Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 7 Sukta 83ऋग्वेद मण्डल 7 सूक्त 83Rigveda Mandala 7 Sukta 83

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala7
Suktaसूक्तSukta83
Mantrasमंत्रMantra10
RishiऋषिRishimaitraavarunirvasishthah.मैत्रावरुणिर्वसिष्ठः।maitraavarunirvasishthah.
DevataदेवताDevataindraavarunauइन्द्रावरुणौindraavarunau
Chandasछन्दChandasjagateeजगतीjagatee
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 7.83.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

10 mein se 0 mantra complete

RV 7.83.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

युवां नरा पश्यमानास आप्यं प्राचा गव्यन्तः पृथुपर्शवो ययुः । दासा च वृत्रा हतमार्याणि च सुदासमिन्द्रावरुणावसावतम् ॥१॥

saral hindee anuvaad

he tum logon, tumhaaree aur tumhaare gathabandhan kee or dekhate hue, ve chauree kulhaariyon se lais hokar, dhan kee laalasa men aage barhe. aapane usake daas aur usake aary shatruon ko maar daala aur indr-varun, sudaas kee sahaayata kee.

RV 7.83.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

यत्रा नरः समयन्ते कृतध्वजो यस्मिन्नाजा भवति किं चन प्रियम् । यत्रा भयन्ते भुवना स्वर्दृशस्तत्रा न इन्द्रावरुणाधि वोचतम् ॥२॥

saral hindee anuvaad

jahaan veer apane jhande uthaae hue ek saath aate hain, us muthabher men jahaan hamaare lie pyaar karane ke lie kuchh bhee naheen hai, jahaan prakaash ko dekhane vaalee sabhee cheejen bhayabheet hotee hain, vahaan aapane hamen saantvana dee, he indr-varun.

RV 7.83.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

सं भूम्या अन्ता ध्वसिरा अदृक्षतेन्द्रावरुणा दिवि घोष आरुहत् । अस्थुर्जनानामुप मामरातयोऽर्वागवसा हवनश्रुता गतम् ॥३॥

saral hindee anuvaad

prithvee kee seemaaen dhool se andheree dikhaaee de rahee theen: he indr-varun, chillaahat dyulok tak gaee. logon kee shatrutaaen mujh par haavee ho gaeen. tumane meree pukaar sunee aur tum sahaayata lekar mere paas aaye.

RV 7.83.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

इन्द्रावरुणा वधनाभिरप्रति भेदं वन्वन्ता प्र सुदासमावतम् । ब्रह्माण्येषां शृणुतं हवीमनि सत्या तृत्सूनामभवत्पुरोहितिः ॥४॥

saral hindee anuvaad

apane pratirodhee hathiyaaron, indr-varun, ke saath aapane bheda par vijay praapt kee aur aapane sudaas ko apanee sahaayata dee. aapane yuddh kee cheekhon ke beech inakee praarthanaaen suneen: tritsuon ke ritvij kee seva prabhaavashaalee thee.

RV 7.83.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

इन्द्रावरुणावभ्या तपन्ति माघान्यर्यो वनुषामरातयः । युवं हि वस्व उभयस्य राजथोऽध स्मा नोऽवतं पार्ये दिवि ॥५॥

saral hindee anuvaad

he indr-varun, shatruon kee dushtata aur mere hamalaavaron kee ghrina mujhe atyant pareshaan kar rahee hai. aap donon dev prithvee aur dyulok donon ke dhan ke svaamee hain: isalie nirnaayak din par hamen apanee sahaayata pradaan karen.

RV 7.83.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

युवां हवन्त उभयास आजिष्विन्द्रं च वस्वो वरुणं च सातये । यत्र राजभिर्दशभिर्निबाधितं प्र सुदासमावतं तृत्सुभिः सह ॥६॥

saral hindee anuvaad

indr aur varun, donon senaaon ke logon ne laraaee men aapaka aahvaan kiya, taaki ve dhan jeet saken, kis samay aapane poore tritsu logon ke saath sudaas kee madad kee, jab das raajaaon ne use apane hamale men daba diya tha.

RV 7.83.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

दश राजानः समिता अयज्यवः सुदासमिन्द्रावरुणा न युयुधुः । सत्या नृणामद्मसदामुपस्तुतिर्देवा एषामभवन्देवहूतिषु ॥७॥

saral hindee anuvaad

he indr-varun, yajny n karane vaale das raajaaon ka sangh yuddh men sudaas par vijay naheen pa saka. daavat men baithe naayakon ka ghamand sach tha: isalie unake aahvaan par devata unake paksh men the.

RV 7.83.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

दाशराज्ञे परियत्ताय विश्वतः सुदास इन्द्रावरुणावशिक्षतम् । श्वित्यञ्चो यत्र नमसा कपर्दिनो धिया धीवन्तो असपन्त तृत्सवः ॥८॥

saral hindee anuvaad

he indr-varun, jab yuddh men das raajaaon ne sudaas ko chaaron or se gher liya tha, tab aapane use sahaayata dee thee, vahaan saphed vastradhaaree tritsuon ne apane baalon ko gunthe hue, gaane men kushal, aapako shraddhaanjali aur bhajan ke saath pooja kee thee.

RV 7.83.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

वृत्राण्यन्यः समिथेषु जिघ्नते व्रतान्यन्यो अभि रक्षते सदा । हवामहे वां वृषणा सुवृक्तिभिरस्मे इन्द्रावरुणा शर्म यच्छतम् ॥९॥

saral hindee anuvaad

aap donon men se ek yuddh men vritron ka vinaash karata hai aur doosara sada apane pavitr niyamon ko banaae rakhata hai. he paraakramee, ham apanee prashansa ke bhajanon ke saath aapaka aahvaan karate hain. indr-varun, hamen apanee suraksha pradaan karen.

RV 7.83.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

अस्मे इन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा द्युम्नं यच्छन्तु महि शर्म सप्रथः । अवध्रं ज्योतिरदितेरृतावृधो देवस्य श्लोकं सवितुर्मनामहे ॥१०॥

saral hindee anuvaad

indr, varun, mitr aur aaryamaan hamen door tak phailee huee mahima aur mahaan aashray pradaan karen. ham aditi ke laabhakaaree prakaash aur savitaar ke stuti geet, eeshvar ke baare men sochate hain jo rit ko majaboot karata hai.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 201265. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.