Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 1 Sukta 48ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 48Rigveda Mandala 1 Sukta 48
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
16 mein se 0 mantra complete
RV 1.48.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
सह वामेन न उषो व्युच्छा दुहितर्दिवः । सह द्युम्नेन बृहता विभावरि राया देवि दास्वती ॥१॥
saral hindee anuvaad
he dyau-putree usha, hamaare lie kalyaan sahit udit hon; he daanee prakaash-devee, mahaan tej aur dhan ke saath prakat hon.
RV 1.48.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अश्वावतीर्गोमतीर्विश्वसुविदो भूरि च्यवन्त वस्तवे । उदीरय प्रति मा सूनृता उषश्चोद राधो मघोनाम् ॥२॥
saral hindee anuvaad
ashv-gau aur nivaas kee anek vastuen laane vaalee usha, mere lie priy saty-vaanee jagaaen aur dhanee yajamaanon kee udaarata prerit karen.
RV 1.48.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
उवासोषा उच्छाच्च नु देवी जीरा रथानाम् । ये अस्या आचरणेषु दध्रिरे समुद्रे न श्रवस्यवः ॥३॥
saral hindee anuvaad
devee usha udit huee aur phir hogee, rathon ko chalaatee huee; usake aagaman par ve samudr men yash khojane vaalon kee tarah taiyaar hote hain.
RV 1.48.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
उषो ये ते प्र यामेषु युञ्जते मनो दानाय सूरयः । अत्राह तत्कण्व एषां कण्वतमो नाम गृणाति नृणाम् ॥४॥
saral hindee anuvaad
he usha, aapake aagaman par shreshth yajamaan daan men man lagaate hain; yahaan pramukh kanv un purushon ke naam gaate hain.
RV 1.48.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
आ घा योषेव सूनर्युषा याति प्रभुञ्जती । जरयन्ती वृजनं पद्वदीयत उत्पातयति पक्षिणः ॥५॥
saral hindee anuvaad
usha sab sanbhaalatee samarth stree kee tarah aatee hai; peerhiyon ko vriddh karatee huee paanv vaale praaniyon ko chalaatee aur pakshiyon ko uraatee hai.
RV 1.48.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
वि या सृजति समनं व्यर्थिनः पदं न वेत्योदती । वयो नकिष्टे पप्तिवांस आसते व्युष्टौ वाजिनीवति ॥६॥
saral hindee anuvaad
vah vyast janon ko unake kaary par bhejatee aur uthate samay vilamb naheen jaanatee; he sanpada-samriddh usha, aapake prabhaat men ur chale pakshee sthir naheen rahate.
RV 1.48.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
एषायुक्त परावतः सूर्यस्योदयनादधि । शतं रथेभिः सुभगोषा इयं वि यात्यभि मानुषान् ॥७॥
saral hindee anuvaad
yah kalyaanakaaree usha door, soory-uday se aage apana dal jotatee hai; sau rathon par vah manushyon kee or aatee hai.
RV 1.48.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
विश्वमस्या नानाम चक्षसे जगज्ज्योतिष्कृणोति सूनरी । अप द्वेषो मघोनी दुहिता दिव उषा उच्छदप स्रिधः ॥८॥
saral hindee anuvaad
samast jeev-jagat usake darshan kee or murata hai; dyau kee shreshth daanee putree prakaash karatee aur dvesh-virodh door chamaka detee hai.
RV 1.48.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
उष आ भाहि भानुना चन्द्रेण दुहितर्दिवः । आवहन्ती भूर्यस्मभ्यं सौभगं व्युच्छन्ती दिविष्टिषु ॥९॥
saral hindee anuvaad
he dyau-putree, manohar tej se ham par chamaken aur hamaare yajnyon par udit hote hue prachur saubhaagy laaen.
RV 1.48.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
विश्वस्य हि प्राणनं जीवनं त्वे वि यदुच्छसि सूनरि । सा नो रथेन बृहता विभावरि श्रुधि चित्रामघे हवम् ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he shreshth usha, jab aap udit hotee hain tab jagat ka shvaasamay jeevan aapamen jaagata hai; vishaal rath vaalee prakaash-devee, hamaaree pukaar sunen.
RV 1.48.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
उषो वाजं हि वंस्व यश्चित्रो मानुषे जने । तेना वह सुकृतो अध्वराँ उप ये त्वा गृणन्ति वह्नयः ॥११॥
saral hindee anuvaad
he usha, manushyon men milane vaala adbhut poshak bal praapt karen aur usase satkarmiyon ko un yajnyon tak laaen jahaan purohit aapakee stuti karate hain.
RV 1.48.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
विश्वान्देवाँ आ वह सोमपीतयेऽन्तरिक्षादुषस्त्वम् । सास्मासु धा गोमदश्वावदुक्थ्यमुषो वाजं सुवीर्यम् ॥१२॥
saral hindee anuvaad
he usha, sabhee devon ko antariksh se som-paan ke lie laaen aur hamaare beech gau, ashv tatha veer bal se sampann stuty shakti sthaapit karen.
RV 1.48.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
यस्या रुशन्तो अर्चयः प्रति भद्रा अदृक्षत । सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम् ॥१३॥
saral hindee anuvaad
jis usha kee ujjval shubh kiranen chaaron or dikhaaee detee hain, vah hamen sundar, sarvavaanchhit aur sahaj praapt dhan den.
RV 1.48.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
ये चिद्धि त्वामृषयः पूर्व ऊतये जुहूरेऽवसे महि । सा न स्तोमाँ अभि गृणीहि राधसोषः शुक्रेण शोचिषा ॥१४॥
saral hindee anuvaad
he mahaan usha, jinhen poorv rishiyon ne sahaayata aur raksha ke lie bulaaya, hamaaree stutiyon ka daan aur ujjval prakaash se uttar den.
RV 1.48.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
उषो यदद्य भानुना वि द्वारावृणवो दिवः । प्र नो यच्छतादवृकं पृथु च्छर्दिः प्र देवि गोमतीरिषः ॥१५॥
saral hindee anuvaad
he usha, aaj aapane prakaash se dyau ke do dvaar khole hain, isalie hamen sankat-mukt vistrit aashray aur gau-sampann poshan den.
RV 1.48.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
सं नो राया बृहता विश्वपेशसा मिमिक्ष्वा समिळाभिरा । सं द्युम्नेन विश्वतुरोषो महि सं वाजैर्वाजिनीवति ॥१६॥
saral hindee anuvaad
he mahaan sanpada-samriddh usha, hamen har roop ke vishaal dhan, taaza poshan, sarvavijayee tej aur poshak balon se joren.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 204769. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
