Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 7 Sukta 91ऋग्वेद मण्डल 7 सूक्त 91Rigveda Mandala 7 Sukta 91

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala7
Suktaसूक्तSukta91
Mantrasमंत्रMantra7
RishiऋषिRishimaitraavarunirvasishthah.मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः।maitraavarunirvasishthah.
DevataदेवताDevata1, 3 vaayuh, 2, 4-7 indravaayoo१, ३ वायुः, २, ४-७ इन्द्रवायू1, 3 vaayuh, 2, 4-7 indravaayoo
Chandasछन्दChandastrishtupत्रिष्टुप्trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 7.91.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

7 mein se 0 mantra complete

RV 7.91.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

कुविदङ्ग नमसा ये वृधासः पुरा देवा अनवद्यास आसन् । ते वायवे मनवे बाधितायावासयन्नुषसं सूर्येण ॥१॥

saral hindee anuvaad

kya devata pahale nirdosh naheen the, jinaka aanand aaraadhana se barh jaata tha? vaayu ke lie aur manushy ke kasht men unhonne soory ke saath praatahkaal ko utpann kiya.

RV 7.91.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

उशन्ता दूता न दभाय गोपा मासश्च पाथः शरदश्च पूर्वीः । इन्द्रवायू सुष्टुतिर्वामियाना मार्डीकमीट्टे सुवितं च नव्यम् ॥२॥

saral hindee anuvaad

abhibhaavak achook, doot ke roop men utsuk, kaee maheenon aur sharad ritu ke dauraan hamen surakshit rakhate hain. aapako sanbodhit karate hue, hamaaree uchit stuti, indr-vaayu, aapake anugrah aur naveekrit kalyaan kee yaachana karatee hai.

RV 7.91.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

पीवोअन्नाँ रयिवृधः सुमेधाः श्वेतः सिषक्ति नियुतामभिश्रीः । ते वायवे समनसो वि तस्थुर्विश्वेन्नरः स्वपत्यानि चक्रुः ॥३॥

saral hindee anuvaad

buddhimaan, tejasvee, apanee teemon ka sanchaalak, vah aise logon kee talaash karata hai jinake paas bharapoor bhojan ho aur jinake khajaane prachur hon. unhonne unhen vaayu ke saath ek man se vyavasthit kiya hai: purushon ne sabhee mahaan kaary kie hain.

RV 7.91.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

यावत्तरस्तन्वो यावदोजो यावन्नरश्चक्षसा दीध्यानाः । शुचिं सोमं शुचिपा पातमस्मे इन्द्रवायू सदतं बर्हिरेदम् ॥४॥

saral hindee anuvaad

jahaan tak ​​deshee shakti aur shakti tumhen anumati detee hai, jahaan tak ​​manushy un logon ko dekhate hain jinakee aankhon men drishti hai, he shuddh-peene vaalon, hamaare saath shuddh som pee lo: is pavitr ghaas par baitho, indr aur vaayu.

RV 7.91.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

नियुवाना नियुत स्पार्हवीरा इन्द्रवायू सरथं यातमर्वाक् । इदं हि वां प्रभृतं मध्वो अग्रमध प्रीणाना वि मुमुक्तमस्मे ॥५॥

saral hindee anuvaad

neeche kee or jaane vaalee teemen, jo sundar naayakon ko dhaaran karatee hain, indr-vaayu ko ek saath le aatee hain. aapake lie svaadisht ras ka yah charam prastut hai: yahaan apane ashv kholo aur maitreepoorn svabhaav ke bano.

RV 7.91.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

या वां शतं नियुतो याः सहस्रमिन्द्रवायू विश्ववाराः सचन्ते । आभिर्यातं सुविदत्राभिरर्वाक्पातं नरा प्रतिभृतस्य मध्वः ॥६॥

saral hindee anuvaad

aapakee saikaron aur aapakee hajaaron teemen, he indr aur vaayu, sarv-pratibhaashaalee, jo aapakee seva karatee hain, in sabase dayaalu dimaag ke saath aap yahaan aate hain, aur peete hain, he hamaare dvaara pradaan kie jaane vaale meethe som ke naayakon.

RV 7.91.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

अर्वन्तो न श्रवसो भिक्षमाणा इन्द्रवायू सुष्टुतिभिर्वसिष्ठाः । वाजयन्तः स्ववसे हुवेम यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥७॥

saral hindee anuvaad

he indr-vaayu, yash chaahane vaale daurate ashvon kee tarah ham vasishth apanee pooree shakti aur sundar stutiyon se aapako sahaayata ke lie bulaate hain. he devataaon, aasheervaad se hamen sadaiv surakshit rakhen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 401178. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.