Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 5 Sukta 54ऋग्वेद मण्डल 5 सूक्त 54Rigveda Mandala 5 Sukta 54
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
15 mein se 0 mantra complete
RV 5.54.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
प्र शर्धाय मारुताय स्वभानव इमां वाचमनजा पर्वतच्युते । घर्मस्तुभे दिव आ पृष्ठयज्वने द्युम्नश्रवसे महि नृम्णमर्चत ॥१॥
saral hindee anuvaad
main yah stuti apane prakaash se deept aur parvaton ko hilaane vaale maruton ke gan ko arpit karata hoon. unake mahaan paraakram ka gaan karo, jinakee keerti ujjval hai, jo taap shaant karate hain aur svarg kee oonchaaiyon par yajny karate hain.
RV 5.54.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
प्र वो मरुतस्तविषा उदन्यवो वयोवृधो अश्वयुजः परिज्रयः । सं विद्युता दधति वाशति त्रितः स्वरन्त्यापोऽवना परिज्रयः ॥२॥
saral hindee anuvaad
he maruto, jal se samriddh aur jeevan ka poshan karane vaale tumhaare shaktishaalee gan jute hue ghoron ke saath door tak vicharate aur bijalee se jurate hain. trit oonche svar men pukaarate hain aur chaaron or bahata jal garjana karata hai.
RV 5.54.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
विद्युन्महसो नरो अश्मदिद्यवो वातत्विषो मरुतः पर्वतच्युतः । अब्दया चिन्मुहुरा ह्रादुनीवृत स्तनयदमा रभसा उदोजसः ॥३॥
saral hindee anuvaad
veer marut bijalee se chamakate hain, paashaan astr chalaate hain, vaayu ke veg se daurate hain aur parvaton ko hilaate hain. ve baaranbaar varsha lekar aate hain, prachand dhvani se ghire, ugr aur atyant balavaan, aur unake aakraman men garjana goonjatee hai.
RV 5.54.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
व्यक्तून्रुद्रा व्यहानि शिक्वसो व्यन्तरिक्षं वि रजांसि धूतयः । वि यदज्राँ अजथ नाव ईं यथा वि दुर्गाणि मरुतो नाह रिष्यथ ॥४॥
saral hindee anuvaad
he shaktishaalee rudro, sabako kanpaane vaale maruto, tum raaton aur dinon men, antariksh aur aakaash ke lokon men vicharate ho. jahaajon kee tarah vishaal vistaaron ko paar karate hue tum durgam sthaanon se bhee akshat nikal jaate ho.
RV 5.54.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
तद्वीर्यं वो मरुतो महित्वनं दीर्घं ततान सूर्यो न योजनम् । एता न यामे अगृभीतशोचिषोऽनश्वदां यन्न्ययातना गिरिम् ॥५॥
saral hindee anuvaad
he maruto, tumhaara veer bal aur mahima apane lanbe path par chalate soory kee tarah door tak phail gae hain. abaadh tej ke saath tejagaamee hiranon kee tarah barhate hue tumane nirantar varsha dene vaale parvat ko jhuka diya hai.
RV 5.54.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
अभ्राजि शर्धो मरुतो यदर्णसं मोषथा वृक्षं कपनेव वेधसः । अध स्मा नो अरमतिं सजोषसश्चक्षुरिव यन्तमनु नेषथा सुगम् ॥६॥
saral hindee anuvaad
he prajnyaavaan maruto, tumhaara gan tab chamak utha jab tumane dolate vriksh ko aise chheel daala jaise keera use khaata hai. ekachitt hokar hamaaree bhakti ko sugam path par le chalo, jaise drishti chalane vaale ko raah dikhaatee hai.
RV 5.54.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
न स जीयते मरुतो न हन्यते न स्रेधति न व्यथते न रिष्यति । नास्य राय उप दस्यन्ति नोतय ऋषिं वा यं राजानं वा सुषूदथ ॥७॥
saral hindee anuvaad
he maruto, jis rishi ya raaja ka tum maargadarshan karate ho, vah n paraajit hota hai, n maara jaata hai. vah n dagamagaata hai, n vyatha ya chot sahata hai, aur n usaka dhan ghatata hai, n usake sahaare.
RV 5.54.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
नियुत्वन्तो ग्रामजितो यथा नरोऽर्यमणो न मरुतः कवन्धिनः । पिन्वन्त्युत्सं यदिनासो अस्वरन्व्युन्दन्ति पृथिवीं मध्वो अन्धसा ॥८॥
saral hindee anuvaad
apane ashvadal jote hue, senaaon ko jeetane vaale yoddhaaon kee tarah, hitakaaree marut jalapaatr lie chalate hain. ye svaamee jalasrot ko bharate hain aur garjana karate hue dharatee ko madhur poshak jal se bhigo dete hain.
RV 5.54.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
प्रवत्वतीयं पृथिवी मरुद्भ्यः प्रवत्वती द्यौर्भवति प्रयद्भ्यः । प्रवत्वतीः पथ्या अन्तरिक्ष्याः प्रवत्वन्तः पर्वता जीरदानवः ॥९॥
saral hindee anuvaad
aage barhate maruton ke lie dharatee sugam dhalaan ban jaatee hai aur aakaash utarane kee raah deta hai. he sheeghr daan dene vaalo, antariksh ke path aur parvat bhee tumhaare saamane dhal jaate hain.
RV 5.54.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
यन्मरुतः सभरसः स्वर्णरः सूर्य उदिते मदथा दिवो नरः । न वोऽश्वाः श्रथयन्ताह सिस्रतः सद्यो अस्याध्वनः पारमश्नुथ ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he maruto, sanyukt bal vaale aakaash ke tejasvee veero, soory udit hone par tum aanandit hote ho. daurate hue tumhaare ghore kabhee shithil naheen parate aur tum sheeghr apanee yaatra ke ant tak pahunch jaate ho.
RV 5.54.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
अंसेषु व ऋष्टयः पत्सु खादयो वक्षस्सु रुक्मा मरुतो रथे शुभः । अग्निभ्राजसो विद्युतो गभस्त्योः शिप्राः शीर्षसु वितता हिरण्ययीः ॥११॥
saral hindee anuvaad
he maruto, tumhaare kandhon par bhaale hain, pairon men kare hain, aur vakshon tatha rath par svarn aabhooshan chamakate hain. tumhaare haathon men bijalee agni kee tarah damakatee hai aur siron par sunahare shirastraan sushobhit hain.
RV 5.54.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
तं नाकमर्यो अगृभीतशोचिषं रुशत्पिप्पलं मरुतो वि धूनुथ । समच्यन्त वृजनातित्विषन्त यत्स्वरन्ति घोषं विततमृतायवः ॥१२॥
saral hindee anuvaad
he maruto, tum ujjval phal vaale us aakaashamandal ko jhakajhorate ho jisaka tej abaadh hai. tumhaaree shaktiyaan ekatr hokar prakhar chamakatee hain aur tum, rit ke anuyaayee, door tak goonjane vaalee garjana karate ho.
RV 5.54.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
युष्मादत्तस्य मरुतो विचेतसो रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । न यो युच्छति तिष्यो यथा दिवोऽस्मे रारन्त मरुतः सहस्रिणम् ॥१३॥
saral hindee anuvaad
he vivekee maruto, tumhaare die hue poshak dhan ke rath ka sanchaalan ham karen. hamen sahasron sanpadaaen do, jo aakaash men tishy kee tarah banee rahen.
RV 5.54.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
यूयं रयिं मरुत स्पार्हवीरं यूयमृषिमवथ सामविप्रम् । यूयमर्वन्तं भरताय वाजं यूयं धत्थ राजानं श्रुष्टिमन्तम् ॥१४॥
saral hindee anuvaad
he maruto, tum yogy putron sahit dhan kee vriddhi karate ho aur pavitr gaan men nipun rishi kee raksha karate ho. tum bharat ko tej ghora aur bal dete ho tatha tatparata se sunane vaale raaja ko sthaapit karate ho.
RV 5.54.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
तद्वो यामि द्रविणं सद्यऊतयो येना स्वर्ण ततनाम नॄँरभि । इदं सु मे मरुतो हर्यता वचो यस्य तरेम तरसा शतं हिमाः ॥१५॥
saral hindee anuvaad
he sheeghr sahaayata karane vaalo, main tumase vah dhan maangata hoon jisake dvaara ham soory ke prakaash kee tarah logon ke beech phail saken. he maruto, meree is stuti ko sveekaar karo, jisake bal se ham sau sheet rituon tak jeevit rahen.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 403632. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
