Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 4 Sukta 51ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 51Rigveda Mandala 4 Sukta 51
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
11 mein se 0 mantra complete
RV 4.51.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
इदमु त्यत्पुरुतमं पुरस्ताज्ज्योतिस्तमसो वयुनावदस्थात् । नूनं दिवो दुहितरो विभातीर्गातुं कृणवन्नुषसो जनाय ॥१॥
saral hindee anuvaad
sab kuchh prakat karane vaala yah vistrit prakaash poorv disha men andhakaar se uth aaya hai. ab dyulok kee putriyaan, prakaashamayee ushaaen, manushyon ke lie maarg kholatee hain.
RV 4.51.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अस्थुरु चित्रा उषसः पुरस्तान्मिता इव स्वरवोऽध्वरेषु । व्यू व्रजस्य तमसो द्वारोच्छन्तीरव्रञ्छुचयः पावकाः ॥२॥
saral hindee anuvaad
deeptimaan ushaaen poorv disha men aise uthee hain jaise yajnyon men khare kie gae stanbh. ujjval aur pavitr karane vaalee ve prakaash phailaakar andhakaar ke baare ke dvaar khol detee hain.
RV 4.51.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
उच्छन्तीरद्य चितयन्त भोजान्राधोदेयायोषसो मघोनीः । अचित्रे अन्तः पणयः ससन्त्वबुध्यमानास्तमसो विमध्ये ॥३॥
saral hindee anuvaad
aaj udit hokar udaar ushaaon ne daanee janon ko apana dhan arpit karane ke lie prerit kiya hai. lobhee pani andhakaar kee prakaashaheen gaharaaiyon men bina jaage sote rahen.
RV 4.51.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
कुवित्स देवीः सनयो नवो वा यामो बभूयादुषसो वो अद्य । येना नवग्वे अङ्गिरे दशग्वे सप्तास्ये रेवती रेवदूष ॥४॥
saral hindee anuvaad
he divy, dhanavatee ushaao, aaj tumhaara gaman puraana hai ya naya, vahee gaman jisamen tum navagv aur dashagv angira, us saat mukhon vaale ke lie dhan sahit chamakee theen?
RV 4.51.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
यूयं हि देवीरृतयुग्भिरश्वैः परिप्रयाथ भुवनानि सद्यः । प्रबोधयन्तीरुषसः ससन्तं द्विपाच्चतुष्पाच्चरथाय जीवम् ॥५॥
saral hindee anuvaad
he divy ushaao, rit ke anusaar jute ghoron ke saath tum sheeghr hee lokon men vicharatee ho aur do pairon tatha chaar pairon vaale pratyek sote jeev ko karm ke lie jagaatee ho.
RV 4.51.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
क्व स्विदासां कतमा पुराणी यया विधाना विदधुरृभूणाम् । शुभं यच्छुभ्रा उषसश्चरन्ति न वि ज्ञायन्ते सदृशीरजुर्याः ॥६॥
saral hindee anuvaad
in ushaaon men vah puraatan usha kaun hai aur kahaan hai, jisake dvaara ribhuon ke niyat kaary poore hue the? ujjval ushaaen shobha ke saath aage barhatee hain aur samaan roop vaalee tatha ajar hone ke kaaran unamen bhed naheen kiya ja sakata.
RV 4.51.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
ता घा ता भद्रा उषसः पुरासुरभिष्टिद्युम्ना ऋतजातसत्याः । यास्वीजानः शशमान उक्थै स्तुवञ्छंसन्द्रविणं सद्य आप ॥७॥
saral hindee anuvaad
yahee mangalamayee ushaaen praacheen kaal men bhee theen, sahaayata kee deepti se yukt aur rit se janme saty ke kaaran satyasvaroop. unake aagaman par prayatnasheel yajamaan stuti aur prashansa ke geet gaakar sheeghr dhan paata tha.
RV 4.51.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
ता आ चरन्ति समना पुरस्तात्समानतः समना पप्रथानाः । ऋतस्य देवीः सदसो बुधाना गवां न सर्गा उषसो जरन्ते ॥८॥
saral hindee anuvaad
ushaaen poorv disha se ek samaan aage aatee hain aur ek hee sthaan se ek hee dhang se phailatee hain. rit ke dhaam se jaagakar ye deviyaan chhoote hue gaayon ke jhundon kee tarah nikat aatee hain.
RV 4.51.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
ता इन्न्वेव समना समानीरमीतवर्णा उषसश्चरन्ति । गूहन्तीरभ्वमसितं रुशद्भिः शुक्रास्तनूभिः शुचयो रुचानाः ॥९॥
saral hindee anuvaad
ye ushaaen apane samaan maarg par ek hee dhang se chalatee hain aur unake rang pheeke naheen parate. nirmal aur prakaashamayee ve apane chamakate roopon se vishaal kaale andhakaar ko dhak detee hain.
RV 4.51.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
रयिं दिवो दुहितरो विभातीः प्रजावन्तं यच्छतास्मासु देवीः । स्योनादा वः प्रतिबुध्यमानाः सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he prakaashamayee deviyo, dyulok kee putriyo, hamen santaan sahit dhan do. sukhad vishraam se jaagakar tumhaara svaagat karate hue ham veer bal se sanpann hon.
RV 4.51.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
तद्वो दिवो दुहितरो विभातीरुप ब्रुव उषसो यज्ञकेतुः । वयं स्याम यशसो जनेषु तद्द्यौश्च धत्तां पृथिवी च देवी ॥११॥
saral hindee anuvaad
he prakaashamayee ushaao, dyulok kee putriyo, yajny ke udghoshak ke roop men main tumase yah praarthana karata hoon. ham logon ke beech yashasvee hon. dyulok aur prithivee devee hamen yah var den.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 198681. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
