Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 8 Sukta 19ऋग्वेद मण्डल 8 सूक्त 19Rigveda Mandala 8 Sukta 19

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala8
Suktaसूक्तSukta19
Mantrasमंत्रMantra37
RishiऋषिRishisobharih kaanvah.सोभरिः काण्वः।sobharih kaanvah.
DevataदेवताDevataagnih, 34-35 aadityaah, 36-37 trasadasyuh paurukutsyahअग्निः, ३४-३५ आदित्याः, ३६-३७ त्रसदस्युः पौरुकुत्स्यःagnih, 34-35 aadityaah, 36-37 trasadasyuh paurukutsyah
Chandasछन्दChandas1-26 pragaathah - vishama kakup, sama satobrihatee, 27 dvipada viraat, 28-33 pragaathah - sama kakup, vishama satobrihatee, 34 ushnik, 35 satobrihatee, 36 kakap, 37 pangktih१-२६ प्रगाथः - विषमा ककुप्, समा सतोबृहती, २७ द्विपदा विराट्, २८-३३ प्रगाथः - समा ककुप्, विषमा सतोबृहती, ३4 उष्णिक्, ३५ सतोबृहती, ३६ ककप्, ३७ पङ्क्तिः1-26 pragaathah - vishama kakup, sama satobrihatee, 27 dvipada viraat, 28-33 pragaathah - sama kakup, vishama satobrihatee, 34 ushnik, 35 satobrihatee, 36 kakap, 37 pangktih
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 8.19.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

37 mein se 0 mantra complete

RV 8.19.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

तं गूर्धया स्वर्णरं देवासो देवमरतिं दधन्विरे । देवत्रा हव्यमोहिरे ॥१॥

saral hindee anuvaad

prakaash ke prabhu, usakee stuti gaao. devataaon ne bhagavaan ko apana doot banaaya aur devataaon ke paas havy bheja.

RV 8.19.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

विभूतरातिं विप्र चित्रशोचिषमग्निमीळिष्व यन्तुरम् । अस्य मेधस्य सोम्यस्य सोभरे प्रेमध्वराय पूर्व्यम् ॥२॥

saral hindee anuvaad

agni, udaar daata, vividh jvaalaaon se ujjval, he gaayak shobhaaree, too usakee stuti karata hai, jo som mishrit ke saath is pavitr bhojan ko niyantrit karata hai, jo pahale yajny ka daava karata hai.

RV 8.19.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

यजिष्ठं त्वा ववृमहे देवं देवत्रा होतारममर्त्यम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥३॥

saral hindee anuvaad

hamane aapako yajny men poorn kaushal, devataaon ke beech amar pujaaree, is pavitr anushthaan ke buddhimaan samaapanakarta ko chuna hai:

RV 8.19.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

ऊर्जो नपातं सुभगं सुदीदितिमग्निं श्रेष्ठशोचिषम् । स नो मित्रस्य वरुणस्य सो अपामा सुम्नं यक्षते दिवि ॥४॥

saral hindee anuvaad

shakti ka putr, dhany, ujjval chamakeela, agni jisaka prakaash utkrisht hai. ho sakata hai ki yajny ke dvaara ham svarg men mitr, varun aur baarh kee kripa praapt kar saken.

RV 8.19.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

यः समिधा य आहुती यो वेदेन ददाश मर्तो अग्नये । यो नमसा स्वध्वरः ॥५॥

saral hindee anuvaad

vah nashvar vyakti jisane agni kee aahuti, eendhan, anushthaan vidya aur shraddha se seva kee hai, vah yajny men kushal hai.

RV 8.19.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

तस्येदर्वन्तो रंहयन्त आशवस्तस्य द्युम्नितमं यशः । न तमंहो देवकृतं कुतश्चन न मर्त्यकृतं नशत् ॥६॥

saral hindee anuvaad

usake daurane men bahut tez ghore hain, aur sabase shaanadaar prasiddhi usakee hai. kisee bhee or se devataaon dvaara utpann ya nashvar manushy dvaara utpann koee pareshaanee use prabhaavit naheen karatee.

RV 8.19.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

स्वग्नयो वो अग्निभिः स्याम सूनो सहस ऊर्जां पते । सुवीरस्त्वमस्मयुः ॥७॥

saral hindee anuvaad

he shakti ke putr, he paraakramee prabhu, ham apanee agni se achchhee tarah se agni pradaan karen: hamaare mitr ke roop men aapake paas yogy purush hain.

RV 8.19.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

प्रशंसमानो अतिथिर्न मित्रियोऽग्नी रथो न वेद्यः । त्वे क्षेमासो अपि सन्ति साधवस्त्वं राजा रयीणाम् ॥८॥

saral hindee anuvaad

agni mitravat atithi ke samaan prashansaneey aur hamaare lie saamagree laane vaale rath ke samaan hain. aapamen poorn suraksha hai. aap dhan ke adhipati hain.

RV 8.19.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

सो अद्धा दाश्वध्वरोऽग्ने मर्तः सुभग स प्रशंस्यः । स धीभिरस्तु सनिता ॥९॥

saral hindee anuvaad

isake alaava, vah vyakti prashansa ka paatr hai jo shubh agni, yajny upahaar laata hai, vah apane vichaaron se dhan jeet sakata hai.

RV 8.19.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

यस्य त्वमूर्ध्वो अध्वराय तिष्ठसि क्षयद्वीरः स साधते । सो अर्वद्भिः सनिता स विपन्युभिः स शूरैः सनिता कृतम् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

jisake yajny ke lie too khara hai, vah samriddh hai aur manushyon par shaasan karata hai. vah ashvon aur gaane men maare gae gaayakon ke saath jeetata hai: naayakon ke saath vah puraskaar praapt karata hai.

RV 8.19.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

यस्याग्निर्वपुर्गृहे स्तोमं चनो दधीत विश्ववार्यः । हव्या वा वेविषद्विषः ॥११॥

saral hindee anuvaad

vah jisake nivaas men agni mukhy aabhooshan hai, aur, sarv-vaanchhit, apanee prashansa ko achchhee tarah se pyaar karata hai, aur utsaahapoorvak apane prasaad kee dekhabhaal karata hai-

RV 8.19.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

विप्रस्य वा स्तुवतः सहसो यहो मक्षूतमस्य रातिषु । अवोदेवमुपरिमर्त्यं कृधि वसो विविदुषो वचः ॥१२॥

saral hindee anuvaad

usaka, ya prashansaneey rishi ka shabd, usaka, shakti ka putr! jo pavitr upahaaron men sabase adhik tatpar hai, too devataaon se neeche, vaasu ko, maanav jaati se oopar, buddhimaanon kee vaanee se oopar sthaapit kar.

RV 8.19.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

यो अग्निं हव्यदातिभिर्नमोभिर्वा सुदक्षमाविवासति । गिरा वाजिरशोचिषम् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

vah jo yajnyopaveet ya shraddhaanjali ke saath atyant kushal agni ko sameep laata hai, ya vah jo tejee se geet gaata hai,

RV 8.19.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

समिधा यो निशिती दाशददितिं धामभिरस्य मर्त्यः । विश्वेत्स धीभिः सुभगो जनाँ अति द्युम्नैरुद्न इव तारिषत् ॥१४॥

saral hindee anuvaad

vah nashvar vyakti, jo dhadhakate eendhan ke saath, jaisa ki usake kaanoon aadesh deta hai, poorn eeshvar kee aaraadhana karata hai, apane vichaaron ke saath vaibhavashaalee hokar sabhee manushyon se aage nikal jaaega, jaise ki usane baarh ko paar kar liya ho.

RV 8.19.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

तदग्ने द्युम्नमा भर यत्सासहत्सदने कं चिदत्रिणम् । मन्युं जनस्य दूढ्यः ॥१५॥

saral hindee anuvaad

hamen vah vaibhav pradaan karen, agni, jo hamaare nivaas men pratyek laalachee raakshas, dusht hriday vaale logon ke krodh par vijay praapt kar sake.

RV 8.19.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

येन चष्टे वरुणो मित्रो अर्यमा येन नासत्या भगः । वयं तत्ते शवसा गातुवित्तमा इन्द्रत्वोता विधेमहि ॥१६॥

saral hindee anuvaad

vah, jisase mitr, varun, aur aryaman, ashvin, bhag hamen prakaash dete hain, he indr, ham aapakee shakti se sarvottam unnati praapt karake, aapakee sahaayata karake pooja kar sakate hain.

RV 8.19.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

ते घेदग्ने स्वाध्यो ये त्वा विप्र निदधिरे नृचक्षसम् । विप्रासो देव सुक्रतुम् ॥१७॥

saral hindee anuvaad

he agni, sabase adhik dharmaatma ve rishi hain, jinhonne he bhagavaan, manushyon ke darshan ke lie aapako atyant buddhimaan rishi banaaya hai:

RV 8.19.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

त इद्वेदिं सुभग त आहुतिं ते सोतुं चक्रिरे दिवि । त इद्वाजेभिर्जिग्युर्महद्धनं ये त्वे कामं न्येरिरे ॥१८॥

saral hindee anuvaad

jinhonne teree vedee kee vyavastha kee hai, dhany bhagavaan, subah men tera havy laaya, ras dabaaya. unhonne apane paraakram ke kaamon se bahut bara dhan praapt kiya hai, aur unhonne apanee saaree aasha tujh par rakhee hai.

RV 8.19.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

भद्रो नो अग्निराहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः । भद्रा उत प्रशस्तयः ॥१९॥

saral hindee anuvaad

agni kee pooja hamen aanand pradaan kare, upahaar, dhany, aur yajny hamen aanand pradaan kare; haan, hamaaree prashansa hamen aanandit kar sakatee hai.

RV 8.19.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये येना समत्सु सासहः । अव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धतां वनेमा ते अभिष्टिभिः ॥२०॥

saral hindee anuvaad

us buddhi ko prakat karo jo raakshason ke saath yuddh men saphalata dilaatee hai, jisase tum yuddh men vijay praapt karate ho. hamaare shatruon kee anek drirh aashaaon ko nasht kar do, aur ham tumhaaree sahaayata se vijay praapt karen.

RV 8.19.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

ईळे गिरा मनुर्हितं यं देवा दूतमरतिं न्येरिरे । यजिष्ठं हव्यवाहनम् ॥२१॥

saral hindee anuvaad

main geet gaakar manushy ke mitr kee stuti karata hoon, jise devataaon ne sandeshavaahak aur sandeshavaahak, sarvashreshth upaasak, hamaare upahaaron ka vaahak banane ke lie bheja hai.

RV 8.19.22

Mantra 22मंत्र 22Mantra 22

तिग्मजम्भाय तरुणाय राजते प्रयो गायस्यग्नये । यः पिंशते सूनृताभिः सुवीर्यमग्निर्घृतेभिराहुतः ॥२२॥

saral hindee anuvaad

aap tej daanton vaale agni, yuva aur ujjval bhagavaan, apane geet ke saath daavat kee ghoshana karate hain: agni, jo hamaare meethe svaron ke lie veer shakti ko dhaalata hai jab use pavitr tel arpit kiya jaata hai,

RV 8.19.23

Mantra 23मंत्र 23Mantra 23

यदी घृतेभिराहुतो वाशीमग्निर्भरत उच्चाव च । असुर इव निर्णिजम् ॥२३॥

saral hindee anuvaad

jabaki, yajny ke tel se sevit, agni kabhee oopar aur kabhee neeche kee or apanee talavaar chalaata hai, jaise asur apana vastr chalaata hai.

RV 8.19.24

Mantra 24मंत्र 24Mantra 24

यो हव्यान्यैरयता मनुर्हितो देव आसा सुगन्धिना । विवासते वार्याणि स्वध्वरो होता देवो अमर्त्यः ॥२४॥

saral hindee anuvaad

eeshvar, manushy ka mitr, jo hamaare upahaaron ko svarg tak le jaata hai, eeshvar apane sugandhit munh se, vitarit karata hai, yajny dene men kushal, apanee bahumooly cheejen, pujaaree ka aahvaan karata hai, amar eeshvar.

RV 8.19.25

Mantra 25मंत्र 25Mantra 25

यदग्ने मर्त्यस्त्वं स्यामहं मित्रमहो अमर्त्यः । सहसः सूनवाहुत ॥२५॥

saral hindee anuvaad

shakti ke putr, agni, yadi aap nashvar hote, mitr ke samaan tejasvee hote, to ham apane upahaaron se aapakee pooja karate! aur main amar bhagavaan tha

RV 8.19.26

Mantra 26मंत्र 26Mantra 26

न त्वा रासीयाभिशस्तये वसो न पापत्वाय सन्त्य । न मे स्तोतामतीवा न दुर्हितः स्यादग्ने न पापया ॥२६॥

saral hindee anuvaad

he udaar, main tumhen ninda ya dukh ke lie naheen chhoroonga, vaasu. mere upaasak ko n to bhookh laganee chaahie aur n hee kasht, n hee agni ko paap men rahana chaahie.

RV 8.19.27

Mantra 27मंत्र 27Mantra 27

पितुर्न पुत्रः सुभृतो दुरोण आ देवाँ एतु प्र णो हविः ॥२७॥

saral hindee anuvaad

apane pita ke ghar men paale gae bete kee tarah, hamaaree bhent devataaon ke lie barhe.

RV 8.19.28

Mantra 28मंत्र 28Mantra 28

तवाहमग्न ऊतिभिर्नेदिष्ठाभिः सचेय जोषमा वसो । सदा देवस्य मर्त्यः ॥२८॥

saral hindee anuvaad

aapakee tatkaal sahaayata se, main, utkrisht agni, kabhee bhee apanee ichchha pooree kar sakata hoon, sahaayata ke lie eeshvar ke saath ek nashvar praanee.

RV 8.19.29

Mantra 29मंत्र 29Mantra 29

तव क्रत्वा सनेयं तव रातिभिरग्ने तव प्रशस्तिभिः । त्वामिदाहुः प्रमतिं वसो ममाग्ने हर्षस्व दातवे ॥२९॥

saral hindee anuvaad

he agni, teree buddhi se, teree kripa se, tere netritv se main dhan ikattha kar sakata hoon. utkrisht agni, tum mere eeshvar kahalaate ho: udaar hokar prasann ho.

RV 8.19.30

Mantra 30मंत्र 30Mantra 30

प्र सो अग्ने तवोतिभिः सुवीराभिस्तिरते वाजभर्मभिः । यस्य त्वं सख्यमावरः ॥३०॥

saral hindee anuvaad

agni, vah aapakee sahaayata se vijay praapt karata hai jo use mahaan naayakon aur mahaan shakti ka bhandaar detee hai, jisakee mitrata ka bandhan aapakee pasand hai.

RV 8.19.31

Mantra 31मंत्र 31Mantra 31

तव द्रप्सो नीलवान्वाश ऋत्विय इन्धानः सिष्णवा ददे । त्वं महीनामुषसामसि प्रियः क्षपो वस्तुषु राजसि ॥३१॥

saral hindee anuvaad

teree chingaaree kaalee aur karkash hai, uchit samay par jal uthee, he udaar, ise le liya gaya hai. aap shaktishaalee subahon ke priy mitr hain: aap raat kee jhilamilaahat men chamakate hain.

RV 8.19.32

Mantra 32मंत्र 32Mantra 32

तमागन्म सोभरयः सहस्रमुष्कं स्वभिष्टिमवसे । सम्राजं त्रासदस्यवम् ॥३२॥

saral hindee anuvaad

ham sobhaaree sahaayata ke lie usake paas aae hain, jo hajaar shaktiyon se madad karane men achchha hai, sovaraan, traasaadaasyu ka mitr.

RV 8.19.33

Mantra 33मंत्र 33Mantra 33

यस्य ते अग्ने अन्ये अग्नय उपक्षितो वया इव । विपो न द्युम्ना नि युवे जनानां तव क्षत्राणि वर्धयन् ॥३३॥

saral hindee anuvaad

he agni, aap jis par any sabhee agni nirbhar hain, mool tane par shaakhaaon kee tarah, main lok ke khajaane ko, geeton kee tarah, apana banaata hoon, jabaki main aapakee divy shakti ka bakhaan karata hoon.

RV 8.19.34

Mantra 34मंत्र 34Mantra 34

यमादित्यासो अद्रुहः पारं नयथ मर्त्यम् । मघोनां विश्वेषां सुदानवः ॥३४॥

saral hindee anuvaad

nashvar jise, aadity, tum, nishpaap, sabhee raajakumaaron, udaar logon ke sabase door ke kinaare tak le jaate ho

RV 8.19.35

Mantra 35मंत्र 35Mantra 35

यूयं राजानः कं चिच्चर्षणीसहः क्षयन्तं मानुषाँ अनु । वयं ते वो वरुण मित्रार्यमन्स्यामेदृतस्य रथ्यः ॥३५॥

saral hindee anuvaad

chaahe vah koee bhee ho, maanav-sattaaroorh raaja! purushon kee jaati ka shaasak. ham, he mitr, varun aur aaryaman, unake samaan aapake kaanoon ko aage barhaane vaale banen.

RV 8.19.36

Mantra 36मंत्र 36Mantra 36

अदान्मे पौरुकुत्स्यः पञ्चाशतं त्रसदस्युर्वधूनाम् । मंहिष्ठो अर्यः सत्पतिः ॥३६॥

saral hindee anuvaad

param udaar, dayaalu, veeron ke svaamee, purukuts ke putr, trasadasyu ne mujhe pachaas daasiyon ka upahaar diya hai.

RV 8.19.37

Mantra 37मंत्र 37Mantra 37

उत मे प्रयियोर्वयियोः सुवास्त्वा अधि तुग्वनि । तिसॄणां सप्ततीनां श्यावः प्रणेता भुवद्वसुर्दियानां पतिः ॥३७॥

saral hindee anuvaad

aur siyaava ne bhee mere liye suvaastu ke ghaat par ek majaboot ghora chalaaya: teen guna sattar gaayon ka ek jhund, upahaaron ka achchha svaamee, usane mujhe diya.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 402086. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.