Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 1 Sukta 36ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 36Rigveda Mandala 1 Sukta 36
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
20 mein se 0 mantra complete
RV 1.36.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
प्र वो यह्वं पुरूणां विशां देवयतीनाम् । अग्निं सूक्तेभिर्वचोभिरीमहे यं सीमिदन्य ईळते ॥१॥
saral hindee anuvaad
su-vachanon vaale sookton se ham devon ka sammaan karane vaale anek janon ke lie mahaan agni ko chaahate hain, unheen agni ko jinakee any gaayak bhee stuti karate hain.
RV 1.36.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
जनासो अग्निं दधिरे सहोवृधं हविष्मन्तो विधेम ते । स त्वं नो अद्य सुमना इहाविता भवा वाजेषु सन्त्य ॥२॥
saral hindee anuvaad
janon ne bal barhaane vaale agni ko sthaapit kiya; havi lekar ham aapakee seva karate hain. aaj hamaare prati kripaalu hon aur vaaj-spardhaaon men hamaaree raksha karen.
RV 1.36.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
प्र त्वा दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् । महस्ते सतो वि चरन्त्यर्चयो दिवि स्पृशन्ति भानवः ॥३॥
saral hindee anuvaad
ham aapako doot aur sarvajny hota chunate hain; mahaan agni kee jvaalaaen door tak phailatee hain aur unaka prakaash dyau ko chhoota hai.
RV 1.36.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
देवासस्त्वा वरुणो मित्रो अर्यमा सं दूतं प्रत्नमिन्धते । विश्वं सो अग्ने जयति त्वया धनं यस्ते ददाश मर्त्यः ॥४॥
saral hindee anuvaad
varun, mitr aur aryama aapako apane praacheen doot ke roop men prajvalit karate hain; jo manushy aapako havi deta hai, he agni, vah aapake dvaara har prakaar ka dhan praapt karata hai.
RV 1.36.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
मन्द्रो होता गृहपतिरग्ने दूतो विशामसि । त्वे विश्वा संगतानि व्रता ध्रुवा यानि देवा अकृण्वत ॥५॥
saral hindee anuvaad
he agni, aap aanandadaayak hota, grih-svaamee aur janon ke doot hain; devon dvaara sthaapit sabhee sthir niyam aapamen milate hain.
RV 1.36.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
त्वे इदग्ने सुभगे यविष्ठ्य विश्वमा हूयते हविः । स त्वं नो अद्य सुमना उतापरं यक्षि देवान्सुवीर्या ॥६॥
saral hindee anuvaad
he shubh yuva agni, pratyek havi aapamen dee jaatee hai; aaj aur aage hamaare prati kripaalu hokar devon ka yajan karen, jisase uttam veer-shakti hamaaree ho.
RV 1.36.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । होत्राभिरग्निं मनुषः समिन्धते तितिर्वांसो अति स्रिधः ॥७॥
saral hindee anuvaad
is prakaar namr jan svayan prakaashamaan dev ke nikat aate hain; log hotaaon ke karmon se agni jalaate hain aur virodhee aakramanon ko paar karate hain.
RV 1.36.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
घ्नन्तो वृत्रमतरन्रोदसी अप उरु क्षयाय चक्रिरे । भुवत्कण्वे वृषा द्युम्न्याहुतः क्रन्ददश्वो गविष्टिषु ॥८॥
saral hindee anuvaad
vritr ko maarate hue unhonne dyau, prithvee aur jalon ko vistrit nivaas banaaya. kanv ke lie bulaae gae tejasvee vrishabh unake paas aise khare hue jaise gau-sangharshon men hinahinaata ashv.
RV 1.36.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
सं सीदस्व महाँ असि शोचस्व देववीतमः । वि धूममग्ने अरुषं मियेध्य सृज प्रशस्त दर्शतम् ॥९॥
saral hindee anuvaad
aasan grahan karen, kyonki aap mahaan hain; devon ke shreshth aatithey, prajvalit hon. he prashansit, havi-yogy agni, apana laalima vaala sundar dhuaan chhoren.
RV 1.36.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
यं त्वा देवासो मनवे दधुरिह यजिष्ठं हव्यवाहन । यं कण्वो मेध्यातिथिर्धनस्पृतं यं वृषा यमुपस्तुतः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he havi-vaahak, aap vahee shreshth yaajnyik purohit hain jinhen devon ne manu ke lie sthaapit kiya, jinhen kanv aur medhyaatithi ne dhan-jayee banaaya aur jinhen vrishan tatha upastut ne bhee prajvalit kiya.
RV 1.36.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
यमग्निं मेध्यातिथिः कण्व ईध ऋतादधि । तस्य प्रेषो दीदियुस्तमिमा ऋचस्तमग्निं वर्धयामसि ॥११॥
saral hindee anuvaad
medhyaatithi kanv ne rit ke aadhaar par jin agni ko prajvalit kiya, unakee shaktiyaan chamakatee hain; inheen richaaon se ham un agni ko barhaate hain.
RV 1.36.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
रायस्पूर्धि स्वधावोऽस्ति हि तेऽग्ने देवेष्वाप्यम् । त्वं वाजस्य श्रुत्यस्य राजसि स नो मृळ महाँ असि ॥१२॥
saral hindee anuvaad
he svashaktimaan agni, hamaara dhan poorn karen, kyonki devon men aapaka sanbandh hai; aap prasiddh bal aur vaaj par shaasan karate hain, isalie ham par kripa karen, aap mahaan hain.
RV 1.36.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये तिष्ठा देवो न सविता । ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे ॥१३॥
saral hindee anuvaad
hamaaree sahaayata ke lie dev savita kee tarah seedhe khare hon; he vaaj ke oordhv vijeta, ham yaajnyik anjan aur gaayakon ke saath aapako pukaarate hain.
RV 1.36.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
ऊर्ध्वो नः पाह्यंहसो नि केतुना विश्वं समत्रिणं दह । कृधी न ऊर्ध्वाञ्चरथाय जीवसे विदा देवेषु नो दुवः ॥१४॥
saral hindee anuvaad
oordhv khare hokar hamen sankat se bachaaen aur apanee jvaala se har bhakshak ko jalaaen; hamen uthaaen taaki ham chalen aur jeevit rahen, tatha devon men hamaaree upaasana pahachaanen.
RV 1.36.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
पाहि नो अग्ने रक्षसः पाहि धूर्तेरराव्णः । पाहि रीषत उत वा जिघांसतो बृहद्भानो यविष्ठ्य ॥१५॥
saral hindee anuvaad
he agni, hamen rakshas aur dusht adaata se bachaaen; chot pahunchaane ya maarane kee ichchha rakhane vaale se hamaaree raksha karen, he mahaan prakaash vaale yuva dev.
RV 1.36.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
घनेव विष्वग्वि जह्यराव्णस्तपुर्जम्भ यो अस्मध्रुक् । यो मर्त्यः शिशीते अत्यक्तुभिर्मा नः स रिपुरीशत ॥१६॥
saral hindee anuvaad
he agni-dant agni, hamen dhokha dene vaale adaata ko gada kee tarah chaaron or se toren; raat men aakraman tej karane vaala koee manushy ya shatru ham par adhikaar n paae.
RV 1.36.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
अग्निर्वव्ने सुवीर्यमग्निः कण्वाय सौभगम् । अग्निः प्रावन्मित्रोत मेध्यातिथिमग्निः साता उपस्तुतम् ॥१७॥
saral hindee anuvaad
agni ne kanv ke lie veer-bal aur saubhaagy praapt kiya; agni ne hamaare mitron aur medhyaatithi kee sahaayata kee tatha vijay men upastut ka saath diya.
RV 1.36.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
अग्निना तुर्वशं यदुं परावत उग्रादेवं हवामहे । अग्निर्नयन्नववास्त्वं बृहद्रथं तुर्वीतिं दस्यवे सहः ॥१८॥
saral hindee anuvaad
agni ke maadhyam se ham door se turvash, yadu aur ugradev ko bulaate hain; agni navavaastv, brihadrath aur turveeti ko dasyu ke viruddh bal ke roop men laaen.
RV 1.36.19
Mantra 19मंत्र 19Mantra 19
नि त्वामग्ने मनुर्दधे ज्योतिर्जनाय शश्वते । दीदेथ कण्व ऋतजात उक्षितो यं नमस्यन्ति कृष्टयः ॥१९॥
saral hindee anuvaad
manu ne aapako, he agni, sthaayee maanav-samudaay ke lie prakaash roop men sthaapit kiya; rit se janme aur havi se poshit hokar aap kanv ke lie jale, janon dvaara poojit.
RV 1.36.20
Mantra 20मंत्र 20Mantra 20
त्वेषासो अग्नेरमवन्तो अर्चयो भीमासो न प्रतीतये । रक्षस्विनः सदमिद्यातुमावतो विश्वं समत्रिणं दह ॥२०॥
saral hindee anuvaad
agni kee jvaalaaen chamakeelee, shaktishaalee aur nikat jaane men bhayaavah hain; pratyek virodhee maayaavee aur har bhakshak praanee ko nirantar poornatah jalaaen.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 207557. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
