Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 3 Sukta 1ऋग्वेद मण्डल 3 सूक्त 1Rigveda Mandala 3 Sukta 1
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
23 mein se 0 mantra complete
RV 3.1.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
सोमस्य मा तवसं वक्ष्यग्ने वह्निं चकर्थ विदथे यजध्यै । देवाँ अच्छा दीद्यद्युञ्जे अद्रिं शमाये अग्ने तन्वं जुषस्व ॥१॥
saral hindee anuvaad
he agni, aapane mujhe sabha men seva karane vaala som-purohit banaaya hai. main paashaan sthaapit kar devon kee or karm karata hoon, is anushthaan ko prasannata se sveekaaren.
RV 3.1.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
प्राञ्चं यज्ञं चकृम वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन् । दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गृत्साय चित्तवसे गातुमीषुः ॥२॥
saral hindee anuvaad
hamane yajny ko aage unmukh kiya hai, stuti use bal de. eendhan aur shraddha se ham agni ka sammaan karate hain, jinhen rishiyon kee sabhaaen aage barhaana chaahatee hain.
RV 3.1.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पृथिव्याः । अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि स्वसॄणाम् ॥३॥
saral hindee anuvaad
shuddh sankalp vaale, dyaava-prithivee ke bandhu vivekee agni ne kalyaan diya. devon ne bhaginee dhaaraaon ke karm se jalon ke beech sundar agni ko paaya.
RV 3.1.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
अवर्धयन्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन् ॥४॥
saral hindee anuvaad
saat shaktishaalee nadiyon ne janm men ujjval aur barhane par arun mangalamay agni ko bal diya. navajaat bachhere ke paas aatee maatri-ashviyon kee tarah dev unhen ghere aae.
RV 3.1.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
शुक्रेभिरङ्गै रज आततन्वान्क्रतुं पुनानः कविभिः पवित्रैः । शोचिर्वसानः पर्यायुरपां श्रियो मिमीते बृहतीरनूनाः ॥५॥
saral hindee anuvaad
pradesh men deept ang phailaakar aur buddhi se apanee shakti shuddh kar agni prakaash dhaaran karate tatha apanee poorn mahima prakat karate hain.
RV 3.1.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः । सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः ॥६॥
saral hindee anuvaad
agni un mahaan, aksheen jalon ke paas gae jo n vastradhaaree hain n nirvastr. saat praacheen kintu sada yuva goonjatee nadiyon ne unhen saajha garbh roop men grahan kiya.
RV 3.1.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
स्तीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घृतस्य योनौ स्रवथे मधूनाम् । अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची ॥७॥
saral hindee anuvaad
unakee anek roopon vaalee shaktiyaan vahaan phaileen jahaan madhur jal bahate hain. vahaan bhare thanon vaalee gauen aur adbhut agni ko poshit karane vaalee donon mahaan maataaen upasthit theen.
RV 3.1.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन ॥८॥
saral hindee anuvaad
he balaputr, saavadhaanee se poshit hokar aap sthaayee aabha dikhaate hain. jahaan mahaan dev vivek se barhate hain, vahaan madhurata aur poshan kee samriddh dhaaraaen utaratee hain.
RV 3.1.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद व्यस्य धारा असृजद्वि धेनाः । गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्न गुहा बभूव ॥९॥
saral hindee anuvaad
janm se hee agni ne apane janak ka srot jaana aur vaaniyon tatha dhaaraaon ko gati dee. mangalamay saathiyon aur divy jalon ke saath gupt chalate hue bhee ve chhipe n rahe.
RV 3.1.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि ॥१०॥
saral hindee anuvaad
unhonne pita aur srashta ke shishu ko poshit kiya, ek shishu ne anek prachur sroton se aahaar liya. he agni, maanav-mitr aur deept shakti se juree sahachar maataaon kee raksha karen.
RV 3.1.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम् ॥११॥
saral hindee anuvaad
mahaan agni aseem antariksh men barhe aur anek bhavy dhaaraaon se bal paae. grih-mitr hokar ve bhaginee nadiyon kee seva men rit kee god men sthit hue.
RV 3.1.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिदृक्षेयः सूनवे भाऋजीकः । उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नृतमो यह्वो अग्निः ॥१२॥
saral hindee anuvaad
mahaan jalon ke sangam par deept sahaayak yuva agni dhaaraaon ke putr aur baar-baar lautate usha-prakaash ke srot hain, jo upaasak ke lie naya jeevan laate hain.
RV 3.1.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन् ॥१३॥
saral hindee anuvaad
mangalamay kaashth ne jalon aur vanaspatiyon ke sundar bahuroopee shishu ko prakat kiya. bhaav se prerit dev janm par mahaan, adbhut agni ke chaaron or aakar seva karane lage.
RV 3.1.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः ॥१४॥
saral hindee anuvaad
deept shaktiyaan vidyut-chamak jaisee prakaash phailaane vaale agni ke saath chalatee hain. apane nivaas men gupt roop se barhakar ve aseem ghere men amritamay saar duhatee hain.
RV 3.1.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
ईळे च त्वा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः । देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः ॥१५॥
saral hindee anuvaad
he agni, main arpanon se aapakee seva aur sachche man se aapakee maitree chaahata hoon. devon sahit stutikaar par kripa karen aur apanee rakshak kiranon se hamaare ghar bachaaen.
RV 3.1.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
उपक्षेतारस्तव सुप्रणीतेऽग्ने विश्वानि धन्या दधानाः । सुरेतसा श्रवसा तुञ्जमाना अभि ष्याम पृतनायूँरदेवान् ॥१६॥
saral hindee anuvaad
he buddhimaan maargadarshak agni, ham yogy saadhanon aur samarth samudaayon ke sanrakshak banakar aapaka anusaran karen. vinaashakaaree shatruta nikat aae to use sahane aur paar karane men sahaayata den.
RV 3.1.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान् । प्रति मर्ताँ अवासयो दमूना अनु देवान्रथिरो यासि साधन् ॥१७॥
saral hindee anuvaad
he agni, aap devon ke ujjval chihn, aanandadaata aur gupt jnyaan ke jnyaata bane hain. grih-mitr hokar manushyon ko prakaashit aur doot banakar devon tak jaate hain.
RV 3.1.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
नि दुरोणे अमृतो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन् । घृतप्रतीक उर्विया व्यद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान् ॥१८॥
saral hindee anuvaad
amar raaja manushyon ke gharon men baithakar unakee pavitr sabhaaen poorn karate hain. ghrit-arpan se abhishikt gupt jnyaan ke jnyaata agni vyaapak chamakate hain.
RV 3.1.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः ॥१९॥
saral hindee anuvaad
mangalamay maitree aur shaktishaalee sahaayata sahit aaen. hamen aise prachur saadhan den jo sankat se bachaaen aur yogy, sammaanit yash laaen.
RV 3.1.20
Mantra 20मंत्र 20Mantra 20
एता ते अग्ने जनिमा सनानि प्र पूर्व्याय नूतनानि वोचम् । महान्ति वृष्णे सवना कृतेमा जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदाः ॥२०॥
saral hindee anuvaad
praacheen upasthiti vaale agni, main aapako puraane aur naveen donon geet sunaata hoon. pratyek peerhee men pratishthit shaktishaalee jaatavedas ko mahaan arpan die jaate hain.
RV 3.1.21
Mantra 21मंत्र 21Mantra 21
जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥२१॥
saral hindee anuvaad
jaatavedas pratyek peerhee men pratishthit aur vishvaamitron dvaara nirantar prajvalit hain. ham sada unakee snehamayee karuna aur mangalamay kripa men rahen.
RV 3.1.22
Mantra 22मंत्र 22Mantra 22
इमं यज्ञं सहसावन्त्वं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः । प्र यंसि होतर्बृहतीरिषो नोऽग्ने महि द्रविणमा यजस्व ॥२२॥
saral hindee anuvaad
he mahaan aur satyaprajny agni, hamaara yajny aanand se devon tak pahunchaaen. he divy doot, hamen paryaapt poshan aur prachur samriddhi den.
RV 3.1.23
Mantra 23मंत्र 23Mantra 23
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥२३॥
saral hindee anuvaad
he agni, aavaahak ko sthaayee, gau-samriddh, adbhut aur pavitr karm ke yogy saadhan den. santaan aur phailatee peerhiyaan utpann hon tatha aapakee kripa hamaare saath rahe.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 363751. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
