Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 5 Sukta 61ऋग्वेद मण्डल 5 सूक्त 61Rigveda Mandala 5 Sukta 61

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala5
Suktaसूक्तSukta61
Mantrasमंत्रMantra19
RishiऋषिRishishyaavaashv aatreyahश्यावाश्व आत्रेयःshyaavaashv aatreyah
DevataदेवताDevata1-4, 11-16 marutah,5-8 tarantamahishee shasheeyasee, 9 vaidadashvih purumeelhah, 10 vaidadashvistarantah, 17-19 daarbhyo rathaveetih१-४, ११-१६ मरुतः,५-८ तरन्तमहिषी शशीयसी, ९ वैददश्विः पुरुमीळ्हः, १० वैददश्विस्तरन्तः, १७-१९ दार्भ्यो रथवीतिः1-4, 11-16 marutah,5-8 tarantamahishee shasheeyasee, 9 vaidadashvih purumeelhah, 10 vaidadashvistarantah, 17-19 daarbhyo rathaveetih
Chandasछन्दChandasgaayatree, 3 nichrit, 5 anushtup, 9 satobrihateeगायत्री, ३ निचृत्, ५ अनुष्टुप्, ९ सतोबृहतीgaayatree, 3 nichrit, 5 anushtup, 9 satobrihatee
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 5.61.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

19 mein se 0 mantra complete

RV 5.61.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

के ष्ठा नरः श्रेष्ठतमा य एकएक आयय । परमस्याः परावतः ॥१॥

saral hindee anuvaad

he shreshthatam veero, tum kaun ho, jo sudoor pradesh se ek-ek karake aae ho?

RV 5.61.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

क्व वोऽश्वाः क्वाभीशवः कथं शेक कथा यय । पृष्ठे सदो नसोर्यमः ॥२॥

saral hindee anuvaad

tumhaare ghore aur lagaam kahaan hain? peeth par aasan aur nathunon par lagaam ke saath tum kaise savaar ho sake aur kaise chale?

RV 5.61.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

जघने चोद एषां वि सक्थानि नरो यमुः । पुत्रकृथे न जनयः ॥३॥

saral hindee anuvaad

ankush unake ghoron ke pichhale bhaag par lagata hai, aur veer apanee jaanghen phailaate hain, jaise striyaan prasav ke samay phailaatee hain.

RV 5.61.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

परा वीरास एतन मर्यासो भद्रजानयः । अग्नितपो यथासथ ॥४॥

saral hindee anuvaad

he veero, sundar patniyon vaale yuvaao, aage barho, taaki agni ke paas baithakar taap sako.

RV 5.61.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

सनत्साश्व्यं पशुमुत गव्यं शतावयम् । श्यावाश्वस्तुताय या दोर्वीरायोपबर्बृहत् ॥५॥

saral hindee anuvaad

jisane shyaavaashv dvaara prashansit veer ko apanee baanhon men bhara, use ghore, gaayen aur sau bheren praapt hon.

RV 5.61.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

उत त्वा स्त्री शशीयसी पुंसो भवति वस्यसी । अदेवत्रादराधसः ॥६॥

saral hindee anuvaad

nishchay hee shasheeyasee us purush se shreshth hai jo n devataaon ka aadar karata hai, n udaarata se daan deta hai.

RV 5.61.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

वि या जानाति जसुरिं वि तृष्यन्तं वि कामिनम् । देवत्रा कृणुते मनः ॥७॥

saral hindee anuvaad

vah thake hue, pyaase aur abhaavagrast logon ko pahachaanatee hai aur apana man devataaon kee or lagaatee hai.

RV 5.61.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

उत घा नेमो अस्तुतः पुमाँ इति ब्रुवे पणिः । स वैरदेय इत्समः ॥८॥

saral hindee anuvaad

phir bhee, main kahata hoon, koee prashansa se vanchit kripan purush kahalaata hai, yadyapi vah keval apanee mrityu par dey kshatipoorti men hee any purush ke baraabar hai.

RV 5.61.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

उत मेऽरपद्युवतिर्ममन्दुषी प्रति श्यावाय वर्तनिम् । वि रोहिता पुरुमीळ्हाय येमतुर्विप्राय दीर्घयशसे ॥९॥

saral hindee anuvaad

us prasann yuvatee ne mujh shyaav ko maarg bataaya, aur do laal-bhoore ghore mujhe chirayashasvee rishi purumeelh ke paas le gae.

RV 5.61.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

यो मे धेनूनां शतं वैददश्विर्यथा ददत् । तरन्त इव मंहना ॥१०॥

saral hindee anuvaad

vidadashv ke us putr ne tarant ke samaan udaarata dikhaate hue mujhe sau doodh dene vaalee gaayen deen.

RV 5.61.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

य ईं वहन्त आशुभिः पिबन्तो मदिरं मधु । अत्र श्रवांसि दधिरे ॥११॥

saral hindee anuvaad

teevragaamee ghoron par savaar maruton ne ullaas dene vaala madhur pey peete hue yahaan yash paaya hai.

RV 5.61.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

येषां श्रियाधि रोदसी विभ्राजन्ते रथेष्वा । दिवि रुक्म इवोपरि ॥१२॥

saral hindee anuvaad

unakee aabha aakaash aur prithvee par phailatee hai, aur ve apane rathon par aise chamakate hain jaise oonche aakaash men svarn aabhooshan.

RV 5.61.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

युवा स मारुतो गणस्त्वेषरथो अनेद्यः । शुभंयावाप्रतिष्कुतः ॥१३॥

saral hindee anuvaad

chamachamaate rathon vaala maruton ka vah yuva dal nirdosh hai aur shobha ke saath aage barhata hai, use koee rok naheen paata.

RV 5.61.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

को वेद नूनमेषां यत्रा मदन्ति धूतयः । ऋतजाता अरेपसः ॥१४॥

saral hindee anuvaad

kaun jaanata hai ki ve sabako kanpa dene vaale, nishkalank aur rit se janme marut ab kahaan aanandit hote hain?

RV 5.61.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

यूयं मर्तं विपन्यवः प्रणेतार इत्था धिया । श्रोतारो यामहूतिषु ॥१५॥

saral hindee anuvaad

he stutipremee maruto, tum praarthana karane vaale manushy ka maargadarshan karate ho aur usake aane ke aahvaan ko sunate ho.

RV 5.61.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

ते नो वसूनि काम्या पुरुश्चन्द्रा रिशादसः । आ यज्ञियासो ववृत्तन ॥१६॥

saral hindee anuvaad

he poojaneey, shatruon ka naash karane vaale, atyant tejasvee maruto, hamen manachaaha dhan pradaan karo.

RV 5.61.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

एतं मे स्तोममूर्म्ये दार्भ्याय परा वह । गिरो देवि रथीरिव ॥१७॥

saral hindee anuvaad

he devee oormya, meree yah stuti daarbhy tak le jaao, mere geeton ko vaise pahunchaao jaise saarathi rath ka bhaar pahunchaata hai.

RV 5.61.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

उत मे वोचतादिति सुतसोमे रथवीतौ । न कामो अप वेति मे ॥१८॥

saral hindee anuvaad

jab rathaveeti som nichor chuke hon, tab meree or se unase kahana ki meree abhilaasha ab bhee banee huee hai.

RV 5.61.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

एष क्षेति रथवीतिर्मघवा गोमतीरनु । पर्वतेष्वपश्रितः ॥१९॥

saral hindee anuvaad

ve udaar rathaveeti gaudhan se samriddh samudaayon ke beech, parvaton men ekaant sthaan par rahate hain.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 403490. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.