Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 4 Sukta 42ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 42Rigveda Mandala 4 Sukta 42

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala4
Suktaसूक्तSukta42
Mantrasमंत्रMantra10
RishiऋषिRishitrasadasyuh paurukutsyahत्रसदस्युः पौरुकुत्स्यःtrasadasyuh paurukutsyah
DevataदेवताDevatatrasadasyuh, 7-10 indraavarunauत्रसदस्युः, ७-१० इन्द्रावरुणौtrasadasyuh, 7-10 indraavarunau
Chandasछन्दChandastrishtupत्रिष्टुप्trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 4.42.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

10 mein se 0 mantra complete

RV 4.42.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

मम द्विता राष्ट्रं क्षत्रियस्य विश्वायोर्विश्वे अमृता यथा नः । क्रतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कृष्टेरुपमस्य वव्रेः ॥१॥

saral hindee anuvaad

dohara raajy mera hai, kyonki main samast jeevan ka adhipati hoon aur sabhee amar devata hamaare saath hain. devata varun ke sankalp ka anusaran karate hain. main manushyon ke sarvochch nivaas par shaasan karata hoon.

RV 4.42.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

अहं राजा वरुणो मह्यं तान्यसुर्याणि प्रथमा धारयन्त । क्रतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कृष्टेरुपमस्य वव्रेः ॥२॥

saral hindee anuvaad

main raaja varun hoon. prabhuta kee ve aadim shaktiyaan mujhe saunpee gaee theen. devata varun ke sankalp ka anusaran karate hain. main manushyon ke sarvochch nivaas par shaasan karata hoon.

RV 4.42.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

अहमिन्द्रो वरुणस्ते महित्वोर्वी गभीरे रजसी सुमेके । त्वष्टेव विश्वा भुवनानि विद्वान्समैरयं रोदसी धारयं च ॥३॥

saral hindee anuvaad

main indr aur varun hoon. apanee mahima se, tvashta kee bhaanti sabhee praaniyon ko jaanate hue, mainne aakaash aur prithvee ko jora aur dhaaran kiya, un donon vishaal, gahare aur sundar dhang se rache lokon ko.

RV 4.42.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

अहमपो अपिन्वमुक्षमाणा धारयं दिवं सदन ऋतस्य । ऋतेन पुत्रो अदितेरृतावोत त्रिधातु प्रथयद्वि भूम ॥४॥

saral hindee anuvaad

mainne bahate jal ko barhaaya aur rit ke dhaam men aakaash ko dhaaran kiya. rit ke prati nishthaavaan aditi ke putr ne usee rit se jagat ko teen bhaagon men vistrit kiya.

RV 4.42.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

मां नरः स्वश्वा वाजयन्तो मां वृताः समरणे हवन्ते । कृणोम्याजिं मघवाहमिन्द्र इयर्मि रेणुमभिभूत्योजाः ॥५॥

saral hindee anuvaad

uttam ghoron vaale, vijay ke ichchhuk yoddha mujhe pukaarate hain aur chune hue veer yuddh men mera aahvaan karate hain. main, udaar indr, sangraam aaranbh karata hoon aur apane prabal bal se dhool uraata hoon.

RV 4.42.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

अहं ता विश्वा चकरं नकिर्मा दैव्यं सहो वरते अप्रतीतम् । यन्मा सोमासो ममदन्यदुक्थोभे भयेते रजसी अपारे ॥६॥

saral hindee anuvaad

mainne ye sabhee kaary kie hain. mujh apratihat ko koee daivee shakti rok naheen sakatee. jab somapaan aur stutiyaan mujhe ullasit karatee hain, tab donon aseem lok bhay se kaanp uthate hain.

RV 4.42.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

विदुष्टे विश्वा भुवनानि तस्य ता प्र ब्रवीषि वरुणाय वेधः । त्वं वृत्राणि शृण्विषे जघन्वान्त्वं वृताँ अरिणा इन्द्र सिन्धून् ॥७॥

saral hindee anuvaad

he prajnyaavaan vidhaata, sabhee praanee tumhaare un kaaryon ko jaanate hain jinhen tum varun ko sunaate ho. he indr, tum vritron ka vadh karane ke lie vikhyaat ho. tumane rokee gaee nadiyon ko mukt kiya.

RV 4.42.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

अस्माकमत्र पितरस्त आसन्सप्त ऋषयो दौर्गहे बध्यमाने । त आयजन्त त्रसदस्युमस्या इन्द्रं न वृत्रतुरमर्धदेवम् ॥८॥

saral hindee anuvaad

jab durgah ka putr bandee tha, tab ve saat rishi hamaare poorvaj the. unhonne yajny dvaara usake lie trasadasyu ko praapt kiya, jo anshatah devasvaroop aur indr ke samaan shatruon ka vijeta tha.

RV 4.42.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

पुरुकुत्सानी हि वामदाशद्धव्येभिरिन्द्रावरुणा नमोभिः । अथा राजानं त्रसदस्युमस्या वृत्रहणं ददथुरर्धदेवम् ॥९॥

saral hindee anuvaad

he indr aur varun, purukuts kee patnee ne haviyon aur naman se tum donon kee pooja kee. tab tumane use raaja trasadasyu diya, jo anshatah devasvaroop aur shatruon ka sanhaarak tha.

RV 4.42.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

राया वयं ससवांसो मदेम हव्येन देवा यवसेन गावः । तां धेनुमिन्द्रावरुणा युवं नो विश्वाहा धत्तमनपस्फुरन्तीम् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

ham praapt dhan se aanandit hon, devata haviyon se aur gaayen chaare se. he indr aur varun, hamen sada vah doodh dene vaalee gaay pradaan karo jo duhate samay peechhe n hate.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 198673. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.