Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 6 Sukta 66ऋग्वेद मण्डल 6 सूक्त 66Rigveda Mandala 6 Sukta 66

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala6
Suktaसूक्तSukta66
Mantrasमंत्रMantra11
RishiऋषिRishibaarhaspatyo bharadvaajahबार्हस्पत्यो भरद्वाजःbaarhaspatyo bharadvaajah
DevataदेवताDevatamarutahमरुतःmarutah
Chandasछन्दChandastrishtupत्रिष्टुप्trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 6.66.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

11 mein se 0 mantra complete

RV 6.66.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

वपुर्नु तच्चिकितुषे चिदस्तु समानं नाम धेनु पत्यमानम् । मर्तेष्वन्यद्दोहसे पीपाय सकृच्छुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥१॥

saral hindee anuvaad

gaay ke saamaany naam se jaana jaane vaala vah roop jnyaaniyon ke lie bhee vismay bana rahe. manushyon ke beech ek gaay duhane ke lie doodh se bharatee hai, jabaki prishni ne apane ujjval than se keval ek baar doodh diya hai.

RV 6.66.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

ये अग्नयो न शोशुचन्निधाना द्विर्यत्त्रिर्मरुतो वावृधन्त । अरेणवो हिरण्ययास एषां साकं नृम्णैः पौंस्येभिश्च भूवन् ॥२॥

saral hindee anuvaad

marut prajvalit agniyon kee tarah chamakate hain aur unaka bal duguna aur tiguna barha hai. unake sunahare, dhoolarahit rath unake bal aur veerata se sanpann hain.

RV 6.66.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

रुद्रस्य ये मीळ्हुषः सन्ति पुत्रा याँश्चो नु दाधृविर्भरध्यै । विदे हि माता महो मही षा सेत्पृश्निः सुभ्वे गर्भमाधात् ॥३॥

saral hindee anuvaad

ve varsha dene vaale rudr ke putr hain, jinhen chirasthaayee maata poshit karane men samarth theen. mahaan prishni in balavaanon kee maata ke roop men jaanee jaatee hain, jinhonne kalyaan ke lie unaka garbh dhaaran kiya.

RV 6.66.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

न य ईषन्ते जनुषोऽया न्वन्तः सन्तोऽवद्यानि पुनानाः । निर्यद्दुह्रे शुचयोऽनु जोषमनु श्रिया तन्वमुक्षमाणाः ॥४॥

saral hindee anuvaad

ve janm lene se naheen hichakate aur bheetar rahate hue hee doshon ko door karate hain. jab ye tejasvee marut apanee ichchha se baahar umarate hain, tab apanee deh ko apane hee tej se nahala dete hain.

RV 6.66.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

मक्षू न येषु दोहसे चिदया आ नाम धृष्णु मारुतं दधानाः । न ये स्तौना अयासो मह्ना नू चित्सुदानुरव यासदुग्रान् ॥५॥

saral hindee anuvaad

ve maruton ka nirbheek naam dhaaran karate hain, phir bhee prayatnasheel jan bhee unakee sanpada sheeghr naheen pa sakate. ve kabhee sust naheen parate aur apane prabal saamarthy ke saath phurtee se chalate hain. in ugr maruton ko udaar daata bhee peechhe naheen hata sakata.

RV 6.66.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

त इदुग्राः शवसा धृष्णुषेणा उभे युजन्त रोदसी सुमेके । अध स्मैषु रोदसी स्वशोचिरामवत्सु तस्थौ न रोकः ॥६॥

saral hindee anuvaad

prachand bal aur saahasee sena se yukt maruton ne sundar roop vaale dyulok aur prithvee ko jor diya. in balavaanon ke beech rodasee apane hee prakaash se chamakatee aabha kee tarah kharee theen.

RV 6.66.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

अनेनो वो मरुतो यामो अस्त्वनश्वश्चिद्यमजत्यरथीः । अनवसो अनभीशू रजस्तूर्वि रोदसी पथ्या याति साधन् ॥७॥

saral hindee anuvaad

he maruto, tumhaaree yaatra nirdosh ho. use chalaane vaale ke paas n ghora hai, n rath. phir bhee vah bina paathey aur lagaam ke antariksh paar karatee huee dyulok aur prithvee men apana maarg banaatee jaatee hai.

RV 6.66.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

नास्य वर्ता न तरुता न्वस्ति मरुतो यमवथ वाजसातौ । तोके वा गोषु तनये यमप्सु स व्रजं दर्ता पार्ये अध द्योः ॥८॥

saral hindee anuvaad

he maruto, dhan, santaan, vanshajon, gaayon aur jal ke lie sangharsh men jisakee tum sahaayata karate ho, use koee rok ya hara naheen sakata. nirnaayak din vah gaayon ka baara torakar khol deta hai.

RV 6.66.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

प्र चित्रमर्कं गृणते तुराय मारुताय स्वतवसे भरध्वम् । ये सहांसि सहसा सहन्ते रेजते अग्ने पृथिवी मखेभ्यः ॥९॥

saral hindee anuvaad

gaan karane vaale marudgan ko sundar stuti arpit karo, jo teevragaamee aur apane hee bal se samarth hai. ve apane paraakram se prabal shaktiyon ko paraast karate hain. he agni, unake sangraamon se prithvee kaanpatee hai.

RV 6.66.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

त्विषीमन्तो अध्वरस्येव दिद्युत्तृषुच्यवसो जुह्वो नाग्नेः । अर्चत्रयो धुनयो न वीरा भ्राजज्जन्मानो मरुतो अधृष्टाः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

yajny kee chamakatee agni jaise tejasvee aur usakee lapaton jaise vegavaan marut oonche svar men gaate aur yoddhaaon kee tarah umarate hain. ve janm se hee deeptimaan hain aur unhen koee vash men naheen kar sakata.

RV 6.66.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

तं वृधन्तं मारुतं भ्राजदृष्टिं रुद्रस्य सूनुं हवसा विवासे । दिवः शर्धाय शुचयो मनीषा गिरयो नाप उग्रा अस्पृध्रन् ॥११॥

saral hindee anuvaad

main apane aahvaan se barhate hue marudgan ko bulaata hoon. ve rudr kee santaan hain aur chamakate bhaale dhaaran karate hain. is divy sena ke lie pavitr, man se rachee stutiyaan upayukt hain. isake ugr veer parvaton aur jaladhaaraaon kee tarah bhire hain.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 200454. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.