Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 8 Sukta 6ऋग्वेद मण्डल 8 सूक्त 6Rigveda Mandala 8 Sukta 6

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala8
Suktaसूक्तSukta6
Mantrasमंत्रMantra48
RishiऋषिRishivatsah kaanvah.वत्सः काण्वः।vatsah kaanvah.
DevataदेवताDevataindrah, 46-48 tirindarah paarshavyahइन्द्रः, ४६-४८ तिरिन्दरः पार्शव्यःindrah, 46-48 tirindarah paarshavyah
Chandasछन्दChandasgaayatreeगायत्रीgaayatree
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 8.6.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

48 mein se 0 mantra complete

RV 8.6.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

महाँ इन्द्रो य ओजसा पर्जन्यो वृष्टिमाँ इव । स्तोमैर्वत्सस्य वावृधे ॥१॥

saral hindee anuvaad

indr, apanee shakti aur shakti men mahaan, aur varsha se samriddh parjany kee tarah, vats kee prashansa se mahimaamandit hote hain.

RV 8.6.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

प्रजामृतस्य पिप्रतः प्र यद्भरन्त वह्नयः । विप्रा ऋतस्य वाहसा ॥२॥

saral hindee anuvaad

jab ritvij, pavitr rit ke putr ko majaboot karate hue, apane upahaar prastut karate hain, gaayak aadesh ke stutigaan ke saath gaate hain.

RV 8.6.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

कण्वा इन्द्रं यदक्रत स्तोमैर्यज्ञस्य साधनम् । जामि ब्रुवत आयुधम् ॥३॥

saral hindee anuvaad

choonki kanvon ne apane baahubal se indr ko yajny poorn kara diya tha. shabd apane upayukt hathiyaar hain.

RV 8.6.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

समस्य मन्यवे विशो विश्वा नमन्त कृष्टयः । समुद्रायेव सिन्धवः ॥४॥

saral hindee anuvaad

usake krodh ke aage sab desh aur sab manushy jhukate hain, jaise nadiyaan samudr ko jhukaatee hain.

RV 8.6.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

ओजस्तदस्य तित्विष उभे यत्समवर्तयत् । इन्द्रश्चर्मेव रोदसी ॥५॥

saral hindee anuvaad

unakee yah shakti tab chamak uthee jab indr ne tvacha kee tarah dyulok aur prithvee ke lokon ko ek saath la diya.

RV 8.6.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

वि चिद्वृत्रस्य दोधतो वज्रेण शतपर्वणा । शिरो बिभेद वृष्णिना ॥६॥

saral hindee anuvaad

unhonne apane vajr se, apane shaktishaalee shat-gaanth vaale baan se, bhayankar roop se chalane vaale vritr ke sir ko alag kar diya.

RV 8.6.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

इमा अभि प्र णोनुमो विपामग्रेषु धीतयः । अग्नेः शोचिर्न दिद्युतः ॥७॥

saral hindee anuvaad

yahaan hain - ham unhen sabase achchhe geeton men se apane vichaaron ko zor se gaate hain. bijalee bhee aag kee chamak ke samaan hai.

RV 8.6.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

गुहा सतीरुप त्मना प्र यच्छोचन्त धीतयः । कण्वा ऋतस्य धारया ॥८॥

saral hindee anuvaad

jab pavitr vichaar, anaayaas aage barhate hain, chamakate hain, aur balidaan kee dhaara ke saath kanv chamakate hain.

RV 8.6.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

प्र तमिन्द्र नशीमहि रयिं गोमन्तमश्विनम् । प्र ब्रह्म पूर्वचित्तये ॥९॥

saral hindee anuvaad

indr, kya ham ashvon aur gauon ke jhundon men vah dhan praapt kar sakate hain, aur praarthana jis par sabase pahale dhyaan diya jaae.

RV 8.6.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

अहमिद्धि पितुष्परि मेधामृतस्य जग्रभ । अहं सूर्य इवाजनि ॥१०॥

saral hindee anuvaad

mujhe apane pita se pavitr rit ka gahan jnyaan praapt hua hai, main soory kee tarah paida hua tha.

RV 8.6.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

अहं प्रत्नेन मन्मना गिरः शुम्भामि कण्ववत् । येनेन्द्रः शुष्ममिद्दधे ॥११॥

saral hindee anuvaad

praacheen kaal kee vidya ke baad main kanv kee bhaanti sundar geet banaata hoon, aur usase indr ka aatmabal barhata hai.

RV 8.6.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

ये त्वामिन्द्र न तुष्टुवुरृषयो ये च तुष्टुवुः । ममेद्वर्धस्व सुष्टुतः ॥१२॥

saral hindee anuvaad

he indr, rishiyon ne jo kuchh bhee tumhaaree stuti naheen kee hai, ya tumhaaree stuti kee hai, mere dvaara tumako balavaan maana gaya hai.

RV 8.6.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

यदस्य मन्युरध्वनीद्वि वृत्रं पर्वशो रुजन् । अपः समुद्रमैरयत् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

jab unaka krodh bharak utha, jab unhonne vritr ko ang-ang tukare-tukare kar diya, tab unhonne jal ko samudr men bhej diya.

RV 8.6.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

नि शुष्ण इन्द्र धर्णसिं वज्रं जघन्थ दस्यवि । वृषा ह्युग्र शृण्विषे ॥१४॥

saral hindee anuvaad

dasyu susana ke viruddh, indr, tumane apana prahaar kiya tha: tum, bhayabheet, ek naayak kee prasiddhi rakhate ho.

RV 8.6.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

न द्याव इन्द्रमोजसा नान्तरिक्षाणि वज्रिणम् । न विव्यचन्त भूमयः ॥१५॥

saral hindee anuvaad

n to dyulok, n aakaash aur n hee prithvee ke kshetron men indr, apanee shakti ke saath garajane vaale, shaamil hain.

RV 8.6.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

यस्त इन्द्र महीरप स्तभूयमान आशयत् । नि तं पद्यासु शिश्नथः ॥१६॥

saral hindee anuvaad

he indr, jo aapakee prachurata ko rokakar aapako jal pradaan karata hai, vah apane hee charanon men nasht ho jaata hai

RV 8.6.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

य इमे रोदसी मही समीची समजग्रभीत् । तमोभिरिन्द्र तं गुहः ॥१७॥

saral hindee anuvaad

he indr, jisane vishaal dyulok aur prithvee se jure hue sthaanon par apana kabza jama liya tha, tum bheetar gahare andhakaar men chhupe hue ho.

RV 8.6.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

य इन्द्र यतयस्त्वा भृगवो ये च तुष्टुवुः । ममेदुग्र श्रुधी हवम् ॥१८॥

saral hindee anuvaad

indr, yatiyon aur bhrigon ​​ne jo kuchh bhee tumhaaree stuti kee hai, he paraakramee, meree pukaar suno.

RV 8.6.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

इमास्त इन्द्र पृश्नयो घृतं दुहत आशिरम् । एनामृतस्य पिप्युषीः ॥१९॥

saral hindee anuvaad

indr, ye chitteedaar gaayen tumhen apana makkhan aur doodhiya pey detee hain, ye yajny kee sahaayak hain,

RV 8.6.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

या इन्द्र प्रस्वस्त्वासा गर्भमचक्रिरन् । परि धर्मेव सूर्यम् ॥२०॥

saral hindee anuvaad

indr, jinhonne umarate hue tumhen apane mukh se jeevan-beej ke roop men praapt kiya hai, soory kee tarah jo sabhee ko banaae rakhata hai.

RV 8.6.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

त्वामिच्छवसस्पते कण्वा उक्थेन वावृधुः । त्वां सुतास इन्दवः ॥२१॥

saral hindee anuvaad

he paraakramee dev, kanvon ne stuti gaan se aapakee shakti barha dee hai, tapakatee boondon ne aapako majaboot kar diya hai.

RV 8.6.22

Mantra 22मंत्र 22Mantra 22

तवेदिन्द्र प्रणीतिषूत प्रशस्तिरद्रिवः । यज्ञो वितन्तसाय्यः ॥२२॥

saral hindee anuvaad

aapake maargadarshan men, indr, aapakee stuti ke beech, vajr ke devata, balidaan jald hee poora kiya jaaega.

RV 8.6.23

Mantra 23मंत्र 23Mantra 23

आ न इन्द्र महीमिषं पुरं न दर्षि गोमतीम् । उत प्रजां सुवीर्यम् ॥२३॥

saral hindee anuvaad

indr, gauon ke bhandaar vaale garh kee tarah hamaare lie bahut saara bhojan prakat karen: santaan aur veer shakti den.

RV 8.6.24

Mantra 24मंत्र 24Mantra 24

उत त्यदाश्वश्व्यं यदिन्द्र नाहुषीष्वा । अग्रे विक्षु प्रदीदयत् ॥२४॥

saral hindee anuvaad

aur, indr, hamen bere ke ashvon kee vah saaree sanpatti pradaan karen jo nahushon kee janajaatiyon ke beech praacheen kaal se chamakatee theen.

RV 8.6.25

Mantra 25मंत्र 25Mantra 25

अभि व्रजं न तत्निषे सूर उपाकचक्षसम् । यदिन्द्र मृळयासि नः ॥२५॥

saral hindee anuvaad

yahaan aap dyulok kee chhaaya ko aakarshit karate prateet hote hain jo hamaaree aankhon ke saamane chamakatee hai, jab, indr, aap hamaare prati dayaalu hote hain.

RV 8.6.26

Mantra 26मंत्र 26Mantra 26

यदङ्ग तविषीयस इन्द्र प्रराजसि क्षितीः । महाँ अपार ओजसा ॥२६॥

saral hindee anuvaad

haan, jab tum apanee shakti ka prayog karate ho, indr, tum logon par shaasan karate ho. taakatavar, taakat men aseemit.

RV 8.6.27

Mantra 27मंत्र 27Mantra 27

तं त्वा हविष्मतीर्विश उप ब्रुवत ऊतये । उरुज्रयसमिन्दुभिः ॥२७॥

saral hindee anuvaad

aur gotr ke log jo annabali laate hain, ve tujhe pukaarate hain, ki too unakee sahaayata kar, aur jo door door tak phaile hue hain, un se teree sahaayata kar.

RV 8.6.28

Mantra 28मंत्र 28Mantra 28

उपह्वरे गिरीणां संगथे च नदीनाम् । धिया विप्रो अजायत ॥२८॥

saral hindee anuvaad

jahaan parvat neeche kee or jhuke hue the, vahaan jaladhaaraaon ke milan se rishi geet ke saath prakat hue.

RV 8.6.29

Mantra 29मंत्र 29Mantra 29

अतः समुद्रमुद्वतश्चिकित्वाँ अव पश्यति । यतो विपान एजति ॥२९॥

saral hindee anuvaad

vahaan se, chinhit karate hue, vah apane oonche sthaan se neeche kee or samudr kee or dekhata hai, aur vahaan se tejee se halachal ke saath vah aage barhata hai.

RV 8.6.30

Mantra 30मंत्र 30Mantra 30

आदित्प्रत्नस्य रेतसो ज्योतिष्पश्यन्ति वासरम् । परो यदिध्यते दिवा ॥३०॥

saral hindee anuvaad

phir, satyaapit karen, ve dyulok ke us or prajvalit aadim beej kee roshanee ko dekhate hain.

RV 8.6.31

Mantra 31मंत्र 31Mantra 31

कण्वास इन्द्र ते मतिं विश्वे वर्धन्ति पौंस्यम् । उतो शविष्ठ वृष्ण्यम् ॥३१॥

saral hindee anuvaad

indr, kanv sabhee aapakee buddhimatta aur aapakee mardaana shakti kee prashansa karate hain, aur, sabase shaktishaalee! aapakee veer shakti.

RV 8.6.32

Mantra 32मंत्र 32Mantra 32

इमां म इन्द्र सुष्टुतिं जुषस्व प्र सु मामव । उत प्र वर्धया मतिम् ॥३२॥

saral hindee anuvaad

meree is stuti ko sveekaar karo, indr, aur meree saavadhaaneepoorvak raksha karo: mere vichaar ko majaboot karo aur ise samriddh karo.

RV 8.6.33

Mantra 33मंत्र 33Mantra 33

उत ब्रह्मण्या वयं तुभ्यं प्रवृद्ध वज्रिवः । विप्रा अतक्ष्म जीवसे ॥३३॥

saral hindee anuvaad

aapake lie, he paraakramee, vajr-sashastr, ham gaayakon ne bhakti ke maadhyam se bhajan garha hai taaki ham jee saken.

RV 8.6.34

Mantra 34मंत्र 34Mantra 34

अभि कण्वा अनूषतापो न प्रवता यतीः । इन्द्रं वनन्वती मतिः ॥३४॥

saral hindee anuvaad

indr ke lie kanvon ko gaaya jaata hai, jaise paanee dhalaan kee or tejee se bahata hai: yah geet unake paas jaana mushkil hai.

RV 8.6.35

Mantra 35मंत्र 35Mantra 35

इन्द्रमुक्थानि वावृधुः समुद्रमिव सिन्धवः । अनुत्तमन्युमजरम् ॥३५॥

saral hindee anuvaad

jaise nadiyaan samudr ko praphullit kar detee hain, vaise hee hamaare stutigaan indr ko majaboot, shaashvat, pratirodhee krodh se bhar dete hain.

RV 8.6.36

Mantra 36मंत्र 36Mantra 36

आ नो याहि परावतो हरिभ्यां हर्यताभ्याम् । इममिन्द्र सुतं पिब ॥३६॥

saral hindee anuvaad

apane pyaare hari ashvon ke saath aao, door-door ke kshetron se hamaare paas aao, he indr, is som ras ko piyo.

RV 8.6.37

Mantra 37मंत्र 37Mantra 37

त्वामिद्वृत्रहन्तम जनासो वृक्तबर्हिषः । हवन्ते वाजसातये ॥३७॥

saral hindee anuvaad

vrat ke sarvashreshth hatyaare, ve purush jinakee pavitr ghaas taiyaar ho chukee hai, sampada ke laabh ke lie aapaka aahvaan karate hain.

RV 8.6.38

Mantra 38मंत्र 38Mantra 38

अनु त्वा रोदसी उभे चक्रं न वर्त्येतशम् । अनु सुवानास इन्दवः ॥३८॥

saral hindee anuvaad

aakaash aur prithvee tumhaare peechhe aate hain, jaise pahiya itaasa ka anusaran karata hai: tumhaaree or som-boonden pravaahit hotee hain.

RV 8.6.39

Mantra 39मंत्र 39Mantra 39

मन्दस्वा सु स्वर्णर उतेन्द्र शर्यणावति । मत्स्वा विवस्वतो मती ॥३९॥

saral hindee anuvaad

he indr, prakaash men aanandit ho, sarayandyan men aanandit ho, yajnyakarta ke bhajan men prasann ho.

RV 8.6.40

Mantra 40मंत्र 40Mantra 40

वावृधान उप द्यवि वृषा वज्र्यरोरवीत् । वृत्रहा सोमपातमः ॥४०॥

saral hindee anuvaad

dyulok men balashaalee ho gaya, vajr-baahu ne hunkaar bharee, vritr-vinaashak, bail, som ras ka mukhy peene vaala.

RV 8.6.41

Mantra 41मंत्र 41Mantra 41

ऋषिर्हि पूर्वजा अस्येक ईशान ओजसा । इन्द्र चोष्कूयसे वसु ॥४१॥

saral hindee anuvaad

aap boorhe se janme rishi hain, shakti se sabhee par ekamaatr shaasak hain: aap, indr, hamaare dhan kee achchhee tarah se raksha karate hain.

RV 8.6.42

Mantra 42मंत्र 42Mantra 42

अस्माकं त्वा सुताँ उप वीतपृष्ठा अभि प्रयः । शतं वहन्तु हरयः ॥४२॥

saral hindee anuvaad

sundar peeth vaale aapake hari ashv, saikaron, aapako daavat men laaen, aapako hamaare in som-paanon men laaen.

RV 8.6.43

Mantra 43मंत्र 43Mantra 43

इमां सु पूर्व्यां धियं मधोर्घृतस्य पिप्युषीम् । कण्वा उक्थेन वावृधुः ॥४३॥

saral hindee anuvaad

kanvon ne apane stuti gaan se is praacheen vichaar ko barhaaya hai jo meethe som aur tel kee dhaaraaon se praphullit hai.

RV 8.6.44

Mantra 44मंत्र 44Mantra 44

इन्द्रमिद्विमहीनां मेधे वृणीत मर्त्यः । इन्द्रं सनिष्युरूतये ॥४४॥

saral hindee anuvaad

madhy shaktishaalee devataaon ne nashvar manushy ko yajny men indr ko chunane kee anumati dee, indr, jo bhee jeetega, madad ke lie.

RV 8.6.45

Mantra 45मंत्र 45Mantra 45

अर्वाञ्चं त्वा पुरुष्टुत प्रियमेधस्तुता हरी । सोमपेयाय वक्षतः ॥४५॥

saral hindee anuvaad

aapake ashv, priyamedha dvaara stuti kie jaane par, aapako somaras peene ke lie yahaan le aaenge, jis bhagavaan ka sabhee aahvaan karate hain.

RV 8.6.46

Mantra 46मंत्र 46Mantra 46

शतमहं तिरिन्दिरे सहस्रं पर्शावा ददे । राधांसि याद्वानाम् ॥४६॥

saral hindee anuvaad

mainne parasu se, tirindira se aur yaadavon se ek laakh upahaar praapt kiye hain.

RV 8.6.47

Mantra 47मंत्र 47Mantra 47

त्रीणि शतान्यर्वतां सहस्रा दश गोनाम् । ददुष्पज्राय साम्ने ॥४७॥

saral hindee anuvaad

saam-geet ke lie unhonne pajara ko das hajaar gaayen aur sau se teen guna ashv die.

RV 8.6.48

Mantra 48मंत्र 48Mantra 48

उदानट् ककुहो दिवमुष्ट्राञ्चतुर्युजो ददत् । श्रवसा याद्वं जनम् ॥४८॥

saral hindee anuvaad

kakuha dyulok tak pahunch gaya hai, chaar jute hue bhainson ko pradaan karata hai, aur prasiddhi men yaadavon ke baraabar hai.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 314241. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.