Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 3 Sukta 2ऋग्वेद मण्डल 3 सूक्त 2Rigveda Mandala 3 Sukta 2

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala3
Suktaसूक्तSukta2
Mantrasमंत्रMantra15
RishiऋषिRishigaathino vishvaamitrahगाथिनो विश्वामित्रःgaathino vishvaamitrah
DevataदेवताDevatavaishvaanaro'gnihवैश्वानरोऽग्निःvaishvaanaro'gnih
Chandasछन्दChandasjagateeजगतीjagatee
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 3.2.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

15 mein se 0 mantra complete

RV 3.2.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

वैश्वानराय धिषणामृतावृधे घृतं न पूतमग्नये जनामसि । द्विता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथं न कुलिशः समृण्वति ॥१॥

saral hindee anuvaad

rit ko bal dene vaale vaishvaanar agni ko ham ghrit jaisee shuddh stuti arpit karate hain. vichaarapoorn kaushal se purohit praacheen doot ko vaise nikat laate hain jaise shilpee rath banaata hai.

RV 3.2.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत्पुत्र ईड्यः । हव्यवाळग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः ॥२॥

saral hindee anuvaad

apane janm se agni ne dyaava-prithivee ko chamakaaya. do maataaon ke putr, sada yuva arpanavaahak aur aabha-samriddh hokar ve maanavata ke kripaalu atithi hain.

RV 3.2.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

क्रत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः । रुरुचानं भानुना ज्योतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप ब्रुवे ॥३॥

saral hindee anuvaad

shreshth shakti aur srijanasheel vivek se devon ne agni ko prakat kiya. bal chaahate hue main unhen prachur prakaash vaale deept ashv kee tarah sambodhit karata hoon.

RV 3.2.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वृणीमहे अह्रयं वाजमृग्मियम् । रातिं भृगूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा ॥४॥

saral hindee anuvaad

ham mitravat agni se vishvasaneey aur yogy bal chaahate hain, jo bhriguon ke hitakaaree, ichchhuk, rishi-jnyaan men prajny aur divy prakaash se chamakate hain.

RV 3.2.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वृक्तबर्हिषः । यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानां साधदिष्टिमपसाम् ॥५॥

saral hindee anuvaad

kalyaan hetu jan pavitr kush taiyaar kar uthee sruvaaon ke saath tejasvee agni ko saamane sthaapit karate hain. sabhee devon ke priy ve yaajnyik karm ke uddeshy poorn karate hain.

RV 3.2.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

पावकशोचे तव हि क्षयं परि होतर्यज्ञेषु वृक्तबर्हिषो नरः । अग्ने दुव इच्छमानास आप्यमुपासते द्रविणं धेहि तेभ्यः ॥६॥

saral hindee anuvaad

he deept purohit, aapake nivaas ke chaaron or taiyaar kush sahit upaasak jutate hain. aapakee seva aur maitree chaahakar ve aapase prachur saadhan maangate hain.

RV 3.2.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

आ रोदसी अपृणदा स्वर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन् । सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातये चनोहितः ॥७॥

saral hindee anuvaad

janm par agni ne dyulok, prithivee aur vistrit prakaash-pradesh bhar diya. kushal jan kripaalu rishi ko ashv kee tarah yajny tak laate hain, taaki ve hamaare lie poshak bal paaen.

RV 3.2.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

नमस्यत हव्यदातिं स्वध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम् । रथीरृतस्य बृहतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत्पुरोहितः ॥८॥

saral hindee anuvaad

samyak anushthaan ke jnyaata arpanavaahak aur sabhee praaniyon ko jaanane vaale grih-mitr ka sammaan karen. agni uchch rit ka rath chalaate aur devon ke mahaan pradhaan purohit hain.

RV 3.2.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनोऽग्नेरपुनन्नुशिजो अमृत्यवः । तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजमु लोकमु द्वे उप जामिमीयतुः ॥९॥

saral hindee anuvaad

amaron ne mahaan, sarvavyaapee agni kee teen jyotiyaan shuddh keen. ek maanav-poshan ke lie dee aur any do sameepasth vishv-pradesh men pravisht hueen.

RV 3.2.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

विशां कविं विश्पतिं मानुषीरिषः सं सीमकृण्वन्स्वधितिं न तेजसे । स उद्वतो निवतो याति वेविषत्स गर्भमेषु भुवनेषु दीधरत् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

maanaveey arpan janon ke prajny adhipati ko chamakaaee kulhaaree jaisa teekshn karata hai. pavitr karm men sakriy agni uthate-utarate aur in lokon men apana jeevan-beej rakhate hain.

RV 3.2.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

स जिन्वते जठरेषु प्रजज्ञिवान्वृषा चित्रेषु नानदन्न सिंहः । वैश्वानरः पृथुपाजा अमर्त्यो वसु रत्ना दयमानो वि दाशुषे ॥११॥

saral hindee anuvaad

vividh roopon men janmakar ve jeevan se spandit aur sinh ya vrishabh jaise garjate hain. dooragaamee shakti vaale amar vaishvaanar udaar arpanakarta ko dhan aur saadhan dete hain.

RV 3.2.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

वैश्वानरः प्रत्नथा नाकमारुहद्दिवस्पृष्ठं भन्दमानः सुमन्मभिः । स पूर्ववज्जनयञ्जन्तवे धनं समानमज्मं पर्येति जागृविः ॥१२॥

saral hindee anuvaad

praacheen kaal kee tarah suprashansit vaishvaanar dyulok kee oonchaaee par charhate hain. saajha maarg par sajag hokar ve janon ke lie phir sansaadhan utpann karate hain.

RV 3.2.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

ऋतावानं यज्ञियं विप्रमुक्थ्यमा यं दधे मातरिश्वा दिवि क्षयम् । तं चित्रयामं हरिकेशमीमहे सुदीतिमग्निं सुविताय नव्यसे ॥१३॥

saral hindee anuvaad

naee samriddhi hetu ham bhavy svarnakesh agni ko chaahate hain, jinhen maatarishvan ne sthaapit kiya, jo dyulokavaasee, uchch stuti ke yogy, prajny aur rit-nishth hain.

RV 3.2.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

शुचिं न यामन्निषिरं स्वर्दृशं केतुं दिवो रोचनस्थामुषर्बुधम् । अग्निं मूर्धानं दिवो अप्रतिष्कुतं तमीमहे नमसा वाजिनं बृहत् ॥१४॥

saral hindee anuvaad

shuddh, teevr, prakaashadrashta aur dyulok ke ujjval kshetr men chihn agni prabhaat men jaagate hain. shaktishaalee praarthana se chaahe gae dyulok ke is mahaan agranee ko koee naheen morata.

RV 3.2.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

मन्द्रं होतारं शुचिमद्वयाविनं दमूनसमुक्थ्यं विश्वचर्षणिम् । रथं न चित्रं वपुषाय दर्शतं मनुर्हितं सदमिद्राय ईमहे ॥१५॥

saral hindee anuvaad

ham nirantar agni se dhan chaahate hain, jo aanandit purohit, shuddh aur chhalarahit, grih-mitr, prashansaneey, bhavy rath jaise sundar aur maanavata ke priy hain.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 315134. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.