Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 4 Sukta 18ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 18Rigveda Mandala 4 Sukta 18

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala4
Suktaसूक्तSukta18
Mantrasमंत्रMantra13
RishiऋषिRishivaamadevo gautamah, 1 indrah, 4(uttaraardharchasy), 7 aditih.वामदेवो गौतमः, १ इन्द्रः, ४(उत्तरार्धर्चस्य), ७ अदितिः।vaamadevo gautamah, 1 indrah, 4(uttaraardharchasy), 7 aditih.
DevataदेवताDevata1 vaamadevah, 2-4(poorvaardharchasy), 8-13 indrah, 4(uttaraardharchasy), 7 vaamadevah१ वामदेवः, २-४(पूर्वार्धर्चस्य), ८-१३ इन्द्रः, ४(उत्तरार्धर्चस्य), ७ वामदेवः1 vaamadevah, 2-4(poorvaardharchasy), 8-13 indrah, 4(uttaraardharchasy), 7 vaamadevah
Chandasछन्दChandastrishtupत्रिष्टुप्trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 4.18.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

13 mein se 0 mantra complete

RV 4.18.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

अयं पन्था अनुवित्तः पुराणो यतो देवा उदजायन्त विश्वे । अतश्चिदा जनिषीष्ट प्रवृद्धो मा मातरममुया पत्तवे कः ॥१॥

saral hindee anuvaad

yahee vah praacheen, sveekrit maarg hai jisase sabhee devataaon ne janm liya. poorn vikasit hokar bhee vah isee maarg se janm le aur doosare maarg se nikalakar apanee maata ka vinaash n kare.

RV 4.18.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

नाहमतो निरया दुर्गहैतत्तिरश्चता पार्श्वान्निर्गमाणि । बहूनि मे अकृता कर्त्वानि युध्यै त्वेन सं त्वेन पृच्छै ॥२॥

saral hindee anuvaad

main is maarg se baahar naheen aaoonga, kyonki isase nikalana kathin hai. main bagal se tirachha hokar nikaloonga. mujhe abhee anek kaary karane hain. ek se yuddh karana hai aur doosare se vaad-vivaad.

RV 4.18.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

परायतीं मातरमन्वचष्ट न नानु गान्यनु नू गमानि । त्वष्टुर्गृहे अपिबत्सोममिन्द्रः शतधन्यं चम्वोः सुतस्य ॥३॥

saral hindee anuvaad

usane door jaatee huee apanee maata kee or dekha. main usake peechhe avashy jaaoonga. ab main usaka anusaran karoonga. tvashta ke ghar men indr ne do paatron men nichora hua, sau ke mooly vaala som piya.

RV 4.18.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

किं स ऋधक्कृणवद्यं सहस्रं मासो जभार शरदश्च पूर्वीः । नही न्वस्य प्रतिमानमस्त्यन्तर्जातेषूत ये जनित्वाः ॥४॥

saral hindee anuvaad

vah kaun-sa asaadhaaran kaary karega, jise usakee maata ne ek hajaar maheenon aur anek varshon tak garbh men dhaaran kiya? jo janm le chuke hain aur jo aage janm lenge, unamen koee usake samaan naheen hai.

RV 4.18.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

अवद्यमिव मन्यमाना गुहाकरिन्द्रं माता वीर्येणा न्यृष्टम् । अथोदस्थात्स्वयमत्कं वसान आ रोदसी अपृणाज्जायमानः ॥५॥

saral hindee anuvaad

use maano lajja ka kaaran samajhakar usakee maata ne veerabal se sampann indr ko chhipa diya. tab vah svayan uth khara hua, apana vastr dhaaran kiya aur janm lete hee aakaash aur prithvee men vyaapt ho gaya.

RV 4.18.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

एता अर्षन्त्यललाभवन्तीरृतावरीरिव संक्रोशमानाः । एता वि पृच्छ किमिदं भनन्ति कमापो अद्रिं परिधिं रुजन्ति ॥६॥

saral hindee anuvaad

ye jaladhaaraaen kolaahal karatee huee aage bahatee hain, maano rit ka paalan karane vaale svar ek saath pukaar rahe hon. unase poochho ki ve kya kah rahee hain aur kis gherane vaalee chattaan ko tor rahee hain.

RV 4.18.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

किमु ष्विदस्मै निविदो भनन्तेन्द्रस्यावद्यं दिधिषन्त आपः । ममैतान्पुत्रो महता वधेन वृत्रं जघन्वाँ असृजद्वि सिन्धून् ॥७॥

saral hindee anuvaad

jaladhaaraaen usase kaun-se pavitr vachan kahatee hain? kya ve indr ka kalank apane oopar lena chaahatee hain? mere putr ne apane prabal astr se vritr ka vadh kiya aur in nadiyon ko mukt kar diya.

RV 4.18.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

ममच्चन त्वा युवतिः परास ममच्चन त्वा कुषवा जगार । ममच्चिदापः शिशवे ममृड्युर्ममच्चिदिन्द्रः सहसोदतिष्ठत् ॥८॥

saral hindee anuvaad

yuvatee maata ne tumhen baahar daal diya aur kushava ne tumhen nigal liya. jaladhaaraaon ne us shishu par kripa kee aur indr bal ke saath uth khare hue.

RV 4.18.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

ममच्चन ते मघवन्व्यंसो निविविध्वाँ अप हनू जघान । अधा निविद्ध उत्तरो बभूवाञ्छिरो दासस्य सं पिणग्वधेन ॥९॥

saral hindee anuvaad

he udaar indr, vyans ne prahaar karake tumhaare jabare tor die. phir bhee ghaayal hokar tumane us par vijay paaee aur apane astr se us daas ka sir kuchal diya.

RV 4.18.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

गृष्टिः ससूव स्थविरं तवागामनाधृष्यं वृषभं तुम्रमिन्द्रम् । अरीळ्हं वत्सं चरथाय माता स्वयं गातुं तन्व इच्छमानम् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

bachhiya ne drirh, shaktishaalee aur ajey vrishabh, vegavaan indr ko janm diya. maata ne is anachaate bachhare ko vicharan karane ke lie janm diya, jo svayan apane lie maarg khoj raha tha.

RV 4.18.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

उत माता महिषमन्ववेनदमी त्वा जहति पुत्र देवाः । अथाब्रवीद्वृत्रमिन्द्रो हनिष्यन्सखे विष्णो वितरं वि क्रमस्व ॥११॥

saral hindee anuvaad

usakee maata ne us balavaan putr kee or murakar kaha ki devata use chhor rahe hain. tab vritr ka vadh karane ko tatpar indr ne kaha, mere mitr vishnu, aur aage tak dag barhaao.

RV 4.18.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

कस्ते मातरं विधवामचक्रच्छयुं कस्त्वामजिघांसच्चरन्तम् । कस्ते देवो अधि मार्डीक आसीद्यत्प्राक्षिणाः पितरं पादगृह्य ॥१२॥

saral hindee anuvaad

kisane tumhaaree maata ko vidhava kiya? kisane tumhen lete hue ya chalate hue maarana chaaha? jab tumane apane pita ko pair se pakarakar maar daala, tab kaun-sa devata kripaapoorvak tumhaare saath khara tha?

RV 4.18.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

अवर्त्या शुन आन्त्राणि पेचे न देवेषु विविदे मर्डितारम् । अपश्यं जायाममहीयमानामधा मे श्येनो मध्वा जभार ॥१३॥

saral hindee anuvaad

ghor abhaav men mainne kutte kee aanten pakaaeen aur devataaon men koee saantvana dene vaala naheen paaya. mainne apanee patnee ko apamaanit hote dekha. tab baaj mere lie madhur pey le aaya.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 321007. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.