Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 2 Sukta 24ऋग्वेद मण्डल 2 सूक्त 24Rigveda Mandala 2 Sukta 24

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala2
Suktaसूक्तSukta24
Mantrasमंत्रMantra16
RishiऋषिRishigritsamad (aanggirasah shaunahotrah pashchaad) bhaargavah shaunakahगृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकःgritsamad (aanggirasah shaunahotrah pashchaad) bhaargavah shaunakah
DevataदेवताDevatabrahmanaspatih, 1-10 brihaspatih, 12 indraabrahmanaspateeब्रह्मणस्पतिः, १-१० बृहस्पतिः, १२ इन्द्राब्रह्मणस्पतीbrahmanaspatih, 1-10 brihaspatih, 12 indraabrahmanaspatee
Chandasछन्दChandasjagatee, 12, 16 trishtupजगती, १२, १६ त्रिष्टुप्jagatee, 12, 16 trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 2.24.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

16 mein se 0 mantra complete

RV 2.24.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

सेमामविड्ढि प्रभृतिं य ईशिषेऽया विधेम नवया महा गिरा । यथा नो मीढ्वान्स्तवते सखा तव बृहस्पते सीषधः सोत नो मतिम् ॥१॥

saral hindee anuvaad

he adhipati brihaspati, is arpan ko sveekaar karen, ham naveen aur samarth geet se aapaka sammaan karate hain. aapaka udaar mitr aapakee stuti karata hai, isalie hamaare hriday kee kaamana poorn karen.

RV 2.24.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

यो नन्त्वान्यनमन्न्योजसोतादर्दर्मन्युना शम्बराणि वि । प्राच्यावयदच्युता ब्रह्मणस्पतिरा चाविशद्वसुमन्तं वि पर्वतम् ॥२॥

saral hindee anuvaad

brahmanaspati ne apane bal se jhukaane yogy ko jhukaaya, rosh men shambar ke gheron ko tora, achal prateet hone vaalee baadha hataaee aur dhanapoorn parvat men pravesh kiya.

RV 2.24.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

तद्देवानां देवतमाय कर्त्वमश्रथ्नन्दृळ्हाव्रदन्त वीळिता । उद्गा आजदभिनद्ब्रह्मणा वलमगूहत्तमो व्यचक्षयत्स्वः ॥३॥

saral hindee anuvaad

yah mahaan daivee karm tha: drirh avarodh khule aur majaboot bandhan dheele hue. praarthana kee shakti se unhonne gauon ko mukt kiya, val ko videern kiya, andhakaar hataaya aur divy prakaash dikhaaya.

RV 2.24.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

अश्मास्यमवतं ब्रह्मणस्पतिर्मधुधारमभि यमोजसातृणत् । तमेव विश्वे पपिरे स्वर्दृशो बहु साकं सिसिचुरुत्समुद्रिणम् ॥४॥

saral hindee anuvaad

brahmanaspati ne bal se us patthar-mukh kuen ko khola jisamen samriddh jaladhaara rukee thee. prakaash dekhane vaalon ne usase tripti paaee aur milakar prachur jalon ko pravaahit kiya.

RV 2.24.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

सना ता का चिद्भुवना भवीत्वा माद्भिः शरद्भिर्दुरो वरन्त वः । अयतन्ता चरतो अन्यदन्यदिद्या चकार वयुना ब्रह्मणस्पतिः ॥५॥

saral hindee anuvaad

maason aur rituon ke kram men dvaar niyat samay par khulate hain. brahmanaspati dvaara nirdhaarit karm bina avarodh apane-apane poorn phal kee or barhate hain.

RV 2.24.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

अभिनक्षन्तो अभि ये तमानशुर्निधिं पणीनां परमं गुहा हितम् । ते विद्वांसः प्रतिचक्ष्यानृता पुनर्यत उ आयन्तदुदीयुराविशम् ॥६॥

saral hindee anuvaad

nirantar prayatn se khojate rishiyon ne paniyon kee gupha men chhipee moolyavaan gau-sampada paaee. chhal ko pahachaanakar unhonne use palata aur phir pravesh ka maarg khoja.

RV 2.24.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

ऋतावानः प्रतिचक्ष्यानृता पुनरात आ तस्थुः कवयो महस्पथः । ते बाहुभ्यां धमितमग्निमश्मनि नकिः षो अस्त्यरणो जहुर्हि तम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

samarpit rishiyon ne mithya roop pahachaanakar oonche maargon kee or vaapasee kee. donon haathon se prajvalit agni shila par rakhakar unhonne vaastavik baadha ko pahachaana.

RV 2.24.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

ऋतज्येन क्षिप्रेण ब्रह्मणस्पतिर्यत्र वष्टि प्र तदश्नोति धन्वना । तस्य साध्वीरिषवो याभिरस्यति नृचक्षसो दृशये कर्णयोनयः ॥८॥

saral hindee anuvaad

saty se theek charhe teevr dhanush dvaara brahmanaspati chune hue lakshy tak pahunchate hain. unake baan utkrisht hain, manushyon ko spasht dekhane vaale aur sajag shravan se nikalane vaale.

RV 2.24.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

स संनयः स विनयः पुरोहितः स सुष्टुतः स युधि ब्रह्मणस्पतिः । चाक्ष्मो यद्वाजं भरते मती धनादित्सूर्यस्तपति तप्यतुर्वृथा ॥९॥

saral hindee anuvaad

brahmanaspati ekatr bhee karate aur bhed bhee pahachaanate hain, sangharsh men prasiddh pradhaan purohit hain. stuti se prasann hokar jab ve poshan aur dhan laate hain, tab deept soory nirbaadh chamakata hai.

RV 2.24.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

विभु प्रभु प्रथमं मेहनावतो बृहस्पतेः सुविदत्राणि राध्या । इमा सातानि वेन्यस्य वाजिनो येन जना उभये भुञ्जते विशः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

udaar brihaspati ke kripaalu daan agranee aur sarvottam hain. us shaktishaalee daata ke varon se donon varg aur vyaapak janasamudaay aanand paate hain.

RV 2.24.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

योऽवरे वृजने विश्वथा विभुर्महामु रण्वः शवसा ववक्षिथ । स देवो देवान्प्रति पप्रथे पृथु विश्वेदु ता परिभूर्ब्रह्मणस्पतिः ॥११॥

saral hindee anuvaad

aanandit aur paarthiv shakti men sarvochch hokar aap apane bal se mahaan hue hain. brahmanaspati sabhee dishaaon men vistrit hokar sampoorn astitv ko aavrit karate hain.

RV 2.24.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन प्र मिनन्ति व्रतं वाम् । अच्छेन्द्राब्रह्मणस्पती हविर्नोऽन्नं युजेव वाजिना जिगातम् ॥१२॥

saral hindee anuvaad

he udaar indr aur brahmanaspati, aap donon se saty pravaahit hota hai, jal bhee aapakee vyavastha naheen torate. hamaare arpan ke paas vaise aaen jaise jute hue ashv apane aahaar ke paas aate hain.

RV 2.24.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

उताशिष्ठा अनु शृण्वन्ति वह्नयः सभेयो विप्रो भरते मती धना । वीळुद्वेषा अनु वश ऋणमाददिः स ह वाजी समिथे ब्रह्मणस्पतिः ॥१३॥

saral hindee anuvaad

teevr yaajnyik shaktiyaan pukaar sunatee hain aur sabha ka purohit stutiyon se samriddhi paata hai. brahmanaspati kathor utpeeran asveekaar karate, apanee ichchha se daayitv chukaate aur sangharsh men drirh rahate hain.

RV 2.24.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

ब्रह्मणस्पतेरभवद्यथावशं सत्यो मन्युर्महि कर्मा करिष्यतः । यो गा उदाजत्स दिवे वि चाभजन्महीव रीतिः शवसासरत्पृथक् ॥१४॥

saral hindee anuvaad

mahaan karm aarambh karane par brahmanaspati ka sankalp poorn prabhaav tak pahuncha. unhonne gauon ko baahar nikaalakar aakaash kee or phailaaya, jaise prachur baarh anek dhaaraaon men veg se bahatee hai.

RV 2.24.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

ब्रह्मणस्पते सुयमस्य विश्वहा रायः स्याम रथ्यो वयस्वतः । वीरेषु वीराँ उप पृङ्धि नस्त्वं यदीशानो ब्रह्मणा वेषि मे हवम् ॥१५॥

saral hindee anuvaad

he brahmanaspati, ham sada suvyavasthit aur jeevan-shakti se bharapoor dhan ke svaamee hon. praarthana se sarvasamarth hokar meree pukaar sunen aur hamen peerhee par peerhee prachur santati den.

RV 2.24.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥१६॥

saral hindee anuvaad

he brahmanaspati, is stuti ka maargadarshan karen aur hamaaree santati ko samriddh karen. jise dev priy maanate hain vah mangalamay hota hai, ham unnat janon ke beech sabha men aatmavishvaas se bolen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 208784. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.