Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 1 Sukta 31ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 31Rigveda Mandala 1 Sukta 31
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
18 mein se 0 mantra complete
RV 1.31.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरा ऋषिर्देवो देवानामभवः शिवः सखा । तव व्रते कवयो विद्मनापसोऽजायन्त मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥१॥
saral hindee anuvaad
he agni, aap pratham angira rishi aur devon ke kalyaanakaaree divy mitr the; aapake niyam men jnyaanee, chamakeele aayudh vaale marut janme.
RV 1.31.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरस्तमः कविर्देवानां परि भूषसि व्रतम् । विभुर्विश्वस्मै भुवनाय मेधिरो द्विमाता शयुः कतिधा चिदायवे ॥२॥
saral hindee anuvaad
he shreshth angira kavi, aap devon ka niyam sajaate hain; jnyaanee, vyaapak, do maataaon vaale agni manushyon ke lie anek roopon men sthit hain.
RV 1.31.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
त्वमग्ने प्रथमो मातरिश्वन आविर्भव सुक्रतूया विवस्वते । अरेजेतां रोदसी होतृवूर्येऽसघ्नोर्भारमयजो महो वसो ॥३॥
saral hindee anuvaad
he agni, maatarishvan ke saath agranee, vivekee vivasvaan ke lie prakat hon; hota chune jaane par dyau-prithvee kaanpe aur aapane yajny-bhaar uthaaya.
RV 1.31.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
त्वमग्ने मनवे द्यामवाशयः पुरूरवसे सुकृते सुकृत्तरः । श्वात्रेण यत्पित्रोर्मुच्यसे पर्या त्वा पूर्वमनयन्नापरं पुनः ॥४॥
saral hindee anuvaad
he agni, aapane manu ko dyau dikhaaya aur satkarmee puroorava ko phal diya; do maata-pita ke gharshan se mukt hokar pahale poorv, phir pashchim le jaae gae.
RV 1.31.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
त्वमग्ने वृषभः पुष्टिवर्धन उद्यतस्रुचे भवसि श्रवाय्यः । य आहुतिं परि वेदा वषट्कृतिमेकायुरग्रे विश आविवाससि ॥५॥
saral hindee anuvaad
shaktishaalee poshan-vardhak agni karachhul uthane par prasiddh hote hain; aahuti aur vashat jaanane vaale ka pahale sammaan karate hain.
RV 1.31.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
त्वमग्ने वृजिनवर्तनिं नरं सक्मन्पिपर्षि विदथे विचर्षणे । यः शूरसाता परितक्म्ये धने दभ्रेभिश्चित्समृता हंसि भूयसः ॥६॥
saral hindee anuvaad
he agni, vivekee sabha men aap terhe maarg vaale manushy ko paar lagaate hain; veer-sangharsh men thore se bahuton ko hara sakate hain.
RV 1.31.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
त्वं तमग्ने अमृतत्व उत्तमे मर्तं दधासि श्रवसे दिवेदिवे । यस्तातृषाण उभयाय जन्मने मयः कृणोषि प्रय आ च सूरये ॥७॥
saral hindee anuvaad
he agni, aap manushy ko dainik yash hetu shreshth amarata men rakhate aur donon prakaar ke janm chaahane vaale rishi ko sukh-poshan dete hain.
RV 1.31.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
त्वं नो अग्ने सनये धनानां यशसं कारुं कृणुहि स्तवानः । ऋध्याम कर्मापसा नवेन देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥८॥
saral hindee anuvaad
he stut agni, dhan-praapti men gaayak ko yashasvee karen; ham nae karm se barhen aur devon sahit dyau-prithvee hamaaree raksha karen.
RV 1.31.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
त्वं नो अग्ने पित्रोरुपस्थ आ देवो देवेष्वनवद्य जागृविः । तनूकृद्बोधि प्रमतिश्च कारवे त्वं कल्याण वसु विश्वमोपिषे ॥९॥
saral hindee anuvaad
maata-pita kee god men nirdosh jaagrat agni, shareeragat jeevan kee raksha aur gaayak ka maargadarshan karen; aap sabhee shubh sampada ko gherate hain.
RV 1.31.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
त्वमग्ने प्रमतिस्त्वं पितासि नस्त्वं वयस्कृत्तव जामयो वयम् । सं त्वा रायः शतिनः सं सहस्रिणः सुवीरं यन्ति व्रतपामदाभ्य ॥१०॥
saral hindee anuvaad
he agni, aap hamaare maargadarshak, pita aur baladaata hain; ham aapake sambandhee hain. saikaron-hajaaron sampadaaen aapake paas aatee hain, he ajey niyam-rakshak.
RV 1.31.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
त्वामग्ने प्रथममायुमायवे देवा अकृण्वन्नहुषस्य विश्पतिम् । इळामकृण्वन्मनुषस्य शासनीं पितुर्यत्पुत्रो ममकस्य जायते ॥११॥
saral hindee anuvaad
devon ne aapako pratham jeevan aur nahush-jan ka svaamee banaaya; pita ka putr janmane par ila ko manu kee maargadarshika banaaya.
RV 1.31.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
त्वं नो अग्ने तव देव पायुभिर्मघोनो रक्ष तन्वश्च वन्द्य । त्राता तोकस्य तनये गवामस्यनिमेषं रक्षमाणस्तव व्रते ॥१२॥
saral hindee anuvaad
he vandaneey agni, apane rakshakon se hamaaree aur shareeron kee raksha karen; santaan, vansh aur gaayon kee nirantar dekhabhaal karen.
RV 1.31.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
त्वमग्ने यज्यवे पायुरन्तरोऽनिषङ्गाय चतुरक्ष इध्यसे । यो रातहव्योऽवृकाय धायसे कीरेश्चिन्मन्त्रं मनसा वनोषि तम् ॥१३॥
saral hindee anuvaad
he chaar netr vaale agni, aap yajamaan ke nikat rakshak banakar jalate aur ahinsak upaasak kee havi par gaayak kee praarthana sveekaarate hain.
RV 1.31.14
Mantra 14मंत्र 14Mantra 14
त्वमग्न उरुशंसाय वाघते स्पार्हं यद्रेक्णः परमं वनोषि तत् । आध्रस्य चित्प्रमतिरुच्यसे पिता प्र पाकं शास्सि प्र दिशो विदुष्टरः ॥१४॥
saral hindee anuvaad
he agni, aap stut gaayak ke lie sarvochch vaanchhaneey dhan chaahate hain; nirbal ke maargadarshak-pita hokar aparipakv ko sikhaate aur dishaaen jaanate hain.
RV 1.31.15
Mantra 15मंत्र 15Mantra 15
त्वमग्ने प्रयतदक्षिणं नरं वर्मेव स्यूतं परि पासि विश्वतः । स्वादुक्षद्मा यो वसतौ स्योनकृज्जीवयाजं यजते सोपमा दिवः ॥१५॥
saral hindee anuvaad
he agni, dakshina dene vaale manushy kee sile kavach kee tarah chaaron or raksha karen; madhur bhojan dene vaala atithi-satkaarak jeevan-poshak yajny karata aur dyau-samaan hota hai.
RV 1.31.16
Mantra 16मंत्र 16Mantra 16
इमामग्ने शरणिं मीमृषो न इममध्वानं यमगाम दूरात् । आपिः पिता प्रमतिः सोम्यानां भृमिरस्यृषिकृन्मर्त्यानाम् ॥१६॥
saral hindee anuvaad
he agni, yah truti aur door se aae is path kee bhool kshama karen; aap sambandhee, pita, maargadarshak, som-yaajakon ke dhaarak aur manushyon men rishi banaane vaale hain.
RV 1.31.17
Mantra 17मंत्र 17Mantra 17
मनुष्वदग्ने अङ्गिरस्वदङ्गिरो ययातिवत्सदने पूर्ववच्छुचे । अच्छ याह्या वहा दैव्यं जनमा सादय बर्हिषि यक्षि च प्रियम् ॥१७॥
saral hindee anuvaad
he shuddh angira agni, manu, angira aur yayaati ke samay kee tarah sabha men aaen; dev-samooh ko laakar kush par baithaaen aur priy yajny karen.
RV 1.31.18
Mantra 18मंत्र 18Mantra 18
एतेनाग्ने ब्रह्मणा वावृधस्व शक्ती वा यत्ते चकृमा विदा वा । उत प्र णेष्यभि वस्यो अस्मान्सं नः सृज सुमत्या वाजवत्या ॥१८॥
saral hindee anuvaad
he agni, hamaaree shakti aur jnyaan ke anusaar banaaee is praarthana se barhen; hamen kalyaan kee or le jaaen aur samriddh shubhabuddhi se joren.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 304621. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
