Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 3 Sukta 29ऋग्वेद मण्डल 3 सूक्त 29Rigveda Mandala 3 Sukta 29

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala3
Suktaसूक्तSukta29
Mantrasमंत्रMantra16
RishiऋषिRishigaathino vishvaamitrahगाथिनो विश्वामित्रःgaathino vishvaamitrah
DevataदेवताDevataagnih, 5 ritvijo vaअग्निः, ५ ऋत्विजो वाagnih, 5 ritvijo va
Chandasछन्दChandastrishtup, 1,4,10,12 anushtup, 6,11,14,15 jagateeत्रिष्टुप्, १,४,१०,१२ अनुष्टुप्, ६,११,१४,१५ जगतीtrishtup, 1,4,10,12 anushtup, 6,11,14,15 jagatee
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 3.29.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

16 mein se 0 mantra complete

RV 3.29.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

अस्तीदमधिमन्थनमस्ति प्रजननं कृतम् । एतां विश्पत्नीमा भराग्निं मन्थाम पूर्वथा ॥१॥

saral hindee anuvaad

yahaan agni-manthan kee araniyaan aur chinagaaree ke lie taiyaar padaarth hain. adharaaranee laaen aur praacheen reeti se agni ko prakat karen.

RV 3.29.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुधितो गर्भिणीषु । दिवेदिव ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ॥२॥

saral hindee anuvaad

jaatavedas donon araniyon men susthaapit garbh ke samaan sthit hain. arpan laane vaale jaagrat upaasak pratidin agni ka sammaan karen.

RV 3.29.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

उत्तानायामव भरा चिकित्वान्सद्यः प्रवीता वृषणं जजान । अरुषस्तूपो रुशदस्य पाज इळायास्पुत्रो वयुनेऽजनिष्ट ॥३॥

saral hindee anuvaad

ooparee arani ko neeche rakhee arani par saavadhaanee se rakhen. phalavatee hokar vah deept vrishabh ko janm detee hai aur kushal karm men ila ka jvaalaamay putr prakat hota hai.

RV 3.29.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या अधि । जातवेदो नि धीमह्यग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥४॥

saral hindee anuvaad

he agni jaatavedas, ham aapako ila ke sthaan, prithivee ke madhyabindu par sthaapit karate hain taaki aap hamaare arpan devon tak le jaaen.

RV 3.29.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

मन्थता नरः कविमद्वयन्तं प्रचेतसममृतं सुप्रतीकम् । यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरस्तादग्निं नरो जनयता सुशेवम् ॥५॥

saral hindee anuvaad

he anushthaan-netaao, dooradarshee, nishkapat, amar aur sundar rishi ko manthan se prakat karen. yajny kee pratham poorvee dhvaja, mangalamay agni ko janm den.

RV 3.29.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

यदी मन्थन्ति बाहुभिर्वि रोचतेऽश्वो न वाज्यरुषो वनेष्वा । चित्रो न यामन्नश्विनोरनिवृतः परि वृणक्त्यश्मनस्तृणा दहन् ॥६॥

saral hindee anuvaad

bhujaaon se manthit laal agni teevr ashv kee tarah kaashth se chamak uthate hain. apratihat aur deept ve pattharon ke paas se barhakar trin ko bhasm karate hain.

RV 3.29.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

जातो अग्नी रोचते चेकितानो वाजी विप्रः कविशस्तः सुदानुः । यं देवास ईड्यं विश्वविदं हव्यवाहमदधुरध्वरेषु ॥७॥

saral hindee anuvaad

janmate hee agni sajag aur shaktishaalee chamakate hain, rishiyon se stut udaar gaayak. devon ne is poojaneey sarvajny ko yajnyon men havivaahak niyukt kiya.

RV 3.29.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

सीद होतः स्व उ लोके चिकित्वान्सादया यज्ञं सुकृतस्य योनौ । देवावीर्देवान्हविषा यजास्यग्ने बृहद्यजमाने वयो धाः ॥८॥

saral hindee anuvaad

he jnyaanee purohit, apane sthaan par baithen aur upaasana-grih men yajny sthaapit karen. devapriy hokar unhen arpan den aur yajamaan ko poorn aayu pradaan karen.

RV 3.29.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

कृणोत धूमं वृषणं सखायोऽस्रेधन्त इतन वाजमच्छ । अयमग्निः पृतनाषाट् सुवीरो येन देवासो असहन्त दस्यून् ॥९॥

saral hindee anuvaad

he sahakarmiyo, prabal dhoom uthaaen aur bina thake prayatn karen. yah veer agni sangharsh men vijay dete hain, unheen se devon ne virodhee shaktiyon ko jeeta.

RV 3.29.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

अयं ते योनिरृत्वियो यतो जातो अरोचथाः । तं जानन्नग्न आ सीदाथा नो वर्धया गिरः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

he agni, pratyek ritu men yahee aapaka niyat janmasthaan hai jahaan se aap janmate hee chamake. ise jaanakar aasan len aur hamaaree stutiyon ko saphal karen.

RV 3.29.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

तनूनपादुच्यते गर्भ आसुरो नराशंसो भवति यद्विजायते । मातरिश्वा यदमिमीत मातरि वातस्य सर्गो अभवत्सरीमणि ॥११॥

saral hindee anuvaad

garbh roop men chhipe ve tanoonapaat kahalaate hain, vividh roop men janme naraashans. maata men gathit ve maatarishvan hain aur vaayu kee teevr gati se chalate hain.

RV 3.29.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

सुनिर्मथा निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः । अग्ने स्वध्वरा कृणु देवान्देवयते यज ॥१२॥

saral hindee anuvaad

prabal manthan se prakat aur saavadhaan haathon se sthaapit dooradarshee agni, hamaare yajnyon ko nirdosh karen aur shraddhaaluon ke paas devon ko laaen.

RV 3.29.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

अजीजनन्नमृतं मर्त्यासोऽस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम् । दश स्वसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते ॥१३॥

saral hindee anuvaad

martyon ne amar, akshay aur prabal jabaron vaale dev ko prakat kiya. das sanyukt bhaginee-anguliyaan navajaat shishu ko pakarakar unake janm kee ghoshana karatee hain.

RV 3.29.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

प्र सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि । न नि मिषति सुरणो दिवेदिवे यदसुरस्य जठरादजायत ॥१४॥

saral hindee anuvaad

saat purohiton se sevit agni praacheen kaal se chamakate hain. maata kee god men deept ve pratidin aanand dete aur kabhee netr band naheen karate.

RV 3.29.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

अमित्रायुधो मरुतामिव प्रयाः प्रथमजा ब्रह्मणो विश्वमिद्विदुः । द्युम्नवद्ब्रह्म कुशिकास एरिर एकएको दमे अग्निं समीधिरे ॥१५॥

saral hindee anuvaad

pratirodh ke viruddh barhate maruton jaise agraj kushikon ne praarthana kee poorn shakti jaanee. unhonne ujjval stotr uthaaya aur pratyek ne apane grih men agni prajvalit kee.

RV 3.29.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

यदद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्होतश्चिकित्वोऽवृणीमहीह । ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम् ॥१६॥

saral hindee anuvaad

he sajag purohit, aaj ka yajny aarambh hone par hamane aapako chuna aur aapane nishchay hee samyak seva kee. he medhaavee sarvajny, ab som ke paas aaen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 400415. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.