Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 1 Sukta 72ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 72Rigveda Mandala 1 Sukta 72
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
10 mein se 0 mantra complete
RV 1.72.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
नि काव्या वेधसः शश्वतस्कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि । अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अमृतानि विश्वा ॥१॥
saral hindee anuvaad
manushyon ke lie anek hit haath men rakhe agni sanaatan vidhaata ke prerit karmon ko prabhaavee karate hain; ve sanpadaaon ke svaamee bane aur nirantar amar daan utpann karate hain.
RV 1.72.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः । श्रमयुवः पदव्यो धियंधास्तस्थुः पदे परमे चार्वग्नेः ॥२॥
saral hindee anuvaad
amoorh amar dev hamaare chaaron or upasthit priy shishu ko khojate hue bhee n pa sake; shramit hokar buddhi se padachihn anusarate ve antatah agni ke sundar uchch sthaan par thahare.
RV 1.72.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ॥३॥
saral hindee anuvaad
kyonki pavitr janon ne teen sharadon tak pavitr agni kee ghrit se seva kee, unhonne yajaneey naam dhaaran kie aur apane sujanme roopon ko poorn kiya.
RV 1.72.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
आ रोदसी बृहती वेविदानाः प्र रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः । विदन्मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम् ॥४॥
saral hindee anuvaad
vistrit dyau-prithvee ko yah jnyaat karaate hue yajaneey janon ne rudreey shaktiyaan prakat keen; vivekee marty samudaay ne agni ko uchchatam sthaan par khara paaya.
RV 1.72.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् । रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर्निमिषि रक्षमाणाः ॥५॥
saral hindee anuvaad
unhen saath pahachaanakar ve ghutanon ke bal sameep aae aur patniyon sahit poojy dev ko naman kiya; shareeron ko anushaasit kar apana banaaya aur mitr ne mitr kee drishti men raksha paaee.
RV 1.72.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
त्रिः सप्त यद्गुह्यानि त्वे इत्पदाविदन्निहिता यज्ञियासः । तेभी रक्षन्ते अमृतं सजोषाः पशूञ्च स्थातॄञ्चरथं च पाहि ॥६॥
saral hindee anuvaad
yajaneey janon ne aapamen rakhe teen-saat gupt tattv unake chihnon se paae; unase ekamat hokar ve amrit kee raksha karate hain. pashuon tatha sabhee sthaavar-jangam kee raksha karen.
RV 1.72.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
विद्वाँ अग्ने वयुनानि क्षितीनां व्यानुषक्छुरुधो जीवसे धाः । अन्तर्विद्वाँ अध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट् ॥७॥
saral hindee anuvaad
janon ke karm jaanate hue, he agni, aap kram se jeevanadhaaree, duhkhahar poshan dete hain; devon ke maarg jaanate hue athak doot aur havi-vah bane.
RV 1.72.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट् ॥८॥
saral hindee anuvaad
dyau se aaee saat mahaan subuddh dhaaraaon ne sanpada ke dvaar pahachaane; sarama ne drirh go-aavaas paaya, jisase maanav jan ab bhee poshit hota hai.
RV 1.72.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
आ ये विश्वा स्वपत्यानि तस्थुः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । मह्ना महद्भिः पृथिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः ॥९॥
saral hindee anuvaad
sabhee shreshth karmon tak pahunche janon ne amarata kee or maarg banaaya; vistrit prithvee mahaan shaktiyon sahit kharee huee, maata aditi apane putron ke saath pakshee ka aadhaar banane hetu.
RV 1.72.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन् ॥१०॥
saral hindee anuvaad
amaron ne agni men sundar shobha rakhee jab dyau ke do netr banaae; tab arun shaktiyaan gati men chhoree nadiyon kee tarah neeche bahatee hain.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 220672. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
