Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 2 Sukta 23ऋग्वेद मण्डल 2 सूक्त 23Rigveda Mandala 2 Sukta 23
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
19 mein se 0 mantra complete
RV 2.23.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
गणानां त्वा गणपतिं हवामहे कविं कवीनामुपमश्रवस्तमम् । ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत आ नः शृण्वन्नूतिभिः सीद सादनम् ॥१॥
saral hindee anuvaad
ham ganon ke neta, rishiyon men rishi, atyant yashasvee aur praarthana ke sarvochch adhipati brahmanaspati ko bulaate hain. hamaaree pukaar sunakar raksha-sahaayata sahit yajny men viraajen.
RV 2.23.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥२॥
saral hindee anuvaad
he brihaspati, aapake dvaara vivekee devon ne pavitr upaasana men apana bhaag paaya. jaise soory mahaan prakaash se kiranen prakat karata hai, vaise aap pratyek pavitr praarthana ke srot hain.
RV 2.23.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
आ विबाध्या परिरापस्तमांसि च ज्योतिष्मन्तं रथमृतस्य तिष्ठसि । बृहस्पते भीमममित्रदम्भनं रक्षोहणं गोत्रभिदं स्वर्विदम् ॥३॥
saral hindee anuvaad
nindakon aur andhakaar ko hataakar brihaspati yajny ke deeptimaan rath par charhate hain. vah haani ke viruddh durjey, virodh ko rokane vaala, vinaashakaaree shaktiyon ko door karane vaala, gaushaala kholane aur prakaash paane vaala hai.
RV 2.23.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
सुनीतिभिर्नयसि त्रायसे जनं यस्तुभ्यं दाशान्न तमंहो अश्नवत् । ब्रह्मद्विषस्तपनो मन्युमीरसि बृहस्पते महि तत्ते महित्वनम् ॥४॥
saral hindee anuvaad
he brihaspati, aap shubh maargadarshan se janon ko disha dete aur bachaate hain. arpanakarta ko vipatti naheen gheratee, aap praarthana-virodh ko sudhaarate aur krodh rokate hain. isee men aapakee mahaanata prakat hotee hai.
RV 2.23.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
न तमंहो न दुरितं कुतश्चन नारातयस्तितिरुर्न द्वयाविनः । विश्वा इदस्माद्ध्वरसो वि बाधसे यं सुगोपा रक्षसि ब्रह्मणस्पते ॥५॥
saral hindee anuvaad
he brahmanaspati, jisakee aap saavadhaanee se raksha karate hain use shok, sankat, shatru ya kapatee shakti paraast naheen karatee, kyonki aap pratyek haanikaarak prabhaav door kar dete hain.
RV 2.23.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
त्वं नो गोपाः पथिकृद्विचक्षणस्तव व्रताय मतिभिर्जरामहे । बृहस्पते यो नो अभि ह्वरो दधे स्वा तं मर्मर्तु दुच्छुना हरस्वती ॥६॥
saral hindee anuvaad
aap hamaare rakshak aur vivekee maargadarshak hain, jo hamaare path taiyaar karate hain. ham aapakee seva men gaate hain, he brihaspati, hamaare lie jaal bichhaane vaale kee haanikaarak yojana usee par laut jaae.
RV 2.23.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
उत वा यो नो मर्चयादनागसोऽरातीवा मर्तः सानुको वृकः । बृहस्पते अप तं वर्तया पथः सुगं नो अस्यै देववीतये कृधि ॥७॥
saral hindee anuvaad
he brihaspati, bina kaaran hamen dhamakaane vaale ahankaaree, hinsak aur lobhee vyakti ko hamaare maarg se hata den aur devon ke is arpan tak hamen sugam pahunch den.
RV 2.23.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
त्रातारं त्वा तनूनां हवामहेऽवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम् । बृहस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन्नशन् ॥८॥
saral hindee anuvaad
ham aapako apane shareeron ke rakshak, uddhaarak aur snehee saantvanaadaata roop men bulaate hain. he brihaspati, devon kee ninda karane vaalon ko roken aur adharm ko param kalyaan n paane den.
RV 2.23.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
त्वया वयं सुवृधा ब्रह्मणस्पते स्पार्हा वसु मनुष्या ददीमहि । या नो दूरे तळितो या अरातयोऽभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ॥९॥
saral hindee anuvaad
he kripaalu brahmanaspati, aapake dvaara ham vah maanaveey samriddhi paaen jisakee sab kaamana karate hain. nikat ya door kee har us virodhee shakti ko paraast karen jo ham par haavee hona chaahatee hai.
RV 2.23.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
त्वया वयमुत्तमं धीमहे वयो बृहस्पते पप्रिणा सस्निना युजा । मा नो दुःशंसो अभिदिप्सुरीशत प्र सुशंसा मतिभिस्तारिषीमहि ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he brihaspati, aapako apana udaar aur shuddhakaaree sahaayak paakar ham uttam jeevan-shakti aur poshan praapt karen. koee kapatee dushkarmee ham par shaasan n kare, shreshth stuti se ham phalen-phoolen.
RV 2.23.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
अनानुदो वृषभो जग्मिराहवं निष्टप्ता शत्रुं पृतनासु सासहिः । असि सत्य ऋणया ब्रह्मणस्पत उग्रस्य चिद्दमिता वीळुहर्षिणः ॥११॥
saral hindee anuvaad
shaktishaalee aur avichal brahmanaspati sangharsh kee pukaar par sheeghr aate, virodh ko samaapt karate aur sangraam jeetate hain. anyaay ke sachche sudhaarak, aap ugr aur aniyantrit ko bhee sanyamit karate hain.
RV 2.23.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
अदेवेन मनसा यो रिषण्यति शासामुग्रो मन्यमानो जिघांसति । बृहस्पते मा प्रणक्तस्य नो वधो नि कर्म मन्युं दुरेवस्य शर्धतः ॥१२॥
saral hindee anuvaad
he brihaspati, anyaayee man se haani kee yojana banaane vaale ka ghaatak prahaar ham tak n pahunche. ham shaktishaalee dushkarmee ke krodh ko niyantran men la saken.
RV 2.23.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
भरेषु हव्यो नमसोपसद्यो गन्ता वाजेषु सनिता धनंधनम् । विश्वा इदर्यो अभिदिप्स्वो मृधो बृहस्पतिर्वि ववर्हा रथाँ इव ॥१३॥
saral hindee anuvaad
sangharsh men aavaahit aur shraddha se poojit brihaspati vivaadit sampada ke beech chalate aur prachurata jeetate hain. ve hamen haani pahunchaane vaalee shaktiyon ko vaise ulat dete hain jaise yuddh-rath ulatate hain.
RV 2.23.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
तेजिष्ठया तपनी रक्षसस्तप ये त्वा निदे दधिरे दृष्टवीर्यम् । आविस्तत्कृष्व यदसत्त उक्थ्यं बृहस्पते वि परिरापो अर्दय ॥१४॥
saral hindee anuvaad
apanee ujjvalatam jvaala se un vinaashakaaree shaktiyon ko door karen jo aapake prakat bal ka tiraskaar karatee hain. he brihaspati, stuti-yogy shakti dikhaaen aur haanikaarak vaanee ko shaant karen.
RV 2.23.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
बृहस्पते अति यदर्यो अर्हाद्द्युमद्विभाति क्रतुमज्जनेषु । यद्दीदयच्छवस ऋतप्रजात तदस्मासु द्रविणं धेहि चित्रम् ॥१५॥
saral hindee anuvaad
he brihaspati, pavitr rit ke putr, hamen vah adbhut nidhi den jo janon ke beech prabhaavee roop se chamakatee, bal se deept aur samarpit upaasana ke yogy hai.
RV 2.23.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
मा न स्तेनेभ्यो ये अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः । आ देवानामोहते वि व्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः ॥१६॥
saral hindee anuvaad
hamen un chhipe shatruon ke haath n chhoren jo lobh se doosaron kee aajeevika chheenate aur man men devon ko tyaagate hain. he brihaspati, aisee shaktiyon ko sthaayee thikaana n mile.
RV 2.23.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
विश्वेभ्यो हि त्वा भुवनेभ्यस्परि त्वष्टाजनत्साम्नःसाम्नः कविः । स ऋणचिदृणया ब्रह्मणस्पतिर्द्रुहो हन्ता मह ऋतस्य धर्तरि ॥१७॥
saral hindee anuvaad
pratyek pavitr geet ke jnyaata tvashta ne aapako praaniyon men agranee roop men prakat kiya. brahmanaspati dosh sudhaarate, uchit pratidaan karaate, lutere ko rokate aur mahaan rit dhaaran karate hain.
RV 2.23.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
तव श्रिये व्यजिहीत पर्वतो गवां गोत्रमुदसृजो यदङ्गिरः । इन्द्रेण युजा तमसा परीवृतं बृहस्पते निरपामौब्जो अर्णवम् ॥१८॥
saral hindee anuvaad
he aanggiras, aapakee mahima ke lie parvat tab khula jab aapane band gauon ko mukt kiya. he brihaspati, indr ke sahayog se aapane andhakaar se ghire jal-pravaah neeche bheje.
RV 2.23.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥१९॥
saral hindee anuvaad
he brahmanaspati, is stuti ka maargadarshan karen aur hamaaree santati ko samriddh karen. jise dev anugrah se dekhate hain vah mangalamay hota hai, ham samriddh samudaay sahit sabha men nirbhay vaanee bolen.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 314269. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
