Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 5 Sukta 31ऋग्वेद मण्डल 5 सूक्त 31Rigveda Mandala 5 Sukta 31

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala5
Suktaसूक्तSukta31
Mantrasमंत्रMantra13
RishiऋषिRishiavasyuraatreyahअवस्युरात्रेयःavasyuraatreyah
DevataदेवताDevataindrah, 8 triteeyapaadasy kutso va, chaturthapaadasy ushana va, 9 indraakutsauइन्द्रः, ८ तृतीयपादस्य कुत्सो वा, चतुर्थपादस्य उशना वा, ९ इन्द्राकुत्सौindrah, 8 triteeyapaadasy kutso va, chaturthapaadasy ushana va, 9 indraakutsau
Chandasछन्दChandastrishtupत्रिष्टुप्trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 5.31.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

13 mein se 0 mantra complete

RV 5.31.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

इन्द्रो रथाय प्रवतं कृणोति यमध्यस्थान्मघवा वाजयन्तम् । यूथेव पश्वो व्युनोति गोपा अरिष्टो याति प्रथमः सिषासन् ॥१॥

saral hindee anuvaad

udaar indr apane charhe hue, vijay dilaane vaale rath ke lie dhalaan ka maarg banaate hain. jhundon ko haankate gvaale kee tarah ve akshat rahakar sabase aage barhate hain aur sanpada paana chaahate hain.

RV 5.31.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

आ प्र द्रव हरिवो मा वि वेनः पिशङ्गराते अभि नः सचस्व । नहि त्वदिन्द्र वस्यो अन्यदस्त्यमेनाँश्चिज्जनिवतश्चकर्थ ॥२॥

saral hindee anuvaad

he harit ashvon ke svaamee, sheeghr yahaan aaen aur vimukh n hon. sunahare upahaar dene vaale indr, hamaara saath den. aapase barhakar kuchh naheen hai, aapane to avivaahiton ko bhee patniyaan dee hain.

RV 5.31.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

उद्यत्सहः सहस आजनिष्ट देदिष्ट इन्द्र इन्द्रियाणि विश्वा । प्राचोदयत्सुदुघा वव्रे अन्तर्वि ज्योतिषा संववृत्वत्तमोऽवः ॥३॥

saral hindee anuvaad

jab bal se bal prakat hua, tab indr ne apanee saaree shaktiyaan dikhaaeen. unhonne bharapoor doodh dene vaalee gaayon ko unake baare se baahar nikaala aur prakaash se chhaae hue andhere ko ughaar diya.

RV 5.31.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

अनवस्ते रथमश्वाय तक्षन्त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् । ब्रह्माण इन्द्रं महयन्तो अर्कैरवर्धयन्नहये हन्तवा उ ॥४॥

saral hindee anuvaad

he anek janon dvaara pukaare jaane vaale indr, anujanon ne aapake ashv ke lie rath banaaya aur tvashta ne aapaka chamakata vajr garha. purohiton ne stutiyon se aapakee mahima barhaaee aur ahi ke vadh ke lie aapako bal diya.

RV 5.31.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

वृष्णे यत्ते वृषणो अर्कमर्चानिन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः । अनश्वासो ये पवयोऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून् ॥५॥

saral hindee anuvaad

he balavaan indr, jab balashaalee janon ne aapakee stuti kee aur som perane vaale patthar tatha aditi bhee usamen saath hue, tab aapake bheje hue pahiyon ke ghere bina ghoron aur rathon ke dasyuon par ja charhe.

RV 5.31.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

प्र ते पूर्वाणि करणानि वोचं प्र नूतना मघवन्या चकर्थ । शक्तीवो यद्विभरा रोदसी उभे जयन्नपो मनवे दानुचित्राः ॥६॥

saral hindee anuvaad

he udaar, shaktishaalee indr, main aapake puraane aur nae kaaryon ka bakhaan karoonga, jab aapane aakaash aur prithvee ko alag thaama aur maanavon ke lie bharapoor bahata jal jeeta.

RV 5.31.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

तदिन्नु ते करणं दस्म विप्राहिं यद्घ्नन्नोजो अत्रामिमीथाः । शुष्णस्य चित्परि माया अगृभ्णाः प्रपित्वं यन्नप दस्यूँरसेधः ॥७॥

saral hindee anuvaad

he adbhut, maneeshee indr, yah nishchay hee aapaka kaary tha ki ahi ko maarakar aapane apana bal dikhaaya. aapane shushn kee maayaaon ko bhee rok diya aur aage barhakar dasyuon ko bhaga diya.

RV 5.31.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

त्वमपो यदवे तुर्वशायारमयः सुदुघाः पार इन्द्र । उग्रमयातमवहो ह कुत्सं सं ह यद्वामुशनारन्त देवाः ॥८॥

saral hindee anuvaad

he indr, aapane yadu aur turvash ke lie doosare tat par prachur jal ko thaam diya. aapane aur kuts ne ugr shatru par aakraman kiya, aur aap kuts ko saath le chale jab ushana aur devata aap donon se a mile.

RV 5.31.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

इन्द्राकुत्सा वहमाना रथेना वामत्या अपि कर्णे वहन्तु । निः षीमद्भ्यो धमथो निः षधस्थान्मघोनो हृदो वरथस्तमांसि ॥९॥

saral hindee anuvaad

he indr aur kuts, tej ghore aap donon ko rath men itana nikat le aaen ki hamaaree pukaar sunaaee de. aapane shatru ko jal se, usake nivaas se phoonkakar nikaal diya aur udaar daata ke hriday se andhera door kiya.

RV 5.31.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

वातस्य युक्तान्सुयुजश्चिदश्वान्कविश्चिदेषो अजगन्नवस्युः । विश्वे ते अत्र मरुतः सखाय इन्द्र ब्रह्माणि तविषीमवर्धन् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

yah rishi sahaayata chaahata hua vaat ke sushikshit, jute hue ghoron ke paas aaya hai. he indr, yahaan sabhee marut aapake saathee hain aur mantron ne aapaka bal barhaaya hai.

RV 5.31.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

सूरश्चिद्रथं परितक्म्यायां पूर्वं करदुपरं जूजुवांसम् । भरच्चक्रमेतशः सं रिणाति पुरो दधत्सनिष्यति क्रतुं नः ॥११॥

saral hindee anuvaad

raatri men ve soory ke rath ko aage le aae, yadyapi vah peechhe chal raha tha. etash pahiya lekar use sthaan par lagaate hain. use sabase aage rakhakar ve hamen sankalpabal dilaaenge.

RV 5.31.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

आयं जना अभिचक्षे जगामेन्द्रः सखायं सुतसोममिच्छन् । वदन्ग्रावाव वेदिं भ्रियाते यस्य जीरमध्वर्यवश्चरन्ति ॥१२॥

saral hindee anuvaad

he jano, indr tumhen dekhane aae hain aur aise mitr ko khoj rahe hain jisane som nichora hai. dhvani karata hua som perane ka patthar vedee par utaara jaata hai aur adhvaryu purohit use tejee se chalaate hain.

RV 5.31.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

ये चाकनन्त चाकनन्त नू ते मर्ता अमृत मो ते अंह आरन् । वावन्धि यज्यूँरुत तेषु धेह्योजो जनेषु येषु ते स्याम ॥१३॥

saral hindee anuvaad

he amar indr, jin marty janon ne aapakee kaamana kee hai, ve aage bhee karate rahen aur un tak vipatti kabhee n pahunche. yajny karane vaalon se sneh rakhen aur un janon ko bal den jinake beech ham bhee aapake apane banakar rahen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 400186. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.