Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 4 Sukta 3ऋग्वेद मण्डल 4 सूक्त 3Rigveda Mandala 4 Sukta 3
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
16 mein se 0 mantra complete
RV 4.3.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
आ वो राजानमध्वरस्य रुद्रं होतारं सत्ययजं रोदस्योः । अग्निं पुरा तनयित्नोरचित्ताद्धिरण्यरूपमवसे कृणुध्वम् ॥१॥
saral hindee anuvaad
akasmaat vajrapaat hone se pahale svarnaroop agni rudr kee sahaayata maango, jo yajny ke raaja, aakaash aur prithvee ke purohit tatha saty yajny karane vaale hain.
RV 4.3.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अयं योनिश्चकृमा यं वयं ते जायेव पत्य उशती सुवासाः । अर्वाचीनः परिवीतो नि षीदेमा उ ते स्वपाक प्रतीचीः ॥२॥
saral hindee anuvaad
hamane tumhaare lie yah aasan sanvaara hai, jaise premamayee patnee apane pati ke lie sundar vastr pahanatee hai. he kushal agni, hamaaree or murakar tej se aavrit yahaan baitho; ye jvaalaaen tumhaaree or jhuk rahee hain.
RV 4.3.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
आशृण्वते अदृपिताय मन्म नृचक्षसे सुमृळीकाय वेधः । देवाय शस्तिममृताय शंस ग्रावेव सोता मधुषुद्यमीळे ॥३॥
saral hindee anuvaad
he purohit, sunane vaale, saumy, kripaalu aur manushyon par drishti rakhane vaale amar dev kee stuti karo, jinaka gunagaan madhur som nichorane vaala vyakti peshan-patthar ke samaan oonche svar men karata hai.
RV 4.3.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
त्वं चिन्नः शम्या अग्ने अस्या ऋतस्य बोध्यृतचित्स्वाधीः । कदा त उक्था सधमाद्यानि कदा भवन्ति सख्या गृहे ते ॥४॥
saral hindee anuvaad
he agni, rit ke jnyaata aur vivekapoorn sankalp vaale, is anushthaan men hamaare prayatn par dhyaan do. kab hamaare stotr tumhaare saath milakar aanand manaane ka avasar denge, aur kab tumhaare nivaas men maitree phalegee?
RV 4.3.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
कथा ह तद्वरुणाय त्वमग्ने कथा दिवे गर्हसे कन्न आगः । कथा मित्राय मीळ्हुषे पृथिव्यै ब्रवः कदर्यम्णे कद्भगाय ॥५॥
saral hindee anuvaad
he agni, tum varun aur aakaash ke saamane ham par dosh kyon lagaate ho? hamaara aparaadh kya hai? tum udaar mitr aur prithvee se kya kahate ho, aur aryaman tatha bhag se kya?
RV 4.3.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
कद्धिष्ण्यासु वृधसानो अग्ने कद्वाताय प्रतवसे शुभंये । परिज्मने नासत्याय क्षे ब्रवः कदग्ने रुद्राय नृघ्ने ॥६॥
saral hindee anuvaad
he agni, pavitr agnisthaanon men barhate hue tum prabal, kalyaanakaaree, satyanishth aur sarvatr vicharane vaale vaayu se kya kahate ho? prithvee aur manushyon ka sanhaar karane vaale rudr se kya kahate ho?
RV 4.3.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
कथा महे पुष्टिम्भराय पूष्णे कद्रुद्राय सुमखाय हविर्दे । कद्विष्णव उरुगायाय रेतो ब्रवः कदग्ने शरवे बृहत्यै ॥७॥
saral hindee anuvaad
tum poshan dene vaale mahaan pooshan aur aahuti pradaan karane vaale poojy rudr se kya kahate ho? he agni, door tak pag barhaane vaale vishnu ko hamaara kaun-sa dosh bataate ho, aur mahaan baan se kya kahate ho?
RV 4.3.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
कथा शर्धाय मरुतामृताय कथा सूरे बृहते पृच्छ्यमानः । प्रति ब्रवोऽदितये तुराय साधा दिवो जातवेदश्चिकित्वान् ॥८॥
saral hindee anuvaad
tum satyanishth maruton ke gan se kya kahoge, aur poochhe jaane par mahaan soory ko kya uttar doge? aditi aur vegavaan vaayu se kya kahoge? he jnyaanee jaatavedas, aakaash ka kaary sanpann karo.
RV 4.3.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
ऋतेन ऋतं नियतमीळ आ गोरामा सचा मधुमत्पक्वमग्ने । कृष्णा सती रुशता धासिनैषा जामर्येण पयसा पीपाय ॥९॥
saral hindee anuvaad
he agni, rit ke dvaara main gaay ka vah sachcha daan maangata hoon jo rit se niyat hai: usake kachche shareer men madhur, paripakv doodh hai. kaalee hote hue bhee vah manushyon ko jeevan dene vaale shvet, poshak doodh se bharatee hai.
RV 4.3.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
ऋतेन हि ष्मा वृषभश्चिदक्तः पुमाँ अग्निः पयसा पृष्ठ्येन । अस्पन्दमानो अचरद्वयोधा वृषा शुक्रं दुदुहे पृश्निरूधः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
rit ke dvaara balashaalee vrishabh agni kee peeth par doodh ka abhishek hota hai. jeevan dene vaale agni avichal aage barhate hain; chitakabare vrishabh ne than se ujjval doodh duha hai.
RV 4.3.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
ऋतेनाद्रिं व्यसन्भिदन्तः समङ्गिरसो नवन्त गोभिः । शुनं नरः परि षदन्नुषासमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ ॥११॥
saral hindee anuvaad
rit ke dvaara angirason ne chattaan cheerakar khol dee aur gaayon ke paas milakar stuti gaaee. veer aanand se usha ke chaaron or ekatr hue, aur agni ke janm lete hee soory ka prakaash prakat hua.
RV 4.3.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
ऋतेन देवीरमृता अमृक्ता अर्णोभिरापो मधुमद्भिरग्ने । वाजी न सर्गेषु प्रस्तुभानः प्र सदमित्स्रवितवे दधन्युः ॥१२॥
saral hindee anuvaad
he agni, rit ke dvaara amar aur akshat jaladeviyaan madhu jaisee meethee tarangon ke saath sada bahane ke lie veg se aage barheen, jaise daur men aage barhane ko prerit balavaan ghora.
RV 4.3.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
मा कस्य यक्षं सदमिद्धुरो गा मा वेशस्य प्रमिनतो मापेः । मा भ्रातुरग्ने अनृजोरृणं वेर्मा सख्युर्दक्षं रिपोर्भुजेम ॥१३॥
saral hindee anuvaad
he agni, hamen haani pahunchaane vaale kisee vyakti ke yajny men kabhee mat jaao, chaahe vah kapatee parosee ho ya sanbandhee. chhalapoorn bhaaee ke rin ka bhaar ham par mat daalo; hamen mitr ya shatru ke bal se kasht n sahana pare.
RV 4.3.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
रक्षा णो अग्ने तव रक्षणेभी रारक्षाणः सुमख प्रीणानः । प्रति ष्फुर वि रुज वीड्वंहो जहि रक्षो महि चिद्वावृधानम् ॥१४॥
saral hindee anuvaad
he poojy agni, hamase prasann hokar aur sada sajag rahakar apanee raksha-shaktiyon se hamaaree raksha karo. prahaar karake bhaaree vipatti ko tor do; raakshas atyant balavaan ho gaya ho, tab bhee usaka vadh karo.
RV 4.3.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
एभिर्भव सुमना अग्ने अर्कैरिमान्स्पृश मन्मभिः शूर वाजान् । उत ब्रह्माण्यङ्गिरो जुषस्व सं ते शस्तिर्देववाता जरेत ॥१५॥
saral hindee anuvaad
he agni, in stutiyon se prasann hoo; he veer, hamaaree praarthanaaon se prerit hokar in annaahutiyon ko sparsh karo. he angiras, hamaare pavitr vachanon ko sveekaar karo aur devataaon ko priy stuti tum tak pahunche.
RV 4.3.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
एता विश्वा विदुषे तुभ्यं वेधो नीथान्यग्ने निण्या वचांसि । निवचना कवये काव्यान्यशंसिषं मतिभिर्विप्र उक्थैः ॥१६॥
saral hindee anuvaad
he agni, sab samajhane vaale vivekee vidhaata, mainne prerit kavi hokar ye sabhee maargadarshak vachan aur goorh uktiyaan tumase kahee hain, aur apane chintan tatha stotron dvaara tum drashta ko kaavyamay jnyaan arpit kiya hai.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 273520. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
