Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 4 Sukta 17ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 17Rigveda Mandala 4 Sukta 17

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala4
Suktaसूक्तSukta17
Mantrasमंत्रMantra21
RishiऋषिRishivaamadevo gautamah.वामदेवो गौतमः।vaamadevo gautamah.
DevataदेवताDevataindrahइन्द्रःindrah
Chandasछन्दChandastrishtup,15 ekapada viraatत्रिष्टुप्,१५ एकपदा विराट्trishtup,15 ekapada viraat
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 4.17.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

21 mein se 0 mantra complete

RV 4.17.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

त्वं महाँ इन्द्र तुभ्यं ह क्षा अनु क्षत्रं मंहना मन्यत द्यौः । त्वं वृत्रं शवसा जघन्वान्त्सृजः सिन्धूँरहिना जग्रसानान् ॥१॥

saral hindee anuvaad

indr, aap mahaan hain aur prithvee tatha aakaash aapake prabhutv aur bal ko maanate hain. aapane apane bal se vritr ko maara aur un nadiyon ko mukt kiya jinhen sarp ne nigal rakha tha.

RV 4.17.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

तव त्विषो जनिमन्रेजत द्यौ रेजद्भूमिर्भियसा स्वस्य मन्योः । ऋघायन्त सुभ्वः पर्वतास आर्दन्धन्वानि सरयन्त आपः ॥२॥

saral hindee anuvaad

aapake tej ke janm par aakaash aur prithvee aapake krodh ke bhay se kaanp uthe. achal parvat hil gae, jal bah nikale aur sookhee bhoomiyaan jal se bhar gaeen.

RV 4.17.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

भिनद्गिरिं शवसा वज्रमिष्णन्नाविष्कृण्वानः सहसान ओजः । वधीद्वृत्रं वज्रेण मन्दसानः सरन्नापो जवसा हतवृष्णीः ॥३॥

saral hindee anuvaad

vajr phenkakar unhonne balapoorvak parvat ko cheer diya aur apana vijayee paraakram prakat kiya. ullasit hokar unhonne vritr ko maar giraaya aur avarodhak ke maare jaane par jal veg se bah nikale.

RV 4.17.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

सुवीरस्ते जनिता मन्यत द्यौरिन्द्रस्य कर्ता स्वपस्तमो भूत् । य ईं जजान स्वर्यं सुवज्रमनपच्युतं सदसो न भूम ॥४॥

saral hindee anuvaad

aapake pita aakaash ne svayan ko veer putr paakar dhany maana. indr ke srashta ne garjan karane vaale, shaktishaalee vajradhaaree ko janm dekar adbhut kaary kiya, jo apane aadhaar par tikee prithvee kee tarah achal hain.

RV 4.17.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

य एक इच्च्यावयति प्र भूमा राजा कृष्टीनां पुरुहूत इन्द्रः । सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः ॥५॥

saral hindee anuvaad

anek logon dvaara pukaare jaane vaale, janon ke raaja indr akele hee asankhy shatruon ko gira dete hain. sab un udaar devata ke daan kee stuti karate hue unamen aanand paate hain.

RV 4.17.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

सत्रा सोमा अभवन्नस्य विश्वे सत्रा मदासो बृहतो मदिष्ठाः । सत्राभवो वसुपतिर्वसूनां दत्रे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः ॥६॥

saral hindee anuvaad

sabhee somapaan sachamuch unheen ke hain aur param ullaas dene vaale ras unheen shaktishaalee devata ke lie hain. indr, aap nishchay hee nidhiyon ke svaamee hain aur aapane sabhee janon ko apane daan men bhaag diya hai.

RV 4.17.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

त्वमध प्रथमं जायमानोऽमे विश्वा अधिथा इन्द्र कृष्टीः । त्वं प्रति प्रवत आशयानमहिं वज्रेण मघवन्वि वृश्चः ॥७॥

saral hindee anuvaad

indr, janm lete hee aapane sabhee janon ko apane bal ke adheen kar liya. he udaar dev, aapane apane vajr se us sarp ko kaat daala jo pravahamaan jalon ka maarg rokakar para tha.

RV 4.17.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

सत्राहणं दाधृषिं तुम्रमिन्द्रं महामपारं वृषभं सुवज्रम् । हन्ता यो वृत्रं सनितोत वाजं दाता मघानि मघवा सुराधाः ॥८॥

saral hindee anuvaad

ham achook sanhaarak, saahasee aur prachand indr kee stuti karate hain, jo mahaan, aseem vrishabh aur shaktishaalee vajr se susajjit hain. ve vritr ko maarate hain, vijayadhan jeetate hain aur udaarataapoorvak bharapoor daan dete hain.

RV 4.17.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

अयं वृतश्चातयते समीचीर्य आजिषु मघवा शृण्व एकः । अयं वाजं भरति यं सनोत्यस्य प्रियासः सख्ये स्याम ॥९॥

saral hindee anuvaad

yuddh kee keerti men anupam ye udaar dev ekatr senaaon ko titar-bitar kar dete hain. ve jeeta hua dhan laate hain. ham unakee maitree men priy bane rahen.

RV 4.17.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

अयं शृण्वे अध जयन्नुत घ्नन्नयमुत प्र कृणुते युधा गाः । यदा सत्यं कृणुते मन्युमिन्द्रो विश्वं दृळ्हं भयत एजदस्मात् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

ve vijay aur shatruon ke vadh ke lie prasiddh hain aur yuddh karake gaayon ko jeetate hain. jab indr apane krodh ko kaaryaroop dete hain, tab samast charaachar unase bhayabheet hota hai.

RV 4.17.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

समिन्द्रो गा अजयत्सं हिरण्या समश्विया मघवा यो ह पूर्वीः । एभिर्नृभिर्नृतमो अस्य शाकै रायो विभक्ता सम्भरश्च वस्वः ॥११॥

saral hindee anuvaad

udaar indr ne gaayen, sona aur anek ghore jeete hain. apane balavaan saathiyon men sabase veer hokar ve nidhiyaan ekatr karate aur dhan baantate hain.

RV 4.17.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

कियत्स्विदिन्द्रो अध्येति मातुः कियत्पितुर्जनितुर्यो जजान । यो अस्य शुष्मं मुहुकैरियर्ति वातो न जूत स्तनयद्भिरभ्रैः ॥१२॥

saral hindee anuvaad

indr apanee maata se kitana paate hain aur janm dene vaale pita se kitana? ve baaranbaar apana bal jagaate hain, jaise garajate meghon se prerit vaayu aage barhatee hai.

RV 4.17.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

क्षियन्तं त्वमक्षियन्तं कृणोतीयर्ति रेणुं मघवा समोहम् । विभञ्जनुरशनिमाँ इव द्यौरुत स्तोतारं मघवा वसौ धात् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

udaar dev base hue manushy ko usake nivaas se hata dete hain aur sanchit dhool bikher dete hain. vidyut se yukt aakaash kee tarah dhvast karate hue ve apane stota ko dhan se sanpann karate hain.

RV 4.17.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

अयं चक्रमिषणत्सूर्यस्य न्येतशं रीरमत्ससृमाणम् । आ कृष्ण ईं जुहुराणो जिघर्ति त्वचो बुध्ने रजसो अस्य योनौ ॥१४॥

saral hindee anuvaad

unhonne soory ke chakr ko gati dee aur veg se jaate etash ko rok diya. antariksh kee gaharaaiyon men, usake andhere aavaran ke neeche, balakhaata kaala megh unhen jal se seenchata hai.

RV 4.17.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

असिक्न्यां यजमानो न होता ॥१५॥

saral hindee anuvaad

jaise raatri ke andhere men purohit aahuti deta hai.

RV 4.17.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

गव्यन्त इन्द्रं सख्याय विप्रा अश्वायन्तो वृषणं वाजयन्तः । जनीयन्तो जनिदामक्षितोतिमा च्यावयामोऽवते न कोशम् ॥१६॥

saral hindee anuvaad

gaayen, ghore, poshan aur patniyaan chaahane vaale ham prerit stota shaktishaalee indr ko maitree ke lie kheench laate hain, jaise kuen men baaltee utaaree jaatee hai. ve patniyaan pradaan karate hain aur unakee sahaayata kabhee chookatee naheen.

RV 4.17.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

त्राता नो बोधि ददृशान आपिरभिख्याता मर्डिता सोम्यानाम् । सखा पिता पितृतमः पितॄणां कर्तेमु लोकमुशते वयोधाः ॥१७॥

saral hindee anuvaad

hamaare rakshak aur bandhu banakar prakat hon, som arpit karane vaalon kee dekhabhaal karen aur unhen sukh den. hamaare mitr aur pita banen, pitaaon men sabase snehasheel hokar yaachak ko jeene ka sthaan aur jeevanadaayee bal den.

RV 4.17.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

सखीयतामविता बोधि सखा गृणान इन्द्र स्तुवते वयो धाः । वयं ह्या ते चकृमा सबाध आभिः शमीभिर्महयन्त इन्द्र ॥१८॥

saral hindee anuvaad

indr, aapakee maitree chaahane vaalon ke rakshak mitr banen aur stuti paakar apane stota ko poshan den. sankaton se ghire hamane in anushthaanon dvaara aapaka gunagaan karate hue aapakee upaasana kee hai.

RV 4.17.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

स्तुत इन्द्रो मघवा यद्ध वृत्रा भूरीण्येको अप्रतीनि हन्ति । अस्य प्रियो जरिता यस्य शर्मन्नकिर्देवा वारयन्ते न मर्ताः ॥१९॥

saral hindee anuvaad

stuti paakar udaar indr akele hee aise anek shatruon ko maar giraate hain jinaka koee saamana naheen kar sakata tha. unaka priy stota unakee sharan men rahata hai aur devata ya manushy koee use baadha naheen pahunchaata.

RV 4.17.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

एवा न इन्द्रो मघवा विरप्शी करत्सत्या चर्षणीधृदनर्वा । त्वं राजा जनुषां धेह्यस्मे अधि श्रवो माहिनं यज्जरित्रे ॥२०॥

saral hindee anuvaad

udaar, garjanasheel indr, jo apratirodhy aur janon ke paalak hain, hamaare lie in varadaanon ko saakaar karen. samast janme praaniyon ke raaja, hamen vah vipul yash den jo aap apane stota ko pradaan karate hain.

RV 4.17.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥२१॥

saral hindee anuvaad

indr, ab stuti aur gunagaan paakar apane stota ke lie poshan ko nadiyon kee tarah barhaaen. he harit ashvon ke svaamee, aapake lie naya stotr racha gaya hai. prerit stuti ke bal par ham rathon par savaar hokar sada vijay paaen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 339264. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.