Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 2 Sukta 11ऋग्वेद मण्डल 2 सूक्त 11Rigveda Mandala 2 Sukta 11

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala2
Suktaसूक्तSukta11
Mantrasमंत्रMantra21
RishiऋषिRishigritsamad (aanggirasah shaunahotrah pashchaad) bhaargavah shaunakahगृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकःgritsamad (aanggirasah shaunahotrah pashchaad) bhaargavah shaunakah
DevataदेवताDevataindrahइन्द्रःindrah
Chandasछन्दChandasviraatsthaana, 21 trishtupविराट्स्थाना, २१ त्रिष्टुप्viraatsthaana, 21 trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 2.11.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

21 mein se 0 mantra complete

RV 2.11.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

श्रुधी हवमिन्द्र मा रिषण्यः स्याम ते दावने वसूनाम् । इमा हि त्वामूर्जो वर्धयन्ति वसूयवः सिन्धवो न क्षरन्तः ॥१॥

saral hindee anuvaad

he indr, meree pukaar sunen aur usakee upeksha n karen. ham un janon men hon jinhen aap sanpada dete hain. dhan kee kaamana vaale ye arpan nadiyon kee tarah bahakar aapaka bal barhaate hain.

RV 2.11.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

सृजो महीरिन्द्र या अपिन्वः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः । अमर्त्यं चिद्दासं मन्यमानमवाभिनदुक्थैर्वावृधानः ॥२॥

saral hindee anuvaad

he veer indr, aapane sarp se ghire anek vishaal jalon ko umarane aur svatantr bahane diya. stuti se samarth hokar aapane svayan ko amar samajhane vaale abhimaanee daas ko tor diya.

RV 2.11.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

उक्थेष्विन्नु शूर येषु चाकन्स्तोमेष्विन्द्र रुद्रियेषु च । तुभ्येदेता यासु मन्दसानः प्र वायवे सिस्रते न शुभ्राः ॥३॥

saral hindee anuvaad

he veer indr, jin deept stutiyon aur geeton men aap aanand lete hain, ve upaasak kee vandana lekar aapakee or vaise aate hain jaise ujjval dhaaraaen vaayu kee or.

RV 2.11.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

शुभ्रं नु ते शुष्मं वर्धयन्तः शुभ्रं वज्रं बाह्वोर्दधानाः । शुभ्रस्त्वमिन्द्र वावृधानो अस्मे दासीर्विशः सूर्येण सह्याः ॥४॥

saral hindee anuvaad

stuti se ham aapakee deept shakti barhaate aur chamakata vajr aapakee bhujaaon men rakhate hain. he indr, hamaare saath tejasvee hon aur soory kee sahaayata se baadhak shaktiyon ko paraast karen.

RV 2.11.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्स्वपीवृतं मायिनं क्षियन्तम् । उतो अपो द्यां तस्तभ्वांसमहन्नहिं शूर वीर्येण ॥५॥

saral hindee anuvaad

he veer indr, aapane paraakram se us chhipe, rahasyamay maayaavee ahi par prahaar kiya, jo jal kee gaharaaiyon men ghira para tha aur dyau kee jaladhaaraaon ko roke hue tha.

RV 2.11.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

स्तवा नु त इन्द्र पूर्व्या महान्युत स्तवाम नूतना कृतानि । स्तवा वज्रं बाह्वोरुशन्तं स्तवा हरी सूर्यस्य केतू ॥६॥

saral hindee anuvaad

he indr, ham aapake praacheen mahaan karmon aur baad kee upalabdhiyon kee stuti karate hain. aapakee bhujaaon ke tatpar vajr aur soory ke agradoot donon hari ashvon kee prashansa karate hain.

RV 2.11.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

हरी नु त इन्द्र वाजयन्ता घृतश्चुतं स्वारमस्वार्ष्टाम् । वि समना भूमिरप्रथिष्टारंस्त पर्वतश्चित्सरिष्यन् ॥७॥

saral hindee anuvaad

he indr, aapake shaktishaalee hari ashvon ne samriddhi laane vaala ooncha ghosh kiya hai. oopar varsha-megh thaharate hee prithivee ne svayan ko poorn vistaar diya hai.

RV 2.11.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

नि पर्वतः साद्यप्रयुच्छन्सं मातृभिर्वावशानो अक्रान् । दूरे पारे वाणीं वर्धयन्त इन्द्रेषितां धमनिं पप्रथन्नि ॥८॥

saral hindee anuvaad

avirat varsha-megh neeche utarakar maatri-jaladhaaraaon ke saath garjata hua chalata hai. usakee barhatee garjana indr dvaara bheje prabal naad ko door seemaaon tak phailaatee hai.

RV 2.11.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

इन्द्रो महां सिन्धुमाशयानं मायाविनं वृत्रमस्फुरन्निः । अरेजेतां रोदसी भियाने कनिक्रदतो वृष्णो अस्य वज्रात् ॥९॥

saral hindee anuvaad

indr ne vishaal nadee ko gherane vaale maayaavee vritr ko gira diya. balavaan veer kee garajatee vajradhvani se dyaava-prithivee kaanp uthe.

RV 2.11.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

अरोरवीद्वृष्णो अस्य वज्रोऽमानुषं यन्मानुषो निजूर्वात् । नि मायिनो दानवस्य माया अपादयत्पपिवान्सुतस्य ॥१०॥

saral hindee anuvaad

maanavata ke mitr ne jab daityaakaar baadha ka saamana kiya, tab veer ka vajr garja. pravaahit som peekar indr ne daanav kee kapatapoorn yojanaaen viphal kar deen.

RV 2.11.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

पिबापिबेदिन्द्र शूर सोमं मन्दन्तु त्वा मन्दिनः सुतासः । पृणन्तस्ते कुक्षी वर्धयन्त्वित्था सुतः पौर इन्द्रमाव ॥११॥

saral hindee anuvaad

he veer indr, som pien. usake aanandadaayee ras aapako prasann karen, aapake paarshv bharen aur bal barhaaen. yah santoshadaayee aahuti aapako samarth kare.

RV 2.11.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

त्वे इन्द्राप्यभूम विप्रा धियं वनेम ऋतया सपन्तः । अवस्यवो धीमहि प्रशस्तिं सद्यस्ते रायो दावने स्याम ॥१२॥

saral hindee anuvaad

he indr, ham aapake stutikaar banen, uchit seva karen aur bhakti taiyaar karen. aapakee sahaayata chaahate hue ham aapakee mahima ka manan karate hain. hamen aapakee samriddhi ka var mile.

RV 2.11.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

स्याम ते त इन्द्र ये त ऊती अवस्यव ऊर्जं वर्धयन्तः । शुष्मिन्तमं यं चाकनाम देवास्मे रयिं रासि वीरवन्तम् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

he indr, aapakee sahaayata se ham un janon men hon jo anugrah chaahate hue aapaka bal barhaate hain. yogy santati sahit hamen vah prabal samriddhi den jisakee ham kaamana karate hain.

RV 2.11.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

रासि क्षयं रासि मित्रमस्मे रासि शर्ध इन्द्र मारुतं नः । सजोषसो ये च मन्दसानाः प्र वायवः पान्त्यग्रणीतिम् ॥१४॥

saral hindee anuvaad

he indr, hamen mitr, surakshit nivaas, maruton kee sangati aur unake saath ekamat un vaayuon ka saath den jo pratham som-arpan grahan karate hain.

RV 2.11.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

व्यन्त्विन्नु येषु मन्दसानस्तृपत्सोमं पाहि द्रह्यदिन्द्र । अस्मान्सु पृत्स्वा तरुत्रावर्धयो द्यां बृहद्भिरर्कैः ॥१५॥

saral hindee anuvaad

jinase aap prasann hain ve aanandit hon aur aap bal tatha harsh ke lie som pien. he rakshak, prabal maruton aur oonchee stuti se sanyukt hokar hamaara kalyaan barhaaen.

RV 2.11.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

बृहन्त इन्नु ये ते तरुत्रोक्थेभिर्वा सुम्नमाविवासान् । स्तृणानासो बर्हिः पस्त्यावत्त्वोता इदिन्द्र वाजमग्मन् ॥१६॥

saral hindee anuvaad

he rakshak, ve mahaan hain jo stutiyon se aapaka aasheervaad paate hain. pavitr aasan taiyaar karane vaale aapakee sahaayata se apane grihon ke lie poshak bal praapt karate hain.

RV 2.11.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

उग्रेष्विन्नु शूर मन्दसानस्त्रिकद्रुकेषु पाहि सोममिन्द्र । प्रदोधुवच्छ्मश्रुषु प्रीणानो याहि हरिभ्यां सुतस्य पीतिम् ॥१७॥

saral hindee anuvaad

mahaan trikadruk dinon men, he veer indr, aanandit hokar som pien. apane hari ashvon ke saath arpan ke paas aaen aur daarhee se boonden jhatakate hue santusht hon.

RV 2.11.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

धिष्वा शवः शूर येन वृत्रमवाभिनद्दानुमौर्णवाभम् । अपावृणोर्ज्योतिरार्याय नि सव्यतः सादि दस्युरिन्द्र ॥१८॥

saral hindee anuvaad

he veer, us shakti ko dhaaran karen jisase aapane vritr, daanav aurnavaabh ko khandit kiya. aapane aary samudaay ke lie prakaash prakat kiya aur virodhee dasyu shakti ko alag hataaya.

RV 2.11.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

सनेम ये त ऊतिभिस्तरन्तो विश्वा स्पृध आर्येण दस्यून् । अस्मभ्यं तत्त्वाष्ट्रं विश्वरूपमरन्धयः साख्यस्य त्रिताय ॥१९॥

saral hindee anuvaad

aapakee sahaayata se ham samriddhi paaen aur pratyek virodhee shakti ko paar karen. trit kee maitree se aapane tvashta ke putr vishvaroop ko paraast kiya.

RV 2.11.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

अस्य सुवानस्य मन्दिनस्त्रितस्य न्यर्बुदं वावृधानो अस्तः । अवर्तयत्सूर्यो न चक्रं भिनद्वलमिन्द्रो अङ्गिरस्वान् ॥२०॥

saral hindee anuvaad

trit ke aanandadaayee arpan se samarth hokar aapane arbud ko giraaya. aanggirason kee sahaayata se indr ne sooryachakr ke samaan ghoomata aayudh chalaakar val ko khol diya.

RV 2.11.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥२१॥

saral hindee anuvaad

he indr, aapakee samriddh daanasheelata stutikaar ko mangalaphal de. apane gaayakon ko var den aur saubhaagy sthir rakhen, taaki ham yogy janon ke saath sabha men vaanee uthaaen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 237142. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.