Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 6 Sukta 61ऋग्वेद मण्डल 6 सूक्त 61Rigveda Mandala 6 Sukta 61

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala6
Suktaसूक्तSukta61
Mantrasमंत्रMantra14
RishiऋषिRishibaarhaspatyo bharadvaajahबार्हस्पत्यो भरद्वाजःbaarhaspatyo bharadvaajah
DevataदेवताDevatasarasvateeसरस्वतीsarasvatee
Chandasछन्दChandasgaayatree, 1-3, 13 jagatee, 14 trishtupगायत्री, १-३, १३ जगती, १४ त्रिष्टुप्gaayatree, 1-3, 13 jagatee, 14 trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 6.61.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

14 mein se 0 mantra complete

RV 6.61.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

इयमददाद्रभसमृणच्युतं दिवोदासं वध्र्यश्वाय दाशुषे । या शश्वन्तमाचखादावसं पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ॥१॥

saral hindee anuvaad

unhonne bhent charhaane vaale vadhryashv ko rin chukaane vaala prachand divodaas diya. unhonne har lobhee pani ko nigal liya. he sarasvatee, aise hain aapake saamarthyapoorn varadaan.

RV 6.61.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

इयं शुष्मेभिर्बिसखा इवारुजत्सानु गिरीणां तविषेभिरूर्मिभिः । पारावतघ्नीमवसे सुवृक्तिभिः सरस्वतीमा विवासेम धीतिभिः ॥२॥

saral hindee anuvaad

unhonne apanee shaktishaalee laharon se parvaton kee chotiyaan aise tor deen jaise koee kamal kee jaren khodata hai. ham sundar stutiyon aur bhaavapoorn praarthanaaon se paaraavaton ka naash karane vaalee sarasvatee ko sahaayata ke lie pukaaren.

RV 6.61.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

सरस्वति देवनिदो नि बर्हय प्रजां विश्वस्य बृसयस्य मायिनः । उत क्षितिभ्योऽवनीरविन्दो विषमेभ्यो अस्रवो वाजिनीवति ॥३॥

saral hindee anuvaad

he sarasvatee, devataaon kee ninda karane vaalon ko, chhal men nipun pratyek brisay kee santaanon ko maar giraaen. he sanpadaashaalinee, aapane janasamudaayon ke lie nadiyaan khojeen aur unase vish door baha diya.

RV 6.61.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

प्र णो देवी सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती । धीनामवित्र्यवतु ॥४॥

saral hindee anuvaad

prerit vichaaron kee sanrakshika, sanpadaashaalinee devee sarasvatee apane poshak daanon se hamaaree raksha karen.

RV 6.61.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

यस्त्वा देवि सरस्वत्युपब्रूते धने हिते । इन्द्रं न वृत्रतूर्ये ॥५॥

saral hindee anuvaad

he devee sarasvatee, jo puraskaar paane kee hor men aapako pukaarata hai, vah aapako vaise hee pukaarata hai jaise vritr ko paraast karane ke lie indr ko pukaara jaata hai.

RV 6.61.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

त्वं देवि सरस्वत्यवा वाजेषु वाजिनि । रदा पूषेव नः सनिम् ॥६॥

saral hindee anuvaad

he devee sarasvatee, aap bal aur sanpada se sanpann hain. puraskaar paane kee spardhaaon men hamaaree sahaayata karen. poosha kee tarah hamen sanpatti pradaan karen.

RV 6.61.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

उत स्या नः सरस्वती घोरा हिरण्यवर्तनिः । वृत्रघ्नी वष्टि सुष्टुतिम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

sunahare path vaalee, shatruon ka naash karane vaalee ve bhayankar sarasvatee hamaaree uttam stuti chaahatee hain.

RV 6.61.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

यस्या अनन्तो अह्रुतस्त्वेषश्चरिष्णुरर्णवः । अमश्चरति रोरुवत् ॥८॥

saral hindee anuvaad

unaka aseem, abaadh jalapravaah prachand veg se umarata hua bheeshan garjana ke saath aage barhata hai.

RV 6.61.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

सा नो विश्वा अति द्विषः स्वसॄरन्या ऋतावरी । अतन्नहेव सूर्यः ॥९॥

saral hindee anuvaad

rit ka paalan karane vaalee sarasvatee ne hamaaree pahunch sabhee shatruon aur apanee any bahanon se bhee aage barhaaee hai, jaise soory dinon ka vistaar karata hai.

RV 6.61.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

उत नः प्रिया प्रियासु सप्तस्वसा सुजुष्टा । सरस्वती स्तोम्या भूत् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

priy nadiyon men hamen priy, saat bahanon vaalee aur atyant aadaraneey sarasvatee hamaaree stuti kee paatr hain.

RV 6.61.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

आपप्रुषी पार्थिवान्युरु रजो अन्तरिक्षम् । सरस्वती निदस्पातु ॥११॥

saral hindee anuvaad

prithvee ke pradeshon aur vishaal antariksh ko bhar dene vaalee sarasvatee hamaaree ninda karane vaalon se hamaaree raksha karen.

RV 6.61.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

त्रिषधस्था सप्तधातुः पञ्च जाता वर्धयन्ती । वाजेवाजे हव्या भूत् ॥१२॥

saral hindee anuvaad

teen lokon men nivaas karane vaalee aur saat roopon se yukt sarasvatee paanch janasamudaayon ko samriddh karatee hain. sanpada paane kee har spardha men unaka aahvaan ho.

RV 6.61.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

प्र या महिम्ना महिनासु चेकिते द्युम्नेभिरन्या अपसामपस्तमा । रथ इव बृहती विभ्वने कृतोपस्तुत्या चिकितुषा सरस्वती ॥१३॥

saral hindee anuvaad

sarasvatee mahaan nadiyon ke beech apanee mahima se vishisht hain. ve tej men any nadiyon se barhakar aur sakriyata men agranee hain. rath kee tarah vijay ke lie banee vishaal sarasvatee vivekee upaasak kee stuti kee paatr hain.

RV 6.61.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

सरस्वत्यभि नो नेषि वस्यो माप स्फरीः पयसा मा न आ धक् । जुषस्व नः सख्या वेश्या च मा त्वत्क्षेत्राण्यरणानि गन्म ॥१४॥

saral hindee anuvaad

he sarasvatee, hamen adhik samriddhi kee or le chalen. apane jal se hamen baha n den aur hamen jhulasaaen naheen. hamaaree maitree aur paros ka sanbandh sveekaar karen. ham aapako chhorakar aparichit pradeshon men n jaaen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 333630. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.