Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 3 Sukta 55ऋग्वेद मण्डल 3 सूक्त 55Rigveda Mandala 3 Sukta 55
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
22 mein se 0 mantra complete
RV 3.55.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
उषसः पूर्वा अध यद्व्यूषुर्महद्वि जज्ञे अक्षरं पदे गोः । व्रता देवानामुप नु प्रभूषन्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१॥
saral hindee anuvaad
pratham ushaaon ke aarambhik prakaash men dhenu ke grih men mahaan nity satta janmee. ab devon kee vyavasthaaen sakriy hotee hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
मो षू णो अत्र जुहुरन्त देवा मा पूर्वे अग्ने पितरः पदज्ञाः । पुराण्योः सद्मनोः केतुरन्तर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥२॥
saral hindee anuvaad
he agni, n dev, n pradeshajny praacheen pitar, n donon puraatan nivaason ke beech sthit prakaashachihn hamen haani de. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
वि मे पुरुत्रा पतयन्ति कामाः शम्यच्छा दीद्ये पूर्व्याणि । समिद्धे अग्नावृतमिद्वदेम महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥३॥
saral hindee anuvaad
meree ichchhaaen anek sthaanon ko uratee hain jab main praacheen yajnyon kee or dekhata hoon. agni prajvalit hone par ham saty bolen. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
समानो राजा विभृतः पुरुत्रा शये शयासु प्रयुतो वनानु । अन्या वत्सं भरति क्षेति माता महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥४॥
saral hindee anuvaad
vishvaraaj anek dishaaon men phailakar van men vishraam karate hain. ek maata thaharatee aur doosaree shishu ko poshit karatee hai. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
आक्षित्पूर्वास्वपरा अनूरुत्सद्यो जातासु तरुणीष्वन्तः । अन्तर्वतीः सुवते अप्रवीता महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥५॥
saral hindee anuvaad
puraanee vanaspatiyon men sthit ve navajaat komal paudhon men phir barhate hain. garbhit n hokar bhee unhen phalavaan banaate hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
शयुः परस्तादध नु द्विमाताबन्धनश्चरति वत्स एकः । मित्रस्य ता वरुणस्य व्रतानि महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥६॥
saral hindee anuvaad
do maataaon ka shishu door sthit hokar bhee akele yuva roop men nirbaadh chalata hai. ye varun aur mitr ke niyam hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
द्विमाता होता विदथेषु सम्राळन्वग्रं चरति क्षेति बुध्नः । प्र रण्यानि रण्यवाचो भरन्ते महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥७॥
saral hindee anuvaad
do maataaon ka putr, purohit aur sabhaaon ka ekamaatr svaamee, aadhaar rahakar aage chalata hai. madhur vakta use madhur sambodhan dete hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
शूरस्येव युध्यतो अन्तमस्य प्रतीचीनं ददृशे विश्वमायत् । अन्तर्मतिश्चरति निष्षिधं गोर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥८॥
saral hindee anuvaad
karmarat maitreepoorn veer jaise pratyek nikat aatee vastu unase aamane-saamane milatee hai. stotr dhenu ke arpan se milata hai. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
नि वेवेति पलितो दूत आस्वन्तर्महाँश्चरति रोचनेन । वपूंषि बिभ्रदभि नो वि चष्टे महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥९॥
saral hindee anuvaad
vanaspatiyon men gahare praacheen doot pravesh karate, samarth hokar shobhaalok kee or jaate hain. adbhut saundary dhaaran kar ve hamen dekhate hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
विष्णुर्गोपाः परमं पाति पाथः प्रिया धामान्यमृता दधानः । अग्निष्टा विश्वा भुवनानि वेद महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१०॥
saral hindee anuvaad
rakshak vishnu sarvochch pad sanbhaalate aur priy amar nivaas dhaaran karate hain. agni sabhee utpann praaniyon ko jaanate hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
नाना चक्राते यम्या वपूंषि तयोरन्यद्रोचते कृष्णमन्यत् । श्यावी च यदरुषी च स्वसारौ महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥११॥
saral hindee anuvaad
parivartanasheel yugal juravaan roop leta hai, ek andhakaaramay aur doosara ujjval. krishn aur arun hokar bhee donon bahanen hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
माता च यत्र दुहिता च धेनू सबर्दुघे धापयेते समीची । ऋतस्य ते सदसीळे अन्तर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१२॥
saral hindee anuvaad
jahaan maata aur putree, do gauen, milakar apana adhipatisaar detee hain, vahaan nity rit ke aasan par main unakee stuti karata hoon. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
अन्यस्या वत्सं रिहती मिमाय कया भुवा नि दधे धेनुरूधः । ऋतस्य सा पयसापिन्वतेळा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१३॥
saral hindee anuvaad
ek doosaree ke shishu ko chaatatee oonche svar men rambhaatee hai. dhenu than barhaatee aur ila rit ka dugdh bahaatee hai. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
पद्या वस्ते पुरुरूपा वपूंष्यूर्ध्वा तस्थौ त्र्यविं रेरिहाणा । ऋतस्य सद्म वि चरामि विद्वान्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१४॥
saral hindee anuvaad
prithivee anek saundary dhaaran kar apane barhate vats ke paas oonchee kharee hai. samajh ke saath main nity rit ka aasan khojata hoon. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
पदे इव निहिते दस्मे अन्तस्तयोरन्यद्गुह्यमाविरन्यत् । सध्रीचीना पथ्या सा विषूची महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१५॥
saral hindee anuvaad
adbhut sthaan men yugal surakshit hai, ek prakat aur doosara chhipa. ek saamaany maarg do dishaaon men jaata hai. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
आ धेनवो धुनयन्तामशिश्वीः सबर्दुघाः शशया अप्रदुग्धाः । नव्यानव्या युवतयो भवन्तीर्महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१६॥
saral hindee anuvaad
vatsarahit dhenuen neeche barasen aur samriddh akshay saar bahaaen. ve sada naee, taazee aur yuva rahatee hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
यदन्यासु वृषभो रोरवीति सो अन्यस्मिन्यूथे नि दधाति रेतः । स हि क्षपावान्स भगः स राजा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१७॥
saral hindee anuvaad
jab vrishabh ek pradesh men garjate hain tab doosare jhund ko jeevanadaayee aardrata milatee hai. ve bhag, raaja aur prithivee ke rakshak hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
वीरस्य नु स्वश्व्यं जनासः प्र नु वोचाम विदुरस्य देवाः । षोळ्हा युक्ताः पञ्चपञ्चा वहन्ति महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१८॥
saral hindee anuvaad
ham devon ko jnyaat veer kee ashvasampada ghoshit karen. ve chhah roop men unhen vahan karate ya paanch-paanch ke samooh men jote jaate hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
देवस्त्वष्टा सविता विश्वरूपः पुपोष प्रजाः पुरुधा जजान । इमा च विश्वा भुवनान्यस्य महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥१९॥
saral hindee anuvaad
divy sarvaroop srashta tvashtri anek prakaar se jan utpann aur poshit karate hain. ye sabhee jeev unheen ke hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.20
Mantra 20मंत्र 20Mantra 20
मही समैरच्चम्वा समीची उभे ते अस्य वसुना न्यृष्टे । शृण्वे वीरो विन्दमानो वसूनि महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥२०॥
saral hindee anuvaad
unhonne milane vaale do mahaan paatr jore, pratyek unakee nidhi se bhara hai. veer sampada ekatr karane ke lie vikhyaat hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.21
Mantra 21मंत्र 21Mantra 21
इमां च नः पृथिवीं विश्वधाया उप क्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥२१॥
saral hindee anuvaad
prithivee par sarvaposhak shreshth mitron se ghire raaja jaise rahate hain. veer unake sanrakshan men surakshit vishraam karate hain. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
RV 3.55.22
Mantra 22मंत्र 22Mantra 22
निष्षिध्वरीस्त ओषधीरुतापो रयिं त इन्द्र पृथिवी बिभर्ति । सखायस्ते वामभाजः स्याम महद्देवानामसुरत्वमेकम् ॥२२॥
saral hindee anuvaad
he indr, vanaspatiyaan aur jal aapake lie daanasamriddh hain tatha prithivee apanee saaree nidhi laatee hai. aapake mitr hokar ham in shreshth sampadaaon men bhaag paaen. devon kee sarvochch aur adviteey prabhuta mahaan hai.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 292617. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
