Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 3 Sukta 54ऋग्वेद मण्डल 3 सूक्त 54Rigveda Mandala 3 Sukta 54
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
22 mein se 0 mantra complete
RV 3.54.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत्कृत्व ईड्याय प्र जभ्रुः । शृणोतु नो दम्येभिरनीकैः शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ॥१॥
saral hindee anuvaad
ve sabhaayogy mahaan poojaneey dev ko yah baladaayak stotr nirantar arpit karate hain. nity agni grihasth aur divy prabhaaon sahit hamen sunen.
RV 3.54.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
महि महे दिवे अर्चा पृथिव्यै कामो म इच्छञ्चरति प्रजानन् । ययोर्ह स्तोमे विदथेषु देवाः सपर्यवो मादयन्ते सचायोः ॥२॥
saral hindee anuvaad
main mahaan dyaava-prithivee kee mahima jaanakar oonche svar men gaata hoon aur aakaanksha unakee or jaatee hai. unakee stuti par sabha men dev aur marty saath aanandit hote hain.
RV 3.54.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
युवोरृतं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय प्र भूतम् । इदं दिवे नमो अग्ने पृथिव्यै सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥३॥
saral hindee anuvaad
he dyaava-prithivee, aapakee mahaan vyavastha saty rahe aur hamen param kalyaan kee or le jaae. main poshan sahit namaskaar kar bahumooly saadhanon kee praarthana karata hoon.
RV 3.54.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
उतो हि वां पूर्व्या आविविद्र ऋतावरी रोदसी सत्यवाचः । नरश्चिद्वां समिथे शूरसातौ ववन्दिरे पृथिवि वेविदानाः ॥४॥
saral hindee anuvaad
praacheen satyavakta rishiyon ne aapako paaya, he pavitr dyaava-prithivee. veer janon ne bhee sangharsh men vijayasthal prithivee ko jaana aur sammaan diya.
RV 3.54.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
को अद्धा वेद क इह प्र वोचद्देवाँ अच्छा पथ्या का समेति । ददृश्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु व्रतेषु ॥५॥
saral hindee anuvaad
devon tak kaun-sa maarg jaata hai, kaun satyatah jaanakar kah sakata hai? keval nikat nivaas dikhate hain, unake pradesh door aur rahasyamay rahate hain.
RV 3.54.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
कविर्नृचक्षा अभि षीमचष्ट ऋतस्य योना विघृते मदन्ती । नाना चक्राते सदनं यथा वेः समानेन क्रतुना संविदाने ॥६॥
saral hindee anuvaad
maanavata ko dekhate rishi ne unhen rit ke aasan men aanandit dekha. alag hokar bhee ve ek uddeshy se pakshee hetu bane neer jaisa ek grih banaate hain.
RV 3.54.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
समान्या वियुते दूरेअन्ते ध्रुवे पदे तस्थतुर्जागरूके । उत स्वसारा युवती भवन्ती आदु ब्रुवाते मिथुनानि नाम ॥७॥
saral hindee anuvaad
alag aur door vistrit hokar bhee donon ek drirh aadhaar par sada sajag khare hain. bahanon jaise sadaayuva ve sanyukt naam bolate hain.
RV 3.54.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान्बिभ्रती न व्यथेते । एजद्ध्रुवं पत्यते विश्वमेकं चरत्पतत्रि विषुणं वि जातम् ॥८॥
saral hindee anuvaad
ve sabhee jeevon ko alag rakhakar sanbhaalate aur mahaan devon ke bhaar se naheen dagamagaate. ek satta sthir-gatimaan, chalane, urane aur bahuroop sabakee adhipati hai.
RV 3.54.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
सना पुराणमध्येम्यारान्महः पितुर्जनितुर्जामि तन्नः । देवासो यत्र पनितार एवैरुरौ पथि व्युते तस्थुरन्तः ॥९॥
saral hindee anuvaad
door se main hamaare mahaan srot aur pita se praacheen sambandh par manan karata hoon. usakee stuti men dev paramparaanusaar vistrit dooragaamee maarg par khare hain.
RV 3.54.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
इमं स्तोमं रोदसी प्र ब्रवीम्यृदूदराः शृणवन्नग्निजिह्वाः । मित्रः सम्राजो वरुणो युवान आदित्यासः कवयः पप्रथानाः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
main yah stuti dyaava-prithivee ko kahata hoon. agnijihv, kripaalu varun-mitr aur medhaavee mahimaamay yuva aadity ise sunen.
RV 3.54.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
हिरण्यपाणिः सविता सुजिह्वस्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानः । देवेषु च सवितः श्लोकमश्रेरादस्मभ्यमा सुव सर्वतातिम् ॥११॥
saral hindee anuvaad
suvarnahast, kripaalu savita hamaaree sabha ke svaamee roop men dyulok se teen baar aate hain. yah geet devon tak le jaaen aur hamen poorn suraksha den.
RV 3.54.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
सुकृत्सुपाणिः स्ववाँ ऋतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नो धात् । पूषण्वन्त ऋभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ॥१२॥
saral hindee anuvaad
kushal, suhast aur pavitr tvashtri hamen sahaayak vastuen den. pooshan se sanyukt ribhuo, graavaanon se taiyaar yajny men aanand len.
RV 3.54.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो मर्या ऋतजाता अयासः । सरस्वती शृणवन्यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ॥१३॥
saral hindee anuvaad
deept rath aur bhaalon vaale marut, rit ke yuva putr tatha pavitr sarasvatee hamen sunen. he mahaan devo, shreshth santati sahit sampada den.
RV 3.54.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
विष्णुं स्तोमासः पुरुदस्ममर्का भगस्येव कारिणो यामनि ग्मन् । उरुक्रमः ककुहो यस्य पूर्वीर्न मर्धन्ति युवतयो जनित्रीः ॥१४॥
saral hindee anuvaad
geet aur stutiyaan adbhut, vistrit pag vaale vishnu tak jaaen, mahaan shaktiyon ke neta jinakee poshak shaktiyaan unakee aajnya naheen taalateen.
RV 3.54.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
इन्द्रो विश्वैर्वीर्यैः पत्यमान उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । पुरंदरो वृत्रहा धृष्णुषेणः संगृभ्या न आ भरा भूरि पश्वः ॥१५॥
saral hindee anuvaad
indr ne veer mahima se prithivee-dyulok bhar die. veer dalon ke svaamee, durgabhanjak vritrahan, hamaare lie vipul gausampada ekatr kar laaen.
RV 3.54.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
नासत्या मे पितरा बन्धुपृच्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम । युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ॥१६॥
saral hindee anuvaad
naasaty kripaalu rakshak hain aur ashvin unaka mahimaamay sanyukt naam. samriddh nidhidaataao, apane udaar daan kee nishphalata se raksha karen.
RV 3.54.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
महत्तद्वः कवयश्चारु नाम यद्ध देवा भवथ विश्व इन्द्रे । सख ऋभुभिः पुरुहूत प्रियेभिरिमां धियं सातये तक्षता नः ॥१७॥
saral hindee anuvaad
he medhaavee devo, aapaka mahaan pad yahee hai ki sabhee devata indr men sthit hain. priy ribhuon sahit bahudha aahoot mitr, hamaare hit hetu yah stotr garhen.
RV 3.54.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
अर्यमा णो अदितिर्यज्ञियासोऽदब्धानि वरुणस्य व्रतानि । युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः प्रजावान्नः पशुमाँ अस्तु गातुः ॥१८॥
saral hindee anuvaad
aryaman aur aditi upaasana yogy hain tatha varun ke niyam akshunn rahate hain. nihsantaanata door kar hamaara maarg gau aur santati se samriddh karen.
RV 3.54.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
देवानां दूतः पुरुध प्रसूतोऽनागान्नो वोचतु सर्वताता । शृणोतु नः पृथिवी द्यौरुतापः सूर्यो नक्षत्रैरुर्वन्तरिक्षम् ॥१९॥
saral hindee anuvaad
devadoot pratyek disha men hamen doshamukt ghoshit karen. prithivee, dyulok, soory, jal, vistrit antariksh aur nakshatr hamen sunen.
RV 3.54.20
Mantra 20मंत्र 20Mantra 20
शृण्वन्तु नो वृषणः पर्वतासो ध्रुवक्षेमास इळया मदन्तः । आदित्यैर्नो अदितिः शृणोतु यच्छन्तु नो मरुतः शर्म भद्रम् ॥२०॥
saral hindee anuvaad
varshaadhaaree parvat hamen sunen aur navajeevanadaayee aardrata men aanand len. aadityon sahit aditi sunen aur marut mangalamay aashray den.
RV 3.54.21
Mantra 21मंत्र 21Mantra 21
सदा सुगः पितुमाँ अस्तु पन्था मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त । भगो मे अग्ने सख्ये न मृध्या उद्रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ॥२१॥
saral hindee anuvaad
hamaara maarg sada sugam aur suposhit ho tatha dev vanaspatiyon ko madhurata se seenchen. agni kee mitrata men surakshit ham poshanasamriddh grih paaen.
RV 3.54.22
Mantra 22मंत्र 22Mantra 22
स्वदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । विश्वाँ अग्ने पृत्सु ताञ्जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ॥२२॥
saral hindee anuvaad
arpan grahan kar ham par bal kee kiranen daalen, agni, aur hamaare hit men sabhee shreshthataaen joren. pratirodh jeeten aur har din snehamayee jyoti den.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 292777. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
