Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 167ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 167Rigveda Mandala 1 Sukta 167

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta167
Mantrasमंत्रMantra11
RishiऋषिRishiagastyo maitraavarunihअगस्त्यो मैत्रावरुणिःagastyo maitraavarunih
DevataदेवताDevata1 indrah, 2-11 marutah१ इन्द्रः, २-११ मरुतः1 indrah, 2-11 marutah
Chandasछन्दChandastrishtup, (10 purastaajjyotih)त्रिष्टुप्, (१० पुरस्ताज्ज्योतिः)trishtup, (10 purastaajjyotih)
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.167.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

11 mein se 0 mantra complete

RV 1.167.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

सहस्रं त इन्द्रोतयो नः सहस्रमिषो हरिवो गूर्ततमाः । सहस्रं रायो मादयध्यै सहस्रिण उप नो यन्तु वाजाः ॥१॥

saral hindee anuvaad

he indr, aapake hajaaron laabh hamaare paas aaen, he ghoron ke svaamee, hajaar prakaar ka prachur bhojan hamaare paas aae, hamen prasann karane ke lie hajaaron (prakaar kee sanpatti) aaen, hajaaron ghore hamaare ho jaaen.

RV 1.167.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

आ नोऽवोभिर्मरुतो यान्त्वच्छा ज्येष्ठेभिर्वा बृहद्दिवैः सुमायाः । अध यदेषां नियुतः परमाः समुद्रस्य चिद्धनयन्त पारे ॥२॥

saral hindee anuvaad

marut kripa lekar hamaaree upasthiti men aaen, jo log jnyaan se yukt hain, ve atyant utkrisht aur tejasvee (khajaane) ke saath aaen, kyonki unake gauravashaalee ghore, niyuta, samudr ke sudoor tat par bhee dhan ikattha karate hain.

RV 1.167.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

मिम्यक्ष येषु सुधिता घृताची हिरण्यनिर्णिगुपरा न ऋष्टिः । गुहा चरन्ती मनुषो न योषा सभावती विदथ्येव सं वाक् ॥३॥

saral hindee anuvaad

maruton ke beech men svarnim, varsha karane vaalee bijalee, aakaash men ghoomatee huee maala ke samaan, bhavy roop se susajjit stree ke samaan aur sabha men pratishthit stuti ke samaan vishraam karatee hai.

RV 1.167.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

परा शुभ्रा अयासो यव्या साधारण्येव मरुतो मिमिक्षुः । न रोदसी अप नुदन्त घोरा जुषन्त वृधं सख्याय देवाः ॥४॥

saral hindee anuvaad

tejasvee, sadaiv gatisheel marut, (apane) sahayogee, (bijalee) ke saath aise mil gae hain, jaise (yuvak) saamaany mahilaaon ke saath, durjey devata svarg aur prithvee ko (baarish se) abhibhoot naheen karate hain, balki (maitreepoorn) sammaan ke maadhyam se unakee samriddhi ko barhaava dete hain.

RV 1.167.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

जोषद्यदीमसुर्या सचध्यै विषितस्तुका रोदसी नृमणाः । आ सूर्येव विधतो रथं गात्त्वेषप्रतीका नभसो नेत्या ॥५॥

saral hindee anuvaad

megh-prakeernan karane vaale maruton kee sahacharee rodasee, laharaate baalon aur unake prati samarpit man ke saath aatee hai. roop men tejasvee, vah unakee bechain rath par charhatee hai jaise soorya ek baar ashvin kee rath par charhee thee.

RV 1.167.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

आस्थापयन्त युवतिं युवानः शुभे निमिश्लां विदथेषु पज्राम् । अर्को यद्वो मरुतो हविष्मान्गायद्गाथं सुतसोमो दुवस्यन् ॥६॥

saral hindee anuvaad

yuva (maruton) ne yuva (bijalee) ko (apanee) shaanadaar (rath) men rakha hai, (unake saath) mil rahe hain, aur joradaar (baarish paida karane men) yajny (samaarohit) par rakhe hain, jab, aapake upaasak marut, aahutiyaan prastut karate hue, som undelate hue, aur aaraadhana karate hue, pavitr geet gaate hain.

RV 1.167.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

प्र तं विवक्मि वक्म्यो य एषां मरुतां महिमा सत्यो अस्ति । सचा यदीं वृषमणा अहंयु स्थिरा चिज्जनीर्वहते सुभागाः ॥७॥

saral hindee anuvaad

main maruton kee sachchee aur prashansaneey mahaanata ka jashn manaata hoon, jinake uchch vichaaradhaara vaale aur sthaayee saathee samriddh jeevan aur santaanon ka samarthan karate hain.

RV 1.167.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

पान्ति मित्रावरुणाववद्याच्चयत ईमर्यमो अप्रशस्तान् । उत च्यवन्ते अच्युता ध्रुवाणि वावृध ईं मरुतो दातिवारः ॥८॥

saral hindee anuvaad

mitr aur varun, aur aaryaman, (jo kuchh bhee) nindaneey hai, usase (is) yajny kee raksha karate hain, aur (jo kuchh bhee) ayogy hain, unhen nasht kar dete hain. ve abhee tak n girane vaalee aur varsha (varsha) ka kaaran banate hain, jab marut, jal-upaj (mausam) is (duniya) ko barhaate hain.

RV 1.167.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

नही नु वो मरुतो अन्त्यस्मे आरात्ताच्चिच्छवसो अन्तमापुः । ते धृष्णुना शवसा शूशुवांसोऽर्णो न द्वेषो धृषता परि ष्ठुः ॥९॥

saral hindee anuvaad

hamamen se kisee ne bhee, maruton ne, n to lagabhag ya door se, aapakee shakti kee seema ko praapt kiya hai, ve (marut) shakti aur shakti men vriddhi karake samudr ke samaan apane shatruon par vijay praapt kar lete hain.

RV 1.167.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

वयमद्येन्द्रस्य प्रेष्ठा वयं श्वो वोचेमहि समर्ये । वयं पुरा महि च नो अनु द्यून्तन्न ऋभुक्षा नरामनु ष्यात् ॥१०॥

saral hindee anuvaad

aaie, ham, jo indr ke priy hain, aaj unakee mahima karen, aaie ham kal pavitr anushthaan men usakee mahima karen, aaie ham apane mahaan (bhale) ke lie, bhavishy ke dinon men, puraane dinon kee tarah, usakee mahima karen, taaki ribhukshin hamesha manushyon ke beech hamaare lie anukool ho saken.

RV 1.167.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

एष व स्तोमो मरुत इयं गीर्मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः । एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥११॥

saral hindee anuvaad

yah stuti, marut, aapake lie hai, yah stotr aapake lie hai, (krity) ek aadaraneey lekhak ka, jo (apanee prashansa se) prasannata pradaan karane men saksham hai, (aapake) vyaktiyon kee prashansa aap tak pahunche, jisase ham bhojan, shakti aur deerghaayu praapt kar saken.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 207879. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.