Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 6 Sukta 44ऋग्वेद मण्डल 6 सूक्त 44Rigveda Mandala 6 Sukta 44
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
24 mein se 0 mantra complete
RV 6.44.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
यो रयिवो रयिंतमो यो द्युम्नैर्द्युम्नवत्तमः । सोमः सुतः स इन्द्र तेऽस्ति स्वधापते मदः ॥१॥
saral hindee anuvaad
he dhanavaan indr, sahaj shakti ke svaamee, sanpada se bharapoor aur tej men sarvopari yah som aapake aanand ke lie nichora gaya hai.
RV 6.44.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
यः शग्मस्तुविशग्म ते रायो दामा मतीनाम् । सोमः सुतः स इन्द्र तेऽस्ति स्वधापते मदः ॥२॥
saral hindee anuvaad
he indr, sahaayata men atyant samarth aur sahaj shakti ke svaamee, dhan aur preranaamay stutiyaan dene vaala yah prabhaavashaalee som aapake aanand ke lie nichora gaya hai.
RV 6.44.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
येन वृद्धो न शवसा तुरो न स्वाभिरूतिभिः । सोमः सुतः स इन्द्र तेऽस्ति स्वधापते मदः ॥३॥
saral hindee anuvaad
he indr, sahaj shakti ke svaamee, jis som se aapaka bal barhata hai aur aap apanee sahaayak shaktiyon se vijay paate hain, vah aapake aanand ke lie nichora gaya hai.
RV 6.44.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
त्यमु वो अप्रहणं गृणीषे शवसस्पतिम् । इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम् ॥४॥
saral hindee anuvaad
tumhaare lie main kisee ko haani n pahunchaane vaale bal ke svaamee indr kee stuti karata hoon. ve sabako jeetane vaale veer, param udaar aur sabhee janon par drishti rakhane vaale hain.
RV 6.44.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
यं वर्धयन्तीद्गिरः पतिं तुरस्य राधसः । तमिन्न्वस्य रोदसी देवी शुष्मं सपर्यतः ॥५॥
saral hindee anuvaad
divy aakaash aur prithvee indr ke bal ka aadar karate hain. stutiyaan unaka bal barhaatee hain aur ve sheeghr milane vaalee sanpada ke svaamee hain.
RV 6.44.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
तद्व उक्थस्य बर्हणेन्द्रायोपस्तृणीषणि । विपो न यस्योतयो वि यद्रोहन्ति सक्षितः ॥६॥
saral hindee anuvaad
stuti ke bal se main yah geet tumhaare indr ke lie aasan kee tarah bichhaaoonga. unamen sthit sahaayak shaktiyaan preranaamay geeton kee tarah phailatee aur barhatee hain.
RV 6.44.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
अविदद्दक्षं मित्रो नवीयान्पपानो देवेभ्यो वस्यो अचैत् । ससवान्स्तौलाभिर्धौतरीभिरुरुष्या पायुरभवत्सखिभ्यः ॥७॥
saral hindee anuvaad
nae mitr ke roop men indr ne kushal purohit ko paaya aur som peekar devataaon se praapt sanpada prakat kee. sabako hila dene vaalee apanee balishth ghoriyon ke saath vijayee hokar ve mitron ko vyaapak aashray dene vaale rakshak bane.
RV 6.44.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
ऋतस्य पथि वेधा अपायि श्रिये मनांसि देवासो अक्रन् । दधानो नाम महो वचोभिर्वपुर्दृशये वेन्यो व्यावः ॥८॥
saral hindee anuvaad
rit ke anusaar prajnyaavaan som ka paan hua aur devataaon ne apana man mahima kee or lagaaya. stutiyon se mahaan naam paakar us manohar dev ne apana roop prakat kiya.
RV 6.44.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
द्युमत्तमं दक्षं धेह्यस्मे सेधा जनानां पूर्वीररातीः । वर्षीयो वयः कृणुहि शचीभिर्धनस्य सातावस्माँ अविड्ढि ॥९॥
saral hindee anuvaad
hamen atyant tejasvee saamarthy den aur logon kee anek shatrutaaen door karen. apanee shaktiyon se hamaaree jeevanashakti barhaaen aur dhan paane men hamaaree sahaayata karen.
RV 6.44.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
इन्द्र तुभ्यमिन्मघवन्नभूम वयं दात्रे हरिवो मा वि वेनः । नकिरापिर्ददृशे मर्त्यत्रा किमङ्ग रध्रचोदनं त्वाहुः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he udaar indr, sunahare bhoore ashvon ke svaamee, hamane aapako apana daata maanakar svayan ko samarpit kiya hai. hamase vimukh n hon. manushyon men hamen koee sahaayak naheen dikhata. tab aapako kripan ko daan ke lie prerit karane vaala kyon kaha jaata hai?
RV 6.44.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
मा जस्वने वृषभ नो ररीथा मा ते रेवतः सख्ये रिषाम । पूर्वीष्ट इन्द्र निष्षिधो जनेषु जह्यसुष्वीन्प्र वृहापृणतः ॥११॥
saral hindee anuvaad
he balashaalee vrishabh, hamen bhookhe shatru ke havaale n karen. he sanpann indr, aapakee mitrata men hamen koee haani n ho. logon ke lie aapake paas anek upahaar hain. som n nichorane vaalon ko maaren aur kuchh n dene vaalon ko ukhaar phenken.
RV 6.44.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
उदभ्राणीव स्तनयन्नियर्तीन्द्रो राधांस्यश्व्यानि गव्या । त्वमसि प्रदिवः कारुधाया मा त्वादामान आ दभन्मघोनः ॥१२॥
saral hindee anuvaad
garajate hue indr ghoron aur gaayon ke upahaar bhejate hain, jaise ve baadalon ko aage barhaate hain. aap praacheen kaal se stotaaon ka poshan karate aae hain. daan n dene vaale dhanavaan aapako chhal n saken.
RV 6.44.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
अध्वर्यो वीर प्र महे सुतानामिन्द्राय भर स ह्यस्य राजा । यः पूर्व्याभिरुत नूतनाभिर्गीर्भिर्वावृधे गृणतामृषीणाम् ॥१३॥
saral hindee anuvaad
he veer adhvaryu, nichora hua som mahaan indr ke lie laaen, kyonki ve usake raaja hain. stuti karane vaale rishiyon ke puraane aur nae geeton se unaka bal barha hai.
RV 6.44.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
अस्य मदे पुरु वर्पांसि विद्वानिन्द्रो वृत्राण्यप्रती जघान । तमु प्र होषि मधुमन्तमस्मै सोमं वीराय शिप्रिणे पिबध्यै ॥१४॥
saral hindee anuvaad
is som se ullasit hokar anek roopon ke jnyaata aur apratim bal vaale indr ne vritron ka vadh kiya. sudrirh jabaron vaale us veer ko is madhur som kee soochana den, taaki ve isaka paan karen.
RV 6.44.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
पाता सुतमिन्द्रो अस्तु सोमं हन्ता वृत्रं वज्रेण मन्दसानः । गन्ता यज्ञं परावतश्चिदच्छा वसुर्धीनामविता कारुधायाः ॥१५॥
saral hindee anuvaad
indr nichora hua som pien aur aanandit hokar apane vajr se vritr ka vadh karen. preranaamay stutiyon ke udaar rakshak aur stotaaon ke poshak door se bhee yajny men aaen.
RV 6.44.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
इदं त्यत्पात्रमिन्द्रपानमिन्द्रस्य प्रियममृतमपायि । मत्सद्यथा सौमनसाय देवं व्यस्मद्द्वेषो युयवद्व्यंहः ॥१६॥
saral hindee anuvaad
yah indr ke peene ka paatr hai aur unaka priy amrit piya ja chuka hai. vah dev ko prasann karake hamaare prati anukool banaae aur hamase dvesh tatha sankat door rakhe.
RV 6.44.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
एना मन्दानो जहि शूर शत्रूञ्जामिमजामिं मघवन्नमित्रान् । अभिषेणाँ अभ्यादेदिशानान्पराच इन्द्र प्र मृणा जही च ॥१७॥
saral hindee anuvaad
he udaar veer, is som se aanandit hokar hamaare shatruon ka vadh karen, chaahe ve sanbandhee hon ya paraae. he indr, hamaare viruddh sena lekar aane aur ham par aakraman karane vaalon ko bhagaaen, kuchalen aur maaren.
RV 6.44.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
आसु ष्मा णो मघवन्निन्द्र पृत्स्वस्मभ्यं महि वरिवः सुगं कः । अपां तोकस्य तनयस्य जेष इन्द्र सूरीन्कृणुहि स्मा नो अर्धम् ॥१८॥
saral hindee anuvaad
he udaar indr, in yuddhon men hamaare lie paryaapt sthaan aur sugam maarg banaaen. naayakon ko hamaare paksh men karen, taaki hamen jal, santaan aur aage barhata vansh praapt ho.
RV 6.44.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
आ त्वा हरयो वृषणो युजाना वृषरथासो वृषरश्मयोऽत्याः । अस्मत्राञ्चो वृषणो वज्रवाहो वृष्णे मदाय सुयुजो वहन्तु ॥१९॥
saral hindee anuvaad
majaboot lagaamon vaale drirh rath men bhaleebhaanti jute aapake balashaalee sunahare bhoore ashv aapako aur aapake vajr ko hamaaree or laaen, taaki aap prabal aur aanandadaayak som ka paan karen.
RV 6.44.20
Mantra 20मंत्र 20Mantra 20
आ ते वृषन्वृषणो द्रोणमस्थुर्घृतप्रुषो नोर्मयो मदन्तः । इन्द्र प्र तुभ्यं वृषभिः सुतानां वृष्णे भरन्ति वृषभाय सोमम् ॥२०॥
saral hindee anuvaad
he balavaan, aapake shaktishaalee ashv somapaatr ke paas khare hain, ghee se chamakate aur laharon kee tarah ullasit hote hue. he balashaalee vrishabh indr, aapake lie shaktishaalee paashaanon se nichora hua som laaya jaata hai.
RV 6.44.21
Mantra 21मंत्र 21Mantra 21
वृषासि दिवो वृषभः पृथिव्या वृषा सिन्धूनां वृषभ स्तियानाम् । वृष्णे त इन्दुर्वृषभ पीपाय स्वादू रसो मधुपेयो वराय ॥२१॥
saral hindee anuvaad
aap aakaash aur prithvee ke vrishabh hain, nadiyon aur sthir jalon ke vrishabh hain. he balashaalee vrishabh, aapake lie som umar aaya hai. yah svaadisht aur peene men madhur ras aapake chune jaane ko taiyaar hai.
RV 6.44.22
Mantra 22मंत्र 22Mantra 22
अयं देवः सहसा जायमान इन्द्रेण युजा पणिमस्तभायत् । अयं स्वस्य पितुरायुधानीन्दुरमुष्णादशिवस्य मायाः ॥२२॥
saral hindee anuvaad
bal ke saath utpann is dev ne indr ko sahayogee banaakar pani ko vash men kiya. is som ne apane hee anishtakaaree pita ke hathiyaar chura lie aur usakee maayaavee shaktiyon ko nishphal kar diya.
RV 6.44.23
Mantra 23मंत्र 23Mantra 23
अयमकृणोदुषसः सुपत्नीरयं सूर्ये अदधाज्ज्योतिरन्तः । अयं त्रिधातु दिवि रोचनेषु त्रितेषु विन्ददमृतं निगूळ्हम् ॥२३॥
saral hindee anuvaad
som ne ushaaon ko suyogy pati se milaaya aur soory ke bheetar prakaash rakha. aakaash ke teesare prakaashamay kshetron men unhonne chhipa hua trividh amrit paaya.
RV 6.44.24
Mantra 24मंत्र 24Mantra 24
अयं द्यावापृथिवी वि ष्कभायदयं रथमयुनक्सप्तरश्मिम् । अयं गोषु शच्या पक्वमन्तः सोमो दाधार दशयन्त्रमुत्सम् ॥२४॥
saral hindee anuvaad
som ne aakaash aur prithvee ko alag thaame rakha aur saat lagaamon vaale rath ko jota. unhonne apanee shakti se gaayon ke bheetar paushtik doodh ka aisa srot rakha jise das ungaliyaan duhatee hain.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 188684. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
