Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 3 Sukta 31ऋग्वेद मण्डल 3 सूक्त 31Rigveda Mandala 3 Sukta 31
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
22 mein se 0 mantra complete
RV 3.31.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
शासद्वह्निर्दुहितुर्नप्त्यं गाद्विद्वाँ ऋतस्य दीधितिं सपर्यन् । पिता यत्र दुहितुः सेकमृञ्जन्सं शग्म्येन मनसा दधन्वे ॥१॥
saral hindee anuvaad
rit ka anusaran karane vaale medhaavee putraheen pita ne putree kee santaan men vansh-nirantarata khojee. santati chaahakar ve vishvaasapoorn utsuk hriday se usake bhavishy kee or barhe.
RV 3.31.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
न जामये तान्वो रिक्थमारैक्चकार गर्भं सनितुर्निधानम् । यदी मातरो जनयन्त वह्निमन्यः कर्ता सुकृतोरन्य ऋन्धन् ॥२॥
saral hindee anuvaad
shareeraj putr ne apana bhaag bahan ko naheen diya, kintu aane vaalee santati ke lie grih banaaya. maata-pita ne jeevan diya to ek ne karm kiya aur doosare ne sanvardhan.
RV 3.31.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
अग्निर्जज्ञे जुह्वा रेजमानो महस्पुत्राँ अरुषस्य प्रयक्षे । महान्गर्भो मह्या जातमेषां मही प्रवृद्धर्यश्वस्य यज्ञैः ॥३॥
saral hindee anuvaad
lapalapaatee jihva sahit agni janme taaki arun ke mahaan putr sammaanit hon. unaka beej mahaan, janm shaktishaalee aur hariyon ke svaamee tak yaajnyik pahunch mahaan hai.
RV 3.31.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
अभि जैत्रीरसचन्त स्पृधानं महि ज्योतिस्तमसो निरजानन् । तं जानतीः प्रत्युदायन्नुषासः पतिर्गवामभवदेक इन्द्रः ॥४॥
saral hindee anuvaad
vijayee samoohon ne andhakaar se nikalata mahaan prakaash pahachaana. chetan ushaaen usase milane chaleen aur indr deept gauon ke ekamaatr svaamee hue.
RV 3.31.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
वीळौ सतीरभि धीरा अतृन्दन्प्राचाहिन्वन्मनसा सप्त विप्राः । विश्वामविन्दन्पथ्यामृतस्य प्रजानन्नित्ता नमसा विवेश ॥५॥
saral hindee anuvaad
saat rishiyon ne gauon ko drirh kaaraagaar se mukt kar jnyaan dvaara aage barhaaya. unhonne rit ka maarg khoja aur jnyaanee dev ne upaasana se unake karm men bhaag liya.
RV 3.31.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
विदद्यदी सरमा रुग्णमद्रेर्महि पाथः पूर्व्यं सध्र्यक्कः । अग्रं नयत्सुपद्यक्षराणामच्छा रवं प्रथमा जानती गात् ॥६॥
saral hindee anuvaad
jab sarama ne parvat ka dvaar paaya to usane vishaal praacheen baara khoj liya. teevrapada aur rambhaahat par dhyaan detee vah chhipee gauon tak sabase pahale pahunchee.
RV 3.31.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
अगच्छदु विप्रतमः सखीयन्नसूदयत्सुकृते गर्भमद्रिः । ससान मर्यो युवभिर्मखस्यन्नथाभवदङ्गिराः सद्यो अर्चन् ॥७॥
saral hindee anuvaad
mitrata chaahate shreshth gaayak aae aur parvat ne shraddhaalu ke lie nidhi chhor dee. yuva saathiyon sahit veer ne sangharsh kar vijay paaee aur angiras ne turant stuti gaaee.
RV 3.31.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
सतःसतः प्रतिमानं पुरोभूर्विश्वा वेद जनिमा हन्ति शुष्णम् । प्र णो दिवः पदवीर्गव्युरर्चन्सखा सखीँरमुञ्चन्निरवद्यात् ॥८॥
saral hindee anuvaad
pratyek shreshth vastu se barhakar indr sabhee praaniyon ko jaanate aur shushn ko paraajit karate hain. divy mitr aur neta banakar ve apane premiyon ko apamaan se bachaate hain.
RV 3.31.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
नि गव्यता मनसा सेदुरर्कैः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । इदं चिन्नु सदनं भूर्येषां येन मासाँ असिषासन्नृतेन ॥९॥
saral hindee anuvaad
gauon kee punarpraapti par ekaagr angiras stotron sahit baithe aur amar jeevan kee or maarg banaaya. rit dvaara unhonne dhairy se niyat maheenon kee khoj kee.
RV 3.31.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
सम्पश्यमाना अमदन्नभि स्वं पयः प्रत्नस्य रेतसो दुघानाः । वि रोदसी अतपद्घोष एषां जाते निष्ठामदधुर्गोषु वीरान् ॥१०॥
saral hindee anuvaad
praacheen beej se dugdh detee apanee punahpraapt sampada dekhakar ve aanandit hue. gauon ko sthaan dekar rakshakon ko jagaate samay unakee vijayadhvani prithivee-dyulok men bhar gaee.
RV 3.31.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
स जातेभिर्वृत्रहा सेदु हव्यैरुदुस्रिया असृजदिन्द्रो अर्कैः । उरूच्यस्मै घृतवद्भरन्ती मधु स्वाद्म दुदुहे जेन्या गौः ॥११॥
saral hindee anuvaad
vritrahan indr ne gauon ko baahar nikaala jab stuti aur arpan uthe. unake lie udaatt, dooravyaapee gau ne ghrit aur madhurata se bhara sukhad poshan diya.
RV 3.31.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
पित्रे चिच्चक्रुः सदनं समस्मै महि त्विषीमत्सुकृतो वि हि ख्यन् । विष्कभ्नन्त स्कम्भनेना जनित्री आसीना ऊर्ध्वं रभसं वि मिन्वन् ॥१२॥
saral hindee anuvaad
unhonne apane rakshak ke lie kushalata se mahaan aur shobhaayamaan nivaas banaaya. drirh aadhaar se vishv-maata-pita ko alag thaamakar samarth indr ko oonche sthaapit kiya.
RV 3.31.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
मही यदि धिषणा शिश्नथे धात्सद्योवृधं विभ्वं रोदस्योः । गिरो यस्मिन्ननवद्याः समीचीर्विश्वा इन्द्राय तविषीरनुत्ताः ॥१३॥
saral hindee anuvaad
vipul pey ne unhen sheeghr barhakar prithivee-dyulok vyaapane ko prerit kiya. nirdosh stutiyon se sanyukt indr men pratyek ajey shakti ekatr hai.
RV 3.31.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
मह्या ते सख्यं वश्मि शक्तीरा वृत्रघ्ने नियुतो यन्ति पूर्वीः । महि स्तोत्रमव आगन्म सूरेरस्माकं सु मघवन्बोधि गोपाः ॥१४॥
saral hindee anuvaad
he indr, main aapakee shaktiyaan aur mahaan mitrata chaahata hoon jab anek dal vritrahan ke paas aate hain. hamaaree stuti mahaan hai, he maghavan, hamaare rakshak banen.
RV 3.31.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
महि क्षेत्रं पुरु श्चन्द्रं विविद्वानादित्सखिभ्यश्चरथं समैरत् । इन्द्रो नृभिरजनद्दीद्यानः साकं सूर्यमुषसं गातुमग्निम् ॥१५॥
saral hindee anuvaad
vistrit, deept aur urvar raajy paakar unhonne mitron men jeevan aur gati bhejee. veeron sahit chamakate indr ne stotr, agni, soory aur usha ko prakat kiya.
RV 3.31.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
अपश्चिदेष विभ्वो दमूनाः प्र सध्रीचीरसृजद्विश्वश्चन्द्राः । मध्वः पुनानाः कविभिः पवित्रैर्द्युभिर्हिन्वन्त्यक्तुभिर्धनुत्रीः ॥१६॥
saral hindee anuvaad
mahaan grih-mitr ne svachchh, door phailate jalon ko saath pravaahit kiya. madhurata ke vivekapoorn pavitrakon se shuddh teevr dhaaraaen din-raat aage barhatee hain.
RV 3.31.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
अनु कृष्णे वसुधिती जिहाते उभे सूर्यस्य मंहना यजत्रे । परि यत्ते महिमानं वृजध्यै सखाय इन्द्र काम्या ऋजिप्याः ॥१७॥
saral hindee anuvaad
andhakaaramay nidhivaahak yugal soory kee udaarata se pavitr hokar aapakee or aate hain. aapake prachand toophaanee saathee bhee aapakee mahaanata kee seema naheen pa sakate, indr.
RV 3.31.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
पतिर्भव वृत्रहन्सूनृतानां गिरां विश्वायुर्वृषभो वयोधाः । आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् ॥१८॥
saral hindee anuvaad
he vritrahan, aanandamay stutiyon ke svaamee aur sabake priy jeevanadaata vrishabh banen. mangalamay mitrata aur mahaan sanrakshanon sahit sheeghr aaen.
RV 3.31.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
तमङ्गिरस्वन्नमसा सपर्यन्नव्यं कृणोमि सन्यसे पुराजाम् । द्रुहो वि याहि बहुला अदेवीः स्वश्च नो मघवन्सातये धाः ॥१९॥
saral hindee anuvaad
angiras ke samaan main praacheen dev ka sammaan kar unake lie puraana stotr naya karata hoon. anek adhaarmik sankat door karen, he maghavan, aur sahaayata hetu divy prakaash den.
RV 3.31.20
Mantra 20मंत्र 20Mantra 20
मिहः पावकाः प्रतता अभूवन्स्वस्ति नः पिपृहि पारमासाम् । इन्द्र त्वं रथिरः पाहि नो रिषो मक्षूमक्षू कृणुहि गोजितो नः ॥२०॥
saral hindee anuvaad
paavan jal door phailen, apane path bharen aur hamen suraksha kee or le jaaen. hamaare saarathi banakar sankat se bachaaen, indr, aur sheeghr poshak sampada jitaaen.
RV 3.31.21
Mantra 21मंत्र 21Mantra 21
अदेदिष्ट वृत्रहा गोपतिर्गा अन्तः कृष्णाँ अरुषैर्धामभिर्गात् । प्र सूनृता दिशमान ऋतेन दुरश्च विश्वा अवृणोदप स्वाः ॥२१॥
saral hindee anuvaad
pashudhan ke svaamee vritrahan indr ne jhund prakat kie aur deept saathiyon sahit andhakaaramay samoohon se paar hue. rit se hitakaaree saty sikhaakar unhonne hamaare lie sabhee dvaar khole.
RV 3.31.22
Mantra 22मंत्र 22Mantra 22
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥२२॥
saral hindee anuvaad
sanrakshan ke lie ham mangalamay maghavan ko bulaate hain, sampada jeetane men agranee veer, prabal shrota aur sangharsh-sahaayak jo avarodh torakar nidhi ekatr karate hain.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 330507. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
