Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 8 Sukta 1ऋग्वेद मण्डल 8 सूक्त 1Rigveda Mandala 8 Sukta 1

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala8
Suktaसूक्तSukta1
Mantrasमंत्रMantra34
RishiऋषिRishi1-2 pragaath (ghaur) kaanv; 3-29 medhaatithi aur medhyaatithi kaanv; 30-33 plaayogi aasang; 34 aanggirasee shaashvatee rishika१-२ प्रगाथ (घौर) काण्व; ३-२९ मेधातिथि और मेध्यातिथि काण्व; ३०-३३ प्लायोगि आसंग; ३४ आङ्गिरसी शाश्वती ऋषिका1-2 pragaath (ghaur) kaanv; 3-29 medhaatithi aur medhyaatithi kaanv; 30-33 plaayogi aasang; 34 aanggirasee shaashvatee rishika
DevataदेवताDevataindrahइन्द्रःindrah
Chandasछन्दChandas1-4 pragaathah; 5-32 brihatee; 33-34 trishtup१-४ प्रगाथः; ५-३२ बृहती; ३३-३४ त्रिष्टुप्1-4 pragaathah; 5-32 brihatee; 33-34 trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 8.1.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

34 mein se 0 mantra complete

RV 8.1.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

मा चिदन्यद्वि शंसत सखायो मा रिषण्यत । इन्द्रमित्स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत ॥१॥

saral hindee anuvaad

he mitro, isake siva kisee ka mahimaamandan n karo, aur koee du:kh tumhen n sataaega. ras girane par keval shaktishaalee indr kee stuti karo, aur baar-baar apanee stuti karo:

RV 8.1.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

अवक्रक्षिणं वृषभं यथाजुरं गां न चर्षणीसहम् । विद्वेषणं संवननोभयंकरं मंहिष्ठमुभयाविनम् ॥२॥

saral hindee anuvaad

vah bhee, shaashvat, daurane vaale bail kee tarah, purushon ka vijeta, gaay kee tarah udaar, vah jo shatruta aur shaanti donon ka kaaran hai, donon pakshon ke lie sabase udaar hai.

RV 8.1.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

यच्चिद्धि त्वा जना इमे नाना हवन्त ऊतये । अस्माकं ब्रह्मेदमिन्द्र भूतु तेऽहा विश्वा च वर्धनम् ॥३॥

saral hindee anuvaad

yadyapi ye log vibhinn tareekon se aapakee sahaayata praapt karane ke lie aapaka aahvaan karate hain, he indr, har din aapake lie, aapakee unnati ke lie, yahee hamaaree praarthana hai.

RV 8.1.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

वि तर्तूर्यन्ते मघवन्विपश्चितोऽर्यो विपो जनानाम् । उप क्रमस्व पुरुरूपमा भर वाजं नेदिष्ठमूतये ॥४॥

saral hindee anuvaad

jo log gaane men kushal hain, he maghavan, in logon ke beech men ve shaktishaalee dhang se senaapati ke gaane gaate hain. yahaan aao, hamaare lie vibhinn roopon men shakti laao taaki vah hamaaree sahaayata kar sake.

RV 8.1.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

महे चन त्वामद्रिवः परा शुल्काय देयाम् । न सहस्राय नायुताय वज्रिवो न शताय शतामघ ॥५॥

saral hindee anuvaad

he paashaan-vajr dhaaran karane vaale, main tumhen kisee bare mooly par bhee naheen chhoroonga, hajaar men naheen, vajr! n das hazaar, n sau, anaginat dhan ke svaamee!

RV 8.1.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

वस्याँ इन्द्रासि मे पितुरुत भ्रातुरभुञ्जतः । माता च मे छदयथः समा वसो वसुत्वनाय राधसे ॥६॥

saral hindee anuvaad

he indr, tum mere lie ek moorkh ya moorkh bhaaee se bhee barhakar ho. aap aur meree maan, he achchhe bhagavaan, mujhe bahutaayat se dhan dene ke lie ek jaise dikhaaee dete hain.

RV 8.1.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

क्वेयथ क्वेदसि पुरुत्रा चिद्धि ते मनः । अलर्षि युध्म खजकृत्पुरंदर प्र गायत्रा अगासिषुः ॥७॥

saral hindee anuvaad

tum kahaan ho? tum kahaan chale gaye? kaee jagahen aapaka man moh letee hain. jaldabaajee, yoddha, kila-vidhvansak, yuddh ke kolaahal ke svaamee, jaldabaajee, pavitr geet baj uthe hain.

RV 8.1.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

प्रास्मै गायत्रमर्चत वावातुर्यः पुरंदरः । याभिः काण्वस्योप बर्हिरासदं यासद्वज्री भिनत्पुरः ॥८॥

saral hindee anuvaad

usake lie bhajan gaaen jo apane vaphaadaar dost ke lie mahalon ko torata hai, chhand kilon ko nasht karane ke lie vajradhaaree ko laane aur kanv kee pavitr ghaas par baithane ke lie.

RV 8.1.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

ये ते सन्ति दशग्विनः शतिनो ये सहस्रिणः । अश्वासो ये ते वृषणो रघुद्रुवस्तेभिर्नस्तूयमा गहि ॥९॥

saral hindee anuvaad

jo ashv dasiyon kee sankhya men aapake hain, saikaron kee sankhya men hain, haan, hajaaron kee sankhya men aapake hain, yahaan tak ki ve tez-tarraar ashv bhee, bere-pairon vaale, unake saath tejee se hamaare kareeb aate hain.

RV 8.1.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

आ त्वद्य सबर्दुघां हुवे गायत्रवेपसम् । इन्द्रं धेनुं सुदुघामन्यामिषमुरुधारामरंकृतम् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

is din main sabaradugiha ko bulaata hoon jo pavitr geet ko jeevant karatee hai, indr ko prachur maatra men doodh dene vaalee dudhaaroo gaay kahatee hai jo prachur maatra men achook bhojan pradaan karatee hai.

RV 8.1.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

यत्तुदत्सूर एतशं वङ्कू वातस्य पर्णिना । वहत्कुत्समार्जुनेयं शतक्रतुः त्सरद्गन्धर्वमस्तृतम् ॥११॥

saral hindee anuvaad

jab sur ne vaat ke ghoomate pankhon vaale rath se etaasa ko ghaayal kar diya. indr ne kuts arjuney ko tyaag diya aur gandharv ka upahaas kiya. ajey ek.

RV 8.1.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

य ऋते चिदभिश्रिषः पुरा जत्रुभ्य आतृदः । संधाता संधिं मघवा पुरूवसुरिष्कर्ता विह्रुतं पुनः ॥१२॥

saral hindee anuvaad

unhonne gardan men cheera lagaane se pahale, bina sanyuktaakshar ke, ghaav ko phir se band kar diya, sabase ameer maghaavan, jo ghaayal hisse ko poora karate hain.

RV 8.1.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

मा भूम निष्ट्या इवेन्द्र त्वदरणा इव । वनानि न प्रजहितान्यद्रिवो दुरोषासो अमन्महि ॥१३॥

saral hindee anuvaad

ham kabhee bhee alag n ho jaaen, aur aapake lie ajanabee n ho jaaen. ham, vajradhaaree indr, svayan ko asveekaar kiye gaye aur jalaane ke ayogy vrikshon ke samaan maanate hain.

RV 8.1.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

अमन्महीदनाशवोऽनुग्रासश्च वृत्रहन् । सकृत्सु ते महता शूर राधसा अनु स्तोमं मुदीमहि ॥१४॥

saral hindee anuvaad

he vrat-vadhakarta, hamen samajha gaya ki ham dheeme hain aur laraaee ke lie taiyaar naheen hain. phir bhee, he veer, aapakee mahaan kripa se ham ek baar aapakee prashansa karake prasann ho sakate hain.

RV 8.1.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

यदि स्तोमं मम श्रवदस्माकमिन्द्रमिन्दवः । तिरः पवित्रं ससृवांस आशवो मन्दन्तु तुग्र्यावृधः ॥१५॥

saral hindee anuvaad

yadi ve meree stuti sunen, to chhananee se teevr bahatee hamaaree som-boonden tugr ke samarthak indr ko aanandit karen.

RV 8.1.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

आ त्वद्य सधस्तुतिं वावातुः सख्युरा गहि । उपस्तुतिर्मघोनां प्र त्वावत्वधा ते वश्मि सुष्टुतिम् ॥१६॥

saral hindee anuvaad

ab aap aur aapake vaphaadaar dost kee aam prashansa ke lie aaen. atah hamaare dhanee saradaaron kee prashansa tumhen aanand de. kya main tumhaaree stuti gaaoonga?

RV 8.1.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

सोता हि सोममद्रिभिरेमेनमप्सु धावत । गव्या वस्त्रेव वासयन्त इन्नरो निर्धुक्षन्वक्षणाभ्यः ॥१७॥

saral hindee anuvaad

som ko pattharon se daba do, aur paanee men dhokar saaph kar do. jo puroosh use doodh se bane vastr men baandhenge, ve use tanon men se doodh nikaalenge.

RV 8.1.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

अध ज्मो अध वा दिवो बृहतो रोचनादधि । अया वर्धस्व तन्वा गिरा ममा जाता सुक्रतो पृण ॥१८॥

saral hindee anuvaad

chaahe aap dharatee se aae hon ya oonche dyulok kee chamak se, mere stuti geet ke maadhyam se aapake shareer men aur bhee majabootee aaegee: he param buddhimaan, sabhee praaniyon ko paripoorn karen.

RV 8.1.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

इन्द्राय सु मदिन्तमं सोमं सोता वरेण्यम् । शक्र एणं पीपयद्विश्वया धिया हिन्वानं न वाजयुम् ॥१९॥

saral hindee anuvaad

indr ke lie som pero, atyant prasannataadaayak aur atyant utkrisht. shakr ise har praarthana aur shakti ke lie praarthana ke saath aage barhaae, jaisa ki yah tha.

RV 8.1.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

मा त्वा सोमस्य गल्दया सदा याचन्नहं गिरा । भूर्णिं मृगं न सवनेषु चुक्रुधं क ईशानं न याचिषत् ॥२०॥

saral hindee anuvaad

som-anushthaanon men gambheer geet se baar-baar vinatee karate hue main tumhen kisee vany pashu kee tarah krodhit n karoon. kaun usase praarthana naheen karega jisake paas usakee praarthana sveekaar karane kee shakti hai?

RV 8.1.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

मदेनेषितं मदमुग्रमुग्रेण शवसा । विश्वेषां तरुतारं मदच्युतं मदे हि ष्मा ददाति नः ॥२१॥

saral hindee anuvaad

prabal shakti aur ullaas se yukt, vijayadaayee som-paan ve grahan karen, kyonki aanandit indr hamen daan dete hain.

RV 8.1.22

Mantra 22मंत्र 22Mantra 22

शेवारे वार्या पुरु देवो मर्ताय दाशुषे । स सुन्वते च स्तुवते च रासते विश्वगूर्तो अरिष्टुतः ॥२२॥

saral hindee anuvaad

jahaan aanand naheen hai, vah, sarv-prashansit, eeshvar jisakee mahima pavitr log karate hain, us nashvar upaasak ko mahaan dhan pradaan karen jo ras bahaata hai aur usakee stuti karata hai.

RV 8.1.23

Mantra 23मंत्र 23Mantra 23

एन्द्र याहि मत्स्व चित्रेण देव राधसा । सरो न प्रास्युदरं सपीतिभिरा सोमेभिरुरु स्फिरम् ॥२३॥

saral hindee anuvaad

aao, indr, aur apane aap ko kaee guna samriddhi men aanandit karo, he bhagavaan. tum jheel kee tarah apane vishaal paatr ko som aur any peyon se bharate ho.

RV 8.1.24

Mantra 24मंत्र 24Mantra 24

आ त्वा सहस्रमा शतं युक्ता रथे हिरण्यये । ब्रह्मयुजो हरय इन्द्र केशिनो वहन्तु सोमपीतये ॥२४॥

saral hindee anuvaad

aapake svarnim rath men ek hajaar sau ashv jute hue hain. to ho sakata hai ki lanbe samay tak chalane vaalee kiranen, bhakti se prerit hokar, indr ko som ras peene ke lie laaen.

RV 8.1.25

Mantra 25मंत्र 25Mantra 25

आ त्वा रथे हिरण्यये हरी मयूरशेप्या । शितिपृष्ठा वहतां मध्वो अन्धसो विवक्षणस्य पीतये ॥२५॥

saral hindee anuvaad

aapake sone se bane rath men jute hue, mor kee poonchhon se yukt aapakee donon khaariyaan, saphed peeth vaale ashvon ko, meetha ras pilaane ke lie aapako yahaan le aatee hain, jo hamen vaakpatu banaatee hain.

RV 8.1.26

Mantra 26मंत्र 26Mantra 26

पिबा त्वस्य गिर्वणः सुतस्य पूर्वपा इव । परिष्कृतस्य रसिन इयमासुतिश्चारुर्मदाय पत्यते ॥२६॥

saral hindee anuvaad

isalie, geet ke premee, is ras ko pahale peene vaale ke roop men peeen. taiyaar kie gae svaadisht ras ka yah undela achchha hai aur aapako prasann karane ke lie milata hai.

RV 8.1.27

Mantra 27मंत्र 27Mantra 27

य एको अस्ति दंसना महाँ उग्रो अभि व्रतैः । गमत्स शिप्री न स योषदा गमद्धवं न परि वर्जति ॥२७॥

saral hindee anuvaad

vah jo chamatkaarik karmon se akela shaktishaalee hai, pavitr kaaryon se majaboot hai, ve sushobhit mukh vaale hamaare paas aaen, door n rahen aur hamaaree pukaar se vimukh n hon.

RV 8.1.28

Mantra 28मंत्र 28Mantra 28

त्वं पुरं चरिष्ण्वं वधैः शुष्णस्य सं पिणक् । त्वं भा अनु चरो अध द्विता यदिन्द्र हव्यो भुवः ॥२८॥

saral hindee anuvaad

susna ke teevr gati se chalane vaale mahal ko tumane apane bolton se tukare-tukare kar diya hai. he indr, tum praacheen kaal se hee prakaash ka anusaran karate aae ho, jab se hamane tumhaara aahvaan kiya hai.

RV 8.1.29

Mantra 29मंत्र 29Mantra 29

मम त्वा सूर उदिते मम मध्यंदिने दिवः । मम प्रपित्वे अपिशर्वरे वसवा स्तोमासो अवृत्सत ॥२९॥

saral hindee anuvaad

he vasu, soory ke uday hone par meree stuti, dopahar ke samay meree stuti, raat ke andhere ke aane par meree stuti tumhaare paas pahunchee hai.

RV 8.1.30

Mantra 30मंत्र 30Mantra 30

स्तुहि स्तुहीदेते घा ते मंहिष्ठासो मघोनाम् । निन्दिताश्वः प्रपथी परमज्या मघस्य मेध्यातिथे ॥३०॥

saral hindee anuvaad

haan, usakee stuti karo, usakee stuti karo. raajakumaaron men se ye apane upahaaron men sabase udaar hain, ye, paramajy, ninditasv, prapati, sabase udaar, he medhyatithi.

RV 8.1.31

Mantra 31मंत्र 31Mantra 31

आ यदश्वान्वनन्वतः श्रद्धयाहं रथे रुहम् । उत वामस्य वसुनश्चिकेतति यो अस्ति याद्वः पशुः ॥३१॥

saral hindee anuvaad

jab rath men, vishvaas se, mainne maarg ke lie tarasate ashvon ko jot liya- kyonki yadu ka putr bahumooly dhan ke len-den men kushal hai, vah gauon ke jhund men samriddh hai.

RV 8.1.32

Mantra 32मंत्र 32Mantra 32

य ऋज्रा मह्यं मामहे सह त्वचा हिरण्यया । एष विश्वान्यभ्यस्तु सौभगासङ्गस्य स्वनद्रथः ॥३२॥

saral hindee anuvaad

jis asang ke putr svanadrath ne mujhe sone ke vastron sahit do bhoore rang ke ashv die, vah sabhee aanand aur uchch satkaar praapt karen.

RV 8.1.33

Mantra 33मंत्र 33Mantra 33

अध प्लायोगिरति दासदन्यानासङ्गो अग्ने दशभिः सहस्रैः । अधोक्षणो दश मह्यं रुशन्तो नळा इव सरसो निरतिष्ठन् ॥३३॥

saral hindee anuvaad

he agni, plaayoga ke putr asang ne das hajaar daan dekar doosaron ko peechhe chhor diya hai. mere lie das ujjval rang vaale bail oopar kee jheel se kamal ke danthal kee tarah aage aae hain.

RV 8.1.34

Mantra 34मंत्र 34Mantra 34

अन्वस्य स्थूरं ददृशे पुरस्तादनस्थ ऊरुरवरम्बमाणः । शश्वती नार्यभिचक्ष्याह सुभद्रमर्य भोजनं बिभर्षि ॥३४॥

saral hindee anuvaad

jis samay usake pati kee khoee huee taakat aur mardaanagee kee poorn bahaalee spasht huee, usakee patnee shaashvatee ne khushee ke saath use sanbodhit kiya, ab aap theek hain, mere svaamee, aur khush rahoge.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 311309. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.