Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 22ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 22Rigveda Mandala 1 Sukta 22

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta22
Mantrasमंत्रMantra21
RishiऋषिRishimedhaatithih kaanvahमेधातिथिः काण्वःmedhaatithih kaanvah
DevataदेवताDevata1-4 ashvinau, 5-8 savita, 9-10 agnih, 11 devyah, 12 indraaneevarunaanyagnaayyah, 13-14 dyaavaaprithivyau, 15 prithivee, 16 vishnurdeva va, 17-21 vishnuh१-४ अश्विनौ, ५-८ सविता, ९-१० अग्निः, ११ देव्यः, १२ इन्द्राणीवरुणान्यग्नाय्यः, १३-१४ द्यावापृथिव्यौ, १५ पृथिवी, १६ विष्णुर्देवा वा, १७-२१ विष्णुः1-4 ashvinau, 5-8 savita, 9-10 agnih, 11 devyah, 12 indraaneevarunaanyagnaayyah, 13-14 dyaavaaprithivyau, 15 prithivee, 16 vishnurdeva va, 17-21 vishnuh
Chandasछन्दChandasgaayatreeगायत्रीgaayatree
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.22.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

21 mein se 0 mantra complete

RV 1.22.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

प्रातर्युजा वि बोधयाश्विनावेह गच्छताम् । अस्य सोमस्य पीतये ॥१॥

saral hindee anuvaad

praatah rath jotane vaale donon ashvinon ko jagaao; ve is som ko peene ke lie yahaan aaen.

RV 1.22.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

या सुरथा रथीतमोभा देवा दिविस्पृशा । अश्विना ता हवामहे ॥२॥

saral hindee anuvaad

ham un donon divy ashvinon ko bulaate hain, jo uttam rath vaale, shreshth saarathi aur svarg tak pahunchane vaale hain.

RV 1.22.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

या वां कशा मधुमत्यश्विना सूनृतावती । तया यज्ञं मिमिक्षतम् ॥३॥

saral hindee anuvaad

he ashvino, apanee madhur aur priy saty-vaanee se yukt chaabuk dvaara yajny ko seenchakar sajeev keejie.

RV 1.22.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

नहि वामस्ति दूरके यत्रा रथेन गच्छथः । अश्विना सोमिनो गृहम् ॥४॥

saral hindee anuvaad

he ashvino, jab aap rath se chalate hain, tab som arpit karane vaale ka ghar aapase door naheen rahata.

RV 1.22.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

हिरण्यपाणिमूतये सवितारमुप ह्वये । स चेत्ता देवता पदम् ॥५॥

saral hindee anuvaad

sahaayata ke lie main svarnim haath vaale savita ko bulaata hoon, jo divy sthaan aur maarg ko jaanate tatha nirdhaarit karate hain.

RV 1.22.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

अपां नपातमवसे सवितारमुप स्तुहि । तस्य व्रतान्युश्मसि ॥६॥

saral hindee anuvaad

sahaayata ke lie jalon kee santaan savita kee stuti karo; ham unake niyamon ka anusaran chaahate hain.

RV 1.22.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

विभक्तारं हवामहे वसोश्चित्रस्य राधसः । सवितारं नृचक्षसम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

ham manushyon par drishti rakhane vaale aur adbhut sampada tatha daan baantane vaale savita ko bulaate hain.

RV 1.22.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

सखाय आ नि षीदत सविता स्तोम्यो नु नः । दाता राधांसि शुम्भति ॥८॥

saral hindee anuvaad

he mitro, aakar baitho. daan dene vaale savita ab hamaaree stuti ke yogy hokar shobhit hote hain.

RV 1.22.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

अग्ने पत्नीरिहा वह देवानामुशतीरुप । त्वष्टारं सोमपीतये ॥९॥

saral hindee anuvaad

he agni, som-paan ke lie ichchhuk dev-patniyon aur tvashta ko yahaan laaie.

RV 1.22.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

आ ग्ना अग्न इहावसे होत्रां यविष्ठ भारतीम् । वरूत्रीं धिषणां वह ॥१०॥

saral hindee anuvaad

he yuva agni, hotra, bhaaratee, varootree aur dhishana deviyon ko hamaaree sahaayata ke lie yahaan laaie.

RV 1.22.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

अभि नो देवीरवसा महः शर्मणा नृपत्नीः । अच्छिन्नपत्राः सचन्ताम् ॥११॥

saral hindee anuvaad

veeron kee patniyaan deviyaan akhand pankhon ke saath sahaayata aur mahaan aashray dekar hamaare sang rahen.

RV 1.22.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

इहेन्द्राणीमुप ह्वये वरुणानीं स्वस्तये । अग्नायीं सोमपीतये ॥१२॥

saral hindee anuvaad

yahaan main kalyaan ke lie indraanee aur varunaanee ko tatha som-paan ke lie agnaayee ko bulaata hoon.

RV 1.22.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

मही द्यौः पृथिवी च न इमं यज्ञं मिमिक्षताम् । पिपृतां नो भरीमभिः ॥१३॥

saral hindee anuvaad

mahaan dyau aur prithvee is yajny ko seenchen aur hamen apane poshan se bhar den.

RV 1.22.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

तयोरिद्घृतवत्पयो विप्रा रिहन्ति धीतिभिः । गन्धर्वस्य ध्रुवे पदे ॥१४॥

saral hindee anuvaad

gandharv ke sthir sthaan men prerit kavi apane gaanon dvaara dyau-prithvee ke ghee-samriddh drav ka aasvaad lete hain.

RV 1.22.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

स्योना पृथिवि भवानृक्षरा निवेशनी । यच्छा नः शर्म सप्रथः ॥१५॥

saral hindee anuvaad

he prithvee, sukhad, kaanton se rahit aur nivaas yogy bano; hamen vistrit aashray do.

RV 1.22.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

अतो देवा अवन्तु नो यतो विष्णुर्विचक्रमे । पृथिव्याः सप्त धामभिः ॥१६॥

saral hindee anuvaad

dev us kshetr se hamaaree raksha karen jahaan vishnu prithvee ke saat sthaanon se hokar aage barhe.

RV 1.22.17

Mantra 17मंत्र 17Mantra 17

इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् । समूळ्हमस्य पांसुरे ॥१७॥

saral hindee anuvaad

vishnu ne is kshetr ko paar kar teen prakaar se apane pag rakhe; sab kuchh unake pad kee dhool men samaahit tha.

RV 1.22.18

Mantra 18मंत्र 18Mantra 18

त्रीणि पदा वि चक्रमे विष्णुर्गोपा अदाभ्यः । अतो धर्माणि धारयन् ॥१८॥

saral hindee anuvaad

avadhy rakshak vishnu ne teen pag barhaae aur vahaan se sthaapit vyavasthaaon ko dhaaran kiya.

RV 1.22.19

Mantra 19मंत्र 19Mantra 19

विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे । इन्द्रस्य युज्यः सखा ॥१९॥

saral hindee anuvaad

vishnu ke ve karm dekho jinase unake niyam prakat hue; ve indr ke yogy sahayogee aur mitr hain.

RV 1.22.20

Mantra 20मंत्र 20Mantra 20

तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः । दिवीव चक्षुराततम् ॥२०॥

saral hindee anuvaad

prerit jnyaanee vishnu ke sarvochch pad ko sada dekhate hain, jo aakaash men phailee aankh ke samaan hai.

RV 1.22.21

Mantra 21मंत्र 21Mantra 21

तद्विप्रासो विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते । विष्णोर्यत्परमं पदम् ॥२१॥

saral hindee anuvaad

prerit, stutisheel aur sada jaagarook kavi vishnu ke sarvochch pad ko stuti men prakaashit karate hain.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 352131. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.