Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 8 Sukta 3ऋग्वेद मण्डल 8 सूक्त 3Rigveda Mandala 8 Sukta 3

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala8
Suktaसूक्तSukta3
Mantrasमंत्रMantra24
RishiऋषिRishimedhyaatithih kaanvah.मेध्यातिथिः काण्वः।medhyaatithih kaanvah.
DevataदेवताDevataindrah, 21-24 kaurayaanah paakasthaamaइन्द्रः, २१-२४ कौरयाणः पाकस्थामाindrah, 21-24 kaurayaanah paakasthaama
Chandasछन्दChandaspragaathah ( ), 21 anushtup , 22-23 gaayatree, 24 brihateeप्रगाथः ( ), २१ अनुष्टुप् , २२-२३ गायत्री, २४ बृहतीpragaathah ( ), 21 anushtup , 22-23 gaayatree, 24 brihatee
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 8.3.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

24 mein se 0 mantra complete

RV 8.3.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

पिबा सुतस्य रसिनो मत्स्वा न इन्द्र गोमतः । आपिर्नो बोधि सधमाद्यो वृधेऽस्माँ अवन्तु ते धियः ॥१॥

saral hindee anuvaad

indr, svaadisht ras peeen, aur hamaare doodhiya pey se aapako prasann karen. hamaare dhanavaanon ke liye hamaare mitr aur bhoj men bhaagee bano, aur apanee buddhi se hamaaree achchhee tarah raksha karo.

RV 8.3.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

भूयाम ते सुमतौ वाजिनो वयं मा न स्तरभिमातये । अस्माञ्चित्राभिरवतादभिष्टिभिरा नः सुम्नेषु यामय ॥२॥

saral hindee anuvaad

aapakee dayaalu kripa aur kripa se ham abhee bhee majaboot ho sakate hain: hamen dushman ke hamale se bachaaen. anek prakaar kee sahaayata se hamaaree raksha aur sahaayata karen, aur hamen kalyaan kee or le aaen.

RV 8.3.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम । पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितोऽभि स्तोमैरनूषत ॥३॥

saral hindee anuvaad

he prabhu, jinake paas prachur dhan hai, ye meree stuti ke geet tumhen gauravaanvit karen. pavitr bhajanon men kushal, shuddh, agni ke rang vaale purushon ne unhen apanee stuti ke saath aapake lie gaaya hai.

RV 8.3.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे । सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ॥४॥

saral hindee anuvaad

vah apanee shakti ko hajaar guna barha kar samudr ke samaan phaila hua hai. unakee mahima kee prashansa ganbheer anushthaanon men kee jaatee hai, unakee shakti kee prashansa kee jaatee hai jahaan pavitr gaayak shaasan karate hain.

RV 8.3.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

इन्द्रमिद्देवतातय इन्द्रं प्रयत्यध्वरे । इन्द्रं समीके वनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये ॥५॥

saral hindee anuvaad

devataaon kee pooja ke lie indr, yajny ke dauraan indr, yuddh ke dauraan upaasakon ke roop men indr, ham indr ko bulaate hain taaki ham sampada jeet saken.

RV 8.3.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

इन्द्रो मह्ना रोदसी पप्रथच्छव इन्द्रः सूर्यमरोचयत् । इन्द्रे ह विश्वा भुवनानि येमिर इन्द्रे सुवानास इन्दवः ॥६॥

saral hindee anuvaad

indr ne shakti se dyulok aur prithvee ko phailaaya hai, indr ne shakti se soory ko prakaashit kiya hai. indr men sabhee praanee ghanishth roop se bandhe hue hain, usamen aasut som-boonden milatee hain.

RV 8.3.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

अभि त्वा पूर्वपीतय इन्द्र स्तोमेभिरायवः । समीचीनास ऋभवः समस्वरन्रुद्रा गृणन्त पूर्व्यम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

manushy apane oonche svaron men aapase aagrah kar rahe hain, indr, pahale som ka paan karo. ribhuon ne ekamat hokar apanee aavaaj buland kee hai, aur rudron ne aapako sabase pahale gaaya hai.

RV 8.3.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

अस्येदिन्द्रो वावृधे वृष्ण्यं शवो मदे सुतस्य विष्णवि । अद्या तमस्य महिमानमायवोऽनु ष्टुवन्ति पूर्वथा ॥८॥

saral hindee anuvaad

indr ne yajny men, is ras ke unmatt aanand men apanee mardaana taakat barha dee. aur jeevit manushy aaj bhee, praacheen kaal ke samaan, usakee mahima ka gunagaan karate hain.

RV 8.3.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

तत्त्वा यामि सुवीर्यं तद्ब्रह्म पूर्वचित्तये । येना यतिभ्यो भृगवे धने हिते येन प्रस्कण्वमाविथ ॥९॥

saral hindee anuvaad

main aapase us veer shakti kee kaamana karata hoon, ki aap sabase pahale is praarthana par dhyaan den, jisake saath aapane bhrigu aur yati aur praskanava ko gale lagaaya tha jab puraskaar daanv par laga tha.

RV 8.3.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे ॥१०॥

saral hindee anuvaad

jisase tumane samudr men prachand jal bheja, vah indr, tumhaaree paurush shakti hai. usakee yah shakti sadaiv apraapy hai jisake lie sansaar ne jor-jor se pukaara hai.

RV 8.3.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

शग्धी न इन्द्र यत्त्वा रयिं यामि सुवीर्यम् । शग्धि वाजाय प्रथमं सिषासते शग्धि स्तोमाय पूर्व्य ॥११॥

saral hindee anuvaad

he indr, jab ham aapase dhan aur paraakram ke lie praarthana karen to hamaaree sahaayata karen. sabase pahale us vyakti ko majaboot karane men madad karen jo jeetane ka prayaas karata hai, aur he praacheen, hamaaree prashansa men sahaayata karen.

RV 8.3.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

शग्धी नो अस्य यद्ध पौरमाविथ धिय इन्द्र सिषासतः । शग्धि यथा रुशमं श्यावकं कृपमिन्द्र प्रावः स्वर्णरम् ॥१२॥

saral hindee anuvaad

hamaare lie madad karen, indr, jaisa ki aapane ek baar paura ko holpest kiya tha, is aadamee kee bhakti laabh par aamaada thee. sahaayata karen, jaise aapane rugaama aur siyaavaaka aur svarnaara aur kripa ko sahaayata dee.

RV 8.3.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

कन्नव्यो अतसीनां तुरो गृणीत मर्त्यः । नही न्वस्य महिमानमिन्द्रियं स्वर्गृणन्त आनशुः ॥१३॥

saral hindee anuvaad

to phir, utsaahee nashvar kaun see naveenatam yaachana praarthana gaaega? kyonki jo log usakee shakti aur indr kee shakti kee prashansa karate hain, kya unhonne apane liye dyulok ka prakaash naheen jeeta hai?

RV 8.3.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

कदु स्तुवन्त ऋतयन्त देवत ऋषिः को विप्र ओहते । कदा हवं मघवन्निन्द्र सुन्वतः कदु स्तुवत आ गमः ॥१४॥

saral hindee anuvaad

ve kab rit ka paalan karenge aur devataaon ke beech aapakee stuti karenge? rishi aur rishi ke roop men kise gina jaata hai? indr maghaavan, tum kab pres karane vaalon ke paas ya stuti karane vaalon ke paas aaoge?

RV 8.3.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

उदु त्ये मधुमत्तमा गिर स्तोमास ईरते । सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव ॥१५॥

saral hindee anuvaad

hamaare ye geet atyant madhur hain, ye stuti ke bhajan aapakee or barhate hain, un vijayee rathon kee tarah jo apanee taakat dikhaate hain, dhan praapt karate hain aur nirantar sahaayata dete hain.

RV 8.3.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

कण्वा इव भृगवः सूर्या इव विश्वमिद्धीतमानशुः । इन्द्रं स्तोमेभिर्महयन्त आयवः प्रियमेधासो अस्वरन् ॥१६॥

saral hindee anuvaad

bhrigu soory ke samaan hain, kanv ke samaan hain, aur unhonne vah sab kuchh praapt kar liya hai jisake lie unake vichaar the. priyamedh jaati ke jeevit purushon ne apanee stuti se indr kee mahima ka gaan kiya hai.

RV 8.3.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

युक्ष्वा हि वृत्रहन्तम हरी इन्द्र परावतः । अर्वाचीनो मघवन्सोमपीतय उग्र ऋष्वेभिरा गहि ॥१७॥

saral hindee anuvaad

vraton ke sarvashreshth sanhaarak, indr, apane khaaree ke ashvon ko door se hee jakar lo. uchch logon ke saath yahaan aao, maghaavan, hamaare paas, shaktishaalee, som ras peene ke lie.

RV 8.3.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

इमे हि ते कारवो वावशुर्धिया विप्रासो मेधसातये । स त्वं नो मघवन्निन्द्र गिर्वणो वेनो न शृणुधी हवम् ॥१८॥

saral hindee anuvaad

kyonki in gaayakon aur gaayakon ne balidaan praapt karane ke liye tujh se praarthana kee hai. is prakaar, he maghavan, indr, jo geet se pyaar karata hai, yahaan tak ​​​​ki ek premee ke roop men bhee meree pukaar ko sahan karata hai.

RV 8.3.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

निरिन्द्र बृहतीभ्यो वृत्रं धनुभ्यो अस्फुरः । निरर्बुदस्य मृगयस्य मायिनो निः पर्वतस्य गा आजः ॥१९॥

saral hindee anuvaad

he indr, tumane oopar ke oonche maidaanon se vrat ko neeche gira diya. aapane aparaadhee mrigaya aur arbuda kee gauon ko parvat kee pakar se baahar nikaal diya.

RV 8.3.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

निरग्नयो रुरुचुर्निरु सूर्यो निः सोम इन्द्रियो रसः । निरन्तरिक्षादधमो महामहिं कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥२०॥

saral hindee anuvaad

dhadhakatee huee agniyaan ujjval theen, soory ne apanee chamak bikheree aur som, indr ka ras, spasht roop se chamak raha tha. indr, tumane mahaan draigan ko hava se ura diya -. purushon ko us veerataapoorn kaary ka sammaan karana chaahie.

RV 8.3.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

यं मे दुरिन्द्रो मरुतः पाकस्थामा कौरयाणः । विश्वेषां त्मना शोभिष्ठमुपेव दिवि धावमानम् ॥२१॥

saral hindee anuvaad

un sabhee men sabase nishpaksh nishaanebaaz, jo 'dyulok kee or' kee tarah daurata hai. jo indr aur maruton ne diye tatha paakasthaman kaurayan.

RV 8.3.22

Mantra 22मंत्र 22Mantra 22

रोहितं मे पाकस्थामा सुधुरं कक्ष्यप्राम् । अदाद्रायो विबोधनम् ॥२२॥

saral hindee anuvaad

mujhe paakasthaman ne ek surkh ghora diya hai, jo khanbe men achchha hai, bharana paridhi hai aur dhan jagaana hai,

RV 8.3.23

Mantra 23मंत्र 23Mantra 23

यस्मा अन्ये दश प्रति धुरं वहन्ति वह्नयः । अस्तं वयो न तुग्र्यम् ॥२३॥

saral hindee anuvaad

jisakee tulana men koee any das majaboot ghuradaur ka ghora naheen hai, jo dhruv par juta hua hai, bhaaloo tugarya apane nivaas sthaan par hai.

RV 8.3.24

Mantra 24मंत्र 24Mantra 24

आत्मा पितुस्तनूर्वास ओजोदा अभ्यञ्जनम् । तुरीयमिद्रोहितस्य पाकस्थामानं भोजं दातारमब्रवम् ॥२४॥

saral hindee anuvaad

vastr shareer hai, bhojan jeevan hai, aur upachaar karane vaala maraham shakti deta hai. surkh ashv ke muktahast daata ke roop men, mainne paakasthaman ko chautha naam diya hai.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 354994. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.