Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 3 Sukta 54ऋग्वेद मण्डल 3 सूक्त 54Rigveda Mandala 3 Sukta 54

Reading Guideपाठ मार्गदर्शिकाReading Guide

About RV 3.54RV 3.54 के बारे मेंRV 3.54 ke Baare Mein

This Sukta has 22 mantras. The imported record currently lists प्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा। as Rishi and विश्वे देवाः as Devata. Sanskrit source text and imported metadata remain separate from any editorial study layer.इस सूक्त में 22 मंत्र हैं। आयातित रिकॉर्ड में ऋषि प्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा। और देवता विश्वे देवाः दिए गए हैं। संस्कृत स्रोत पाठ और आयातित मेटाडेटा को सम्पादकीय अध्ययन सामग्री से अलग रखा गया है।Is Sukta mein 22 mantra hain. Imported record mein Rishi प्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा। aur Devata विश्वे देवाः diye gaye hain. Sanskrit source text aur imported metadata ko editorial study layer se alag rakha gaya hai.

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala3
Suktaसूक्तSukta54
Mantrasमंत्रMantra22
RishiऋषिRishiप्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा।प्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा।प्रजापतिर्वैश्वामित्रः, प्रजापतिर्वाच्यो वा।
DevataदेवताDevataविश्वे देवाःविश्वे देवाःविश्वे देवाः
Chandasछन्दChandasत्रिष्टुप्त्रिष्टुप्त्रिष्टुप्
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 3.54.1

RV 3.54.1

Mantra 1

इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत्कृत्व ईड्याय प्र जभ्रुः । शृणोतु नो दम्येभिरनीकैः शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ॥१॥

RV 3.54.2

Mantra 2

महि महे दिवे अर्चा पृथिव्यै कामो म इच्छञ्चरति प्रजानन् । ययोर्ह स्तोमे विदथेषु देवाः सपर्यवो मादयन्ते सचायोः ॥२॥

RV 3.54.3

Mantra 3

युवोरृतं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय प्र भूतम् । इदं दिवे नमो अग्ने पृथिव्यै सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥३॥

RV 3.54.4

Mantra 4

उतो हि वां पूर्व्या आविविद्र ऋतावरी रोदसी सत्यवाचः । नरश्चिद्वां समिथे शूरसातौ ववन्दिरे पृथिवि वेविदानाः ॥४॥

RV 3.54.5

Mantra 5

को अद्धा वेद क इह प्र वोचद्देवाँ अच्छा पथ्या का समेति । ददृश्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु व्रतेषु ॥५॥

RV 3.54.6

Mantra 6

कविर्नृचक्षा अभि षीमचष्ट ऋतस्य योना विघृते मदन्ती । नाना चक्राते सदनं यथा वेः समानेन क्रतुना संविदाने ॥६॥

RV 3.54.7

Mantra 7

समान्या वियुते दूरेअन्ते ध्रुवे पदे तस्थतुर्जागरूके । उत स्वसारा युवती भवन्ती आदु ब्रुवाते मिथुनानि नाम ॥७॥

RV 3.54.8

Mantra 8

विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान्बिभ्रती न व्यथेते । एजद्ध्रुवं पत्यते विश्वमेकं चरत्पतत्रि विषुणं वि जातम् ॥८॥

RV 3.54.9

Mantra 9

सना पुराणमध्येम्यारान्महः पितुर्जनितुर्जामि तन्नः । देवासो यत्र पनितार एवैरुरौ पथि व्युते तस्थुरन्तः ॥९॥

RV 3.54.10

Mantra 10

इमं स्तोमं रोदसी प्र ब्रवीम्यृदूदराः शृणवन्नग्निजिह्वाः । मित्रः सम्राजो वरुणो युवान आदित्यासः कवयः पप्रथानाः ॥१०॥

RV 3.54.11

Mantra 11

हिरण्यपाणिः सविता सुजिह्वस्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानः । देवेषु च सवितः श्लोकमश्रेरादस्मभ्यमा सुव सर्वतातिम् ॥११॥

RV 3.54.12

Mantra 12

सुकृत्सुपाणिः स्ववाँ ऋतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नो धात् । पूषण्वन्त ऋभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ॥१२॥

RV 3.54.13

Mantra 13

विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो मर्या ऋतजाता अयासः । सरस्वती शृणवन्यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ॥१३॥

RV 3.54.14

Mantra 14

विष्णुं स्तोमासः पुरुदस्ममर्का भगस्येव कारिणो यामनि ग्मन् । उरुक्रमः ककुहो यस्य पूर्वीर्न मर्धन्ति युवतयो जनित्रीः ॥१४॥

RV 3.54.15

Mantra 15

इन्द्रो विश्वैर्वीर्यैः पत्यमान उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । पुरंदरो वृत्रहा धृष्णुषेणः संगृभ्या न आ भरा भूरि पश्वः ॥१५॥

RV 3.54.16

Mantra 16

नासत्या मे पितरा बन्धुपृच्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम । युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ॥१६॥

RV 3.54.17

Mantra 17

महत्तद्वः कवयश्चारु नाम यद्ध देवा भवथ विश्व इन्द्रे । सख ऋभुभिः पुरुहूत प्रियेभिरिमां धियं सातये तक्षता नः ॥१७॥

RV 3.54.18

Mantra 18

अर्यमा णो अदितिर्यज्ञियासोऽदब्धानि वरुणस्य व्रतानि । युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः प्रजावान्नः पशुमाँ अस्तु गातुः ॥१८॥

RV 3.54.19

Mantra 19

देवानां दूतः पुरुध प्रसूतोऽनागान्नो वोचतु सर्वताता । शृणोतु नः पृथिवी द्यौरुतापः सूर्यो नक्षत्रैरुर्वन्तरिक्षम् ॥१९॥

RV 3.54.20

Mantra 20

शृण्वन्तु नो वृषणः पर्वतासो ध्रुवक्षेमास इळया मदन्तः । आदित्यैर्नो अदितिः शृणोतु यच्छन्तु नो मरुतः शर्म भद्रम् ॥२०॥

RV 3.54.21

Mantra 21

सदा सुगः पितुमाँ अस्तु पन्था मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त । भगो मे अग्ने सख्ये न मृध्या उद्रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ॥२१॥

RV 3.54.22

Mantra 22

स्वदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । विश्वाँ अग्ने पृत्सु ताञ्जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ॥२२॥

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Unreviewed legacy meanings jaanbujhkar hidden hain. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 292777. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Quick answers

Helpful Questions

What is RV 3.54?

RV 3.54 refers to Rigveda Mandala 3, Sukta 54. This page includes 22 mantras with references and anchor links for direct reading.

How do mantra anchor links work?

Each mantra section has an anchor such as #mantra-1 or #mantra-2. You can use the mantra buttons near the top of the page to jump directly to a specific mantra.

Where does the Sanskrit text come from?

The Sanskrit text on this page is attributed to Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text with the listed reuse status. Translation and metadata layers are published only with their visible editorial review status.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.