सख्या वृणक्ति वितर्तुराणो अपरेभिरेति । अनानुभूतीरवधून्वानः पूर्वीरिन्द्रः शरदस्तर्तरीति ॥१७॥
saral hindee anuvaad
ve puraanee mitrataaen chhorakar doosaron ke saath aage barhate hain. jo unhen maan naheen dete, unhen door hataate hue indr anek sharadon ko vijayee hokar paar karate hain.
RV 6.47.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
रूपंरूपं प्रतिरूपो बभूव तदस्य रूपं प्रतिचक्षणाय । इन्द्रो मायाभिः पुरुरूप ईयते युक्ता ह्यस्य हरयः शता दश ॥१८॥
saral hindee anuvaad
har roop ke anuroop unhonne roop dhaaran kiya hai, aur usee roop men ve dikhaaee dete hain. apanee adbhut shaktiyon se indr anek roopon men vicharate hain. unake lie ek hajaar sunahare bhoore ghore jute hain.
RV 6.47.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
युजानो हरिता रथे भूरि त्वष्टेह राजति । को विश्वाहा द्विषतः पक्ष आसत उतासीनेषु सूरिषु ॥१९॥
saral hindee anuvaad
yahaan tvashta do sunahare bhoore ghoron ko rath men jotakar vyaapak prabhutv rakhate hain. hamaare daata nishchint baithe hon, tab bhee kaun sada shatru ke paksh men rahega?
RV 6.47.20
Mantra 20मंत्र 20Mantra 20
अगव्यूति क्षेत्रमागन्म देवा उर्वी सती भूमिरंहूरणाभूत् । बृहस्पते प्र चिकित्सा गविष्टावित्था सते जरित्र इन्द्र पन्थाम् ॥२०॥
saral hindee anuvaad
he devagan, ham charaagaah rahit bhoomi men a pahunche hain, aur prithvee vistrit hokar bhee hamaare lie tang ho gaee hai. he brihaspati, gaayon ke lie sangharsh men sahaayata ka upaay karen. he indr, is dasha men pare stota ke lie maarg khojen.
RV 6.47.21
Mantra 21मंत्र 21Mantra 21
दिवेदिवे सदृशीरन्यमर्धं कृष्णा असेधदप सद्मनो जाः । अहन्दासा वृषभो वस्नयन्तोदव्रजे वर्चिनं शम्बरं च ॥२१॥
saral hindee anuvaad
din pratidin unhonne ek jaise dikhane vaale un andhakaaramay praaniyon ko unake nivaas se doosare pradesh kee or khadera. us balashaalee vrishabh ne jal se ghire udavraj men saudebaajee karane vaale daason, varchin aur shambar ka vadh kiya.
RV 6.47.22
Mantra 22मंत्र 22Mantra 22
प्रस्तोक इन्नु राधसस्त इन्द्र दश कोशयीर्दश वाजिनोऽदात् । दिवोदासादतिथिग्वस्य राधः शाम्बरं वसु प्रत्यग्रभीष्म ॥२२॥
saral hindee anuvaad
he indr, aapake die dhan men se prastok ne das sandook aur das balavaan ghore die. divodaas atithigv se hamen shambar se praapt dhan ka upahaar mila.
RV 6.47.23
Mantra 23मंत्र 23Mantra 23
दशाश्वान्दश कोशान्दश वस्त्राधिभोजना । दशो हिरण्यपिण्डान्दिवोदासादसानिषम् ॥२३॥
saral hindee anuvaad
divodaas se mujhe das ghore, dhan ke das sandook, atirikt upahaar men das vastr aur sone ke das pind mile.
RV 6.47.24
Mantra 24मंत्र 24Mantra 24
दश रथान्प्रष्टिमतः शतं गा अथर्वभ्यः । अश्वथः पायवेऽदात् ॥२४॥
saral hindee anuvaad
ashvath ne paayu ko das rath die, jinamen pratyek ke saath ek atirikt ghora tha. unhonne atharvanon ke lie sau gaayen bhee deen.
RV 6.47.25
Mantra 25मंत्र 25Mantra 25
महि राधो विश्वजन्यं दधानान्भरद्वाजान्सार्ञ्जयो अभ्ययष्ट ॥२५॥
saral hindee anuvaad
srinyjay ke putr ne un bharadvaajon ka sammaan kiya, jinhen sabake lie vaanchhaneey vipul sampada praapt huee.
RV 6.47.26
Mantra 26मंत्र 26Mantra 26
वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो असि वीळयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥२६॥
saral hindee anuvaad
he kaashthanirmit rath, tumhaara har ang sudrirh ho. tum veerabal se hamen paar pahunchaane vaale hamaare mitr bano. chamare se bandhe hue drirh raho, aur tumhaara rathee jeetane yogy sab kuchh jeete.
RV 6.47.27
Mantra 27मंत्र 27Mantra 27
दिवस्पृथिव्याः पर्योज उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्याभृतं सहः । अपामोज्मानं परि गोभिरावृतमिन्द्रस्य वज्रं हविषा रथं यज ॥२७॥
saral hindee anuvaad
havi se us rath ka poojan karo jo indr ka vajr hai, jisaka bal dyulok aur prithvee se liya gaya hai aur jisakee shakti vrikshon se aatee hai. chamare se bandha vah jal ke veg ka saakaar roop hai.
RV 6.47.28
Mantra 28मंत्र 28Mantra 28
इन्द्रस्य वज्रो मरुतामनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय ॥२८॥
saral hindee anuvaad
tum indr ke vajr, maruton ke agradal, mitr kee santaan aur varun kee naabhi ho. he divy rath, hamaaree is bhent se prasann hokar in haviyon ko sveekaar karo.
RV 6.47.29
Mantra 29मंत्र 29Mantra 29
उप श्वासय पृथिवीमुत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । स दुन्दुभे सजूरिन्द्रेण देवैर्दूराद्दवीयो अप सेध शत्रून् ॥२९॥
saral hindee anuvaad
prithvee aur dyulok ko gunja do, aur door door tak phaila jagat tumhaaree dhvani par dhyaan de. he dundubhi, indr aur devataaon ke saath milakar hamaare shatruon ko adhikaadhik door khadero.
RV 6.47.30
Mantra 30मंत्र 30Mantra 30
आ क्रन्दय बलमोजो न आ धा नि ष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुना इत इन्द्रस्य मुष्टिरसि वीळयस्व ॥३०॥
saral hindee anuvaad
oonche svar men garjo aur hamen bal tatha oj se bhar do. he dundubhi, sankaton ko rokate aur durbhaagy ko yahaan se door bhagaate hue goonjo. tum indr kee mutthee ho, apana bal dikhaao.
RV 6.47.31
Mantra 31मंत्र 31Mantra 31
आमूरज प्रत्यावर्तयेमाः केतुमद्दुन्दुभिर्वावदीति । समश्वपर्णाश्चरन्ति नो नरोऽस्माकमिन्द्र रथिनो जयन्तु ॥३१॥
saral hindee anuvaad
unhen vahaan se hamaaree or haanko aur inhen vaapas laao. dundubhi spasht sanket dete hue bajatee hai, aur hamaare yoddha ghoron ko pankh banaakar ekatr hote hain. he indr, hamaare rathee vijayee hon.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 338253. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
