Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 5 Sukta 83ऋग्वेद मण्डल 5 सूक्त 83Rigveda Mandala 5 Sukta 83

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala5
Suktaसूक्तSukta83
Mantrasमंत्रMantra10
RishiऋषिRishibhaumo'trihभौमोऽत्रिःbhaumo'trih
DevataदेवताDevataparjanyahपर्जन्यःparjanyah
Chandasछन्दChandastrishtup, 2-4 jagatee, 9 anushtupत्रिष्टुप्, २-४ जगती, ९ अनुष्टुप्trishtup, 2-4 jagatee, 9 anushtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 5.83.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

10 mein se 0 mantra complete

RV 5.83.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

अच्छा वद तवसं गीर्भिराभि स्तुहि पर्जन्यं नमसा विवास । कनिक्रदद्वृषभो जीरदानू रेतो दधात्योषधीषु गर्भम् ॥१॥

saral hindee anuvaad

in geeton se balashaalee parjany ka aahvaan karo, unakee stuti karo aur aadarapoorvak unakee kripa maango. sheeghr varadaan dene vaala vah garjanasheel vrishabh vanaspatiyon men jeevan ankurit karane ke lie beej rakhata hai.

RV 5.83.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

वि वृक्षान्हन्त्युत हन्ति रक्षसो विश्वं बिभाय भुवनं महावधात् । उतानागा ईषते वृष्ण्यावतो यत्पर्जन्य स्तनयन्हन्ति दुष्कृतः ॥२॥

saral hindee anuvaad

ve vrikshon ko cheer dete hain aur raakshason ka sanhaar karate hain, aur saara jagat unake prabal astr se darata hai. jab parjany garajate hue dushkarmiyon ko maar giraate hain, tab nirdosh bhee unake bal se bhayabheet hokar bhaagate hain.

RV 5.83.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

रथीव कशयाश्वाँ अभिक्षिपन्नाविर्दूतान्कृणुते वर्ष्याँ अह । दूरात्सिंहस्य स्तनथा उदीरते यत्पर्जन्यः कृणुते वर्ष्यं नभः ॥३॥

saral hindee anuvaad

jaise saarathee chaabuk se ghoron ko aage barhaata hai, vaise hee ve varsha ke dooton ko prakat karate hain. jab parjany aakaash ko varsha se bhar dete hain, tab door se sinh jaisee garjana uthatee hai.

RV 5.83.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युत उदोषधीर्जिहते पिन्वते स्वः । इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत्पर्जन्यः पृथिवीं रेतसावति ॥४॥

saral hindee anuvaad

havaaen chalatee hain, bijaliyaan chamakatee hain, vanaspatiyaan ankurit hotee hain aur aakaash se jal barasata hai. jab parjany apanee urvarata dene vaalee varsha se dharatee ko seenchate hain, tab har praanee ke lie ann utpann hota hai.

RV 5.83.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

यस्य व्रते पृथिवी नन्नमीति यस्य व्रते शफवज्जर्भुरीति । यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥५॥

saral hindee anuvaad

aapake vidhaan se dharatee jhukatee hai, khur vaale praanee daurate hain aur vanaspatiyaan anek roop dhaaran karatee hain. he parjany, hamen bharapoor aashray aur raksha pradaan karen.

RV 5.83.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

दिवो नो वृष्टिं मरुतो ररीध्वं प्र पिन्वत वृष्णो अश्वस्य धाराः । अर्वाङेतेन स्तनयित्नुनेह्यपो निषिञ्चन्नसुरः पिता नः ॥६॥

saral hindee anuvaad

he maruto, hamen aakaash se varsha den aur balashaalee ashv kee jaladhaaraaen barhaaen. he parjany, hamaare prabhu aur pita, is garjana ke saath jal barasaate hue hamaaree or aaen.

RV 5.83.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

अभि क्रन्द स्तनय गर्भमा धा उदन्वता परि दीया रथेन । दृतिं सु कर्ष विषितं न्यञ्चं समा भवन्तूद्वतो निपादाः ॥७॥

saral hindee anuvaad

garjen aur garagaraaen, jeevan ka beej sthaapit karen aur jal se bhare apane rath men chaaron or uren. apanee khulee mashak ko neeche kee or kheenchen, aur oonche tatha neeche sthaan samatal ho jaaen.

RV 5.83.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

महान्तं कोशमुदचा नि षिञ्च स्यन्दन्तां कुल्या विषिताः पुरस्तात् । घृतेन द्यावापृथिवी व्युन्धि सुप्रपाणं भवत्वघ्न्याभ्यः ॥८॥

saral hindee anuvaad

vishaal paatr uthaakar usaka jal undelen aur mukt jaladhaaraaon ko aage bahane den. aakaash aur dharatee ko poshak ras se bhigo den, aur gaayon ke lie peene ka bharapoor jal ho.

RV 5.83.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

यत्पर्जन्य कनिक्रदत्स्तनयन्हंसि दुष्कृतः । प्रतीदं विश्वं मोदते यत्किं च पृथिव्यामधि ॥९॥

saral hindee anuvaad

he parjany, jab aap garjana aur garagaraahat ke saath dushkarmiyon ko maar giraate hain, tab saara jagat aur dharatee par rahane vaale sabhee praanee aanandit hote hain.

RV 5.83.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

अवर्षीर्वर्षमुदु षू गृभायाकर्धन्वान्यत्येतवा उ । अजीजन ओषधीर्भोजनाय कमुत प्रजाभ्योऽविदो मनीषाम् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

aapane varsha kar dee hai, ab use thaam len. aapane sookhe bhoobhaagon ko paar karane yogy banaaya hai, bhojan ke lie vanaspatiyaan utpann kee hain aur praaniyon se prashansa paaee hai.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 400496. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.