Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 4 Sukta 23ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 23Rigveda Mandala 4 Sukta 23
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
11 mein se 0 mantra complete
RV 4.23.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
कथा महामवृधत्कस्य होतुर्यज्ञं जुषाणो अभि सोममूधः । पिबन्नुशानो जुषमाणो अन्धो ववक्ष ऋष्वः शुचते धनाय ॥१॥
saral hindee anuvaad
paraakramee indr kaise balavaan hue aur som ke srot par kis hota ka yajny unhonne sveekaar kiya? utsukata se somaras peete aur usaka aanand lete hue ve mahaan dev ujjval dhan ke lie balavaan hue.
RV 4.23.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
को अस्य वीरः सधमादमाप समानंश सुमतिभिः को अस्य । कदस्य चित्रं चिकिते कदूती वृधे भुवच्छशमानस्य यज्योः ॥२॥
saral hindee anuvaad
kis veer ne unake saath bhoj men bhaag liya aur kise unakee kripa milee? unaka adbhut daan kab pahachaana gaya aur unakee sahaayata stuti men parishram karane vaale upaasak ko kab samriddh karegee?
RV 4.23.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
कथा शृणोति हूयमानमिन्द्रः कथा शृण्वन्नवसामस्य वेद । का अस्य पूर्वीरुपमातयो ह कथैनमाहुः पपुरिं जरित्रे ॥३॥
saral hindee anuvaad
indr apane prati kee gaee pukaar kaise sunate hain aur sunakar pukaarane vaale kee aavashyakataaen kaise jaanate hain? praacheen kaal men unake daan kya the aur unhen stota ko tript karane vaala kyon kaha jaata hai?
RV 4.23.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
कथा सबाधः शशमानो अस्य नशदभि द्रविणं दीध्यानः । देवो भुवन्नवेदा म ऋतानां नमो जगृभ्वाँ अभि यज्जुजोषत् ॥४॥
saral hindee anuvaad
sankaton se ghira hua manushy stuti men parishram karate aur unakee kripa chaahate hue unaka dhan kaise paae? ve dev meree satyapoorn stutiyon ko pahachaanen aur mera naman prasannata se sveekaar karen.
RV 4.23.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
कथा कदस्या उषसो व्युष्टौ देवो मर्तस्य सख्यं जुजोष । कथा कदस्य सख्यं सखिभ्यो ये अस्मिन्कामं सुयुजं ततस्रे ॥५॥
saral hindee anuvaad
is usha ke uday par dev ne manushy kee mitrata kaise aur kab sveekaar kee? jin saathiyon ne apanee abhilaasha drirhata se unase joree hai, unake prati ve mitrata kaise aur kab prakat karate hain?
RV 4.23.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
किमादमत्रं सख्यं सखिभ्यः कदा नु ते भ्रात्रं प्र ब्रवाम । श्रिये सुदृशो वपुरस्य सर्गाः स्वर्ण चित्रतममिष आ गोः ॥६॥
saral hindee anuvaad
apane mitron ke prati aapakee mitrata kitanee aseem hai aur ham aapake bhraatribhaav ka bakhaan kab karen? poshan ke lie doodh kee dhaaraaen bahatee hain, jo sooryaprakaash ke samaan adbhut us sundar dev ka tejasvee roop prakat karatee hain.
RV 4.23.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
द्रुहं जिघांसन्ध्वरसमनिन्द्रां तेतिक्ते तिग्मा तुजसे अनीका । ऋणा चिद्यत्र ऋणया न उग्रो दूरे अज्ञाता उषसो बबाधे ॥७॥
saral hindee anuvaad
indr ko n maanane vaalee vinaashakaaree, kapatee shakti ka vadh karane ke lie ve apane paine astron ko dhaar dete hain. hamaare rin chukaane vaale ugr dev un ajnyaat ushaaon ko door rakhate hain, jab ve rin chukaane honge.
RV 4.23.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
ऋतस्य हि शुरुधः सन्ति पूर्वीरृतस्य धीतिर्वृजिनानि हन्ति । ऋतस्य श्लोको बधिरा ततर्द कर्णा बुधानः शुचमान आयोः ॥८॥
saral hindee anuvaad
rit poshan ke anek saadhan deta hai aur usaka chintan dushkarmon ko nasht karata hai. usake tejasvee, jagaane vaale stutigaan ne manushyon ke bahare kaan khol die hain.
RV 4.23.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
ऋतस्य दृळ्हा धरुणानि सन्ति पुरूणि चन्द्रा वपुषे वपूंषि । ऋतेन दीर्घमिषणन्त पृक्ष ऋतेन गाव ऋतमा विवेशुः ॥९॥
saral hindee anuvaad
rit ke aadhaar drirh hain aur usake anek sundar roop ujjval hain. usase chirasthaayee poshan milata hai aur usee ke dvaara gaayen yajny men aaee hain.
RV 4.23.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
ऋतं येमान ऋतमिद्वनोत्यृतस्य शुष्मस्तुरया उ गव्युः । ऋताय पृथ्वी बहुले गभीरे ऋताय धेनू परमे दुहाते ॥१०॥
saral hindee anuvaad
jo rit ko dhaaran karata hai, vah usake varadaan paata hai. usaka bal gaayon kee khoj men tejee se aage barhata hai. vistrit aur gahare dyaava aur prithivee usee ke hain, aur ye do sarvochch dhenuen usee ke lie doodh detee hain.
RV 4.23.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
नू ष्टुत इन्द्र नू गृणान इषं जरित्रे नद्यो न पीपेः । अकारि ते हरिवो ब्रह्म नव्यं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥११॥
saral hindee anuvaad
he indr, ab stuti aur gunagaan paakar stota ke lie poshan ko nadiyon ke samaan barhaaie. he hari ashvon ke svaamee, aapake lie naya stotr racha gaya hai. prerit praarthana ke bal se ham rathon par savaar hokar sada vijayee hon.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 184857. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
