Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 52ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 52Rigveda Mandala 1 Sukta 52

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta52
Mantrasमंत्रMantra15
RishiऋषिRishisavy aanggirasahसव्य आङ्गिरसःsavy aanggirasah
DevataदेवताDevataindrahइन्द्रःindrah
Chandasछन्दChandasjagatee, 13-15 trishtupजगती, १३-१५ त्रिष्टुप्jagatee, 13-15 trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.52.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

15 mein se 0 mantra complete

RV 1.52.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

त्यं सु मेषं महया स्वर्विदं शतं यस्य सुभ्वः साकमीरते । अत्यं न वाजं हवनस्यदं रथमेन्द्रं ववृत्यामवसे सुवृक्तिभिः ॥१॥

saral hindee anuvaad

us mesh-sadrish svargeey prakaash ke khojak ko mahaan kahen jisake saath sau shreshth saathee chalate hain; sundar stutiyon se main teevr-rath indr ko sahaayata hetu yahaan moroon.

RV 1.52.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

स पर्वतो न धरुणेष्वच्युतः सहस्रमूतिस्तविषीषु वावृधे । इन्द्रो यद्वृत्रमवधीन्नदीवृतमुब्जन्नर्णांसि जर्हृषाणो अन्धसा ॥२॥

saral hindee anuvaad

parvat jaise achal, sahasr prakaar rakshak indr balavaan hue jab som se harshit hokar nadee rokate vritr ko maara aur jaladhaaraaen aage chhoreen.

RV 1.52.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

स हि द्वरो द्वरिषु वव्र ऊधनि चन्द्रबुध्नो मदवृद्धो मनीषिभिः । इन्द्रं तमह्वे स्वपस्यया धिया मंहिष्ठरातिं स हि पप्रिरन्धसः ॥३॥

saral hindee anuvaad

ve rokane vaalon ko bhee rokate, bhare megh men phailate aur prakaash men jarit hain, maneeshiyon dvaara harsh men barhaae jaate; kushal buddhi se main us atyant daanee indr ko bulaata hoon.

RV 1.52.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

आ यं पृणन्ति दिवि सद्मबर्हिषः समुद्रं न सुभ्वः स्वा अभिष्टयः । तं वृत्रहत्ये अनु तस्थुरूतयः शुष्मा इन्द्रमवाता अह्रुतप्सवः ॥४॥

saral hindee anuvaad

unake apane shreshth sahaayak dyau men indr ko samudr bharatee dhaaraaon jaisa bharate hain; prabal aur ajey ve vritr-vadh men unake saath khare the.

RV 1.52.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

अभि स्ववृष्टिं मदे अस्य युध्यतो रघ्वीरिव प्रवणे सस्रुरूतयः । इन्द्रो यद्वज्री धृषमाणो अन्धसा भिनद्वलस्य परिधीँरिव त्रितः ॥५॥

saral hindee anuvaad

jab indr varsha rokane vaale se lare, sahaayak dhalaan par tej dhaaraaon jaise daure; som se nirbheek vajradhaaree ne trit kee tarah val ke ghere tore.

RV 1.52.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

परीं घृणा चरति तित्विषे शवोऽपो वृत्वी रजसो बुध्नमाशयत् । वृत्रस्य यत्प्रवणे दुर्गृभिश्वनो निजघन्थ हन्वोरिन्द्र तन्यतुम् ॥६॥

saral hindee anuvaad

tej ne aapako ghera aur yuddh-bal chamaka; jal rokane vaala antariksh kee gaharaaee men para jab aapane kathinata se rukane vaale vritr ke jabaron par garjan giraaya.

RV 1.52.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

ह्रदं न हि त्वा न्यृषन्त्यूर्मयो ब्रह्माणीन्द्र तव यानि वर्धना । त्वष्टा चित्ते युज्यं वावृधे शवस्ततक्ष वज्रमभिभूत्योजसम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

aapako barhaane vaale stotr jheel men dhaaraaon jaise aapakee or bahate hain; tvashta ne upayukt bal barhaaya aur prabal vajr garha.

RV 1.52.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

जघन्वाँ उ हरिभिः सम्भृतक्रतविन्द्र वृत्रं मनुषे गातुयन्नपः । अयच्छथा बाह्वोर्वज्रमायसमधारयो दिव्या सूर्यं दृशे ॥८॥

saral hindee anuvaad

harit ashvon aur sanchit shakti se aapane vritr ko maara aur manushyon ke lie jal bahaaya; dhaatu vajr bhujaaon men rakha aur soory ko darshan hetu dyau men sthaapit kiya.

RV 1.52.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

बृहत्स्वश्चन्द्रममवद्यदुक्थ्यमकृण्वत भियसा रोहणं दिवः । यन्मानुषप्रधना इन्द्रमूतयः स्वर्नृषाचो मरुतोऽमदन्ननु ॥९॥

saral hindee anuvaad

bhay men unhonne dyau ko charhata mahaan, svayan-deept, baladaayak stotr banaaya, jabaki manushyon hetu larate maruton ne prakaash men indr ko harshit kiya.

RV 1.52.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

द्यौश्चिदस्यामवाँ अहेः स्वनादयोयवीद्भियसा वज्र इन्द्र ते । वृत्रस्य यद्बद्बधानस्य रोदसी मदे सुतस्य शवसाभिनच्छिरः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

prabal dyau bhee ahi kee garjana se bhay men hat gaya, jab nikale som se harshit aapake vajr ne donon lok dabaate vritr ka sir maara.

RV 1.52.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

यदिन्न्विन्द्र पृथिवी दशभुजिरहानि विश्वा ततनन्त कृष्टयः । अत्राह ते मघवन्विश्रुतं सहो द्यामनु शवसा बर्हणा भुवत् ॥११॥

saral hindee anuvaad

prithvee das gunee ho aur jan har din barhen, tab bhee he maghavan aapaka vijayee bal prasiddh aur dyau jitana vishaal rahega.

RV 1.52.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

त्वमस्य पारे रजसो व्योमनः स्वभूत्योजा अवसे धृषन्मनः । चकृषे भूमिं प्रतिमानमोजसोऽपः स्वः परिभूरेष्या दिवम् ॥१२॥

saral hindee anuvaad

antariksh aur dyau kee seema par svabal men nirbheek hokar aapane prithvee ko shakti ka maan banaaya aur jal-prakaash gherate hue aakaash tak pahunchate hain.

RV 1.52.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

त्वं भुवः प्रतिमानं पृथिव्या ऋष्ववीरस्य बृहतः पतिर्भूः । विश्वमाप्रा अन्तरिक्षं महित्वा सत्यमद्धा नकिरन्यस्त्वावान् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

aap prithvee ke samakaksh aur veeron sahit mahaan dyau ke svaamee bane; mahaanata se antariksh bhara aur satyatah aapake samaan doosara naheen.

RV 1.52.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

न यस्य द्यावापृथिवी अनु व्यचो न सिन्धवो रजसो अन्तमानशुः । नोत स्ववृष्टिं मदे अस्य युध्यत एको अन्यच्चकृषे विश्वमानुषक् ॥१४॥

saral hindee anuvaad

dyau-prithvee aapake vistaar tak naheen pahunchate, n jal antariksh kee seema tak; varsha rokane vaale se larate hue aapane akele shesh sabako kram men rakha.

RV 1.52.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

आर्चन्नत्र मरुतः सस्मिन्नाजौ विश्वे देवासो अमदन्ननु त्वा । वृत्रस्य यद्भृष्टिमता वधेन नि त्वमिन्द्र प्रत्यानं जघन्थ ॥१५॥

saral hindee anuvaad

us yuddh men maruton ne aapakee stuti kee aur sabhee dev aapamen harshit hue, jab nukeele ghaatak vajr se aapane vritr ka mukh maara.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 237934. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.