Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 131ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 131Rigveda Mandala 1 Sukta 131

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta131
Mantrasमंत्रMantra7
RishiऋषिRishiparuchchhepo daivodaasihपरुच्छेपो दैवोदासिःparuchchhepo daivodaasih
DevataदेवताDevataindrahइन्द्रःindrah
Chandasछन्दChandasatyashtihअत्यष्टिःatyashtih
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.131.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

7 mein se 0 mantra complete

RV 1.131.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

इन्द्राय हि द्यौरसुरो अनम्नतेन्द्राय मही पृथिवी वरीमभिर्द्युम्नसाता वरीमभिः । इन्द्रं विश्वे सजोषसो देवासो दधिरे पुरः । इन्द्राय विश्वा सवनानि मानुषा रातानि सन्तु मानुषा ॥१॥

saral hindee anuvaad

shaktishaalee dyaus indr ko nama aur mahaan prithivee ne apane vyaapak vistaaron sahit tej paane hetu usaka sammaan kiya. sabhee devon ne ekamat hokar indr ko aage rakha; pratyek maanaveey som-savan use samarpit ho.

RV 1.131.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

विश्वेषु हि त्वा सवनेषु तुञ्जते समानमेकं वृषमण्यवः पृथक्स्वः सनिष्यवः पृथक् । तं त्वा नावं न पर्षणिं शूषस्य धुरि धीमहि । इन्द्रं न यज्ञैश्चितयन्त आयव स्तोमेभिरिन्द्रमायवः ॥२॥

saral hindee anuvaad

pratyek som-savan men veer-chitt jan ek saajha indr ko prerit karate, yadyapi pratyek apane lie prakaash chaahata hai. ham tumhen bal kee dhuree par paar lagaane vaalee nauka samaan rakhate; marty yajny aur stuti se tumhaara dhyaan chaahate hain.

RV 1.131.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

वि त्वा ततस्रे मिथुना अवस्यवो व्रजस्य साता गव्यस्य निःसृजः सक्षन्त इन्द्र निःसृजः । यद्गव्यन्ता द्वा जना स्वर्यन्ता समूहसि । आविष्करिक्रद्वृषणं सचाभुवं वज्रमिन्द्र सचाभुवम् ॥३॥

saral hindee anuvaad

tumhaaree sahaayata chaahane vaale yugal gau-baara paane hetu paas aakar daan undelate hain, he indr. gau-sanpada ya divy prakaash chaahate do pakshon ko aamane-saamane laate samay tum pukaar sahit apane nity saathee shaktishaalee vajr ko prakat karate ho.

RV 1.131.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

विदुष्टे अस्य वीर्यस्य पूरवः पुरो यदिन्द्र शारदीरवातिरः सासहानो अवातिरः । शासस्तमिन्द्र मर्त्यमयज्युं शवसस्पते । महीममुष्णाः पृथिवीमिमा अपो मन्दसान इमा अपः ॥४॥

saral hindee anuvaad

praacheen jan us paraakram ko jaanate the jisase tumane sharadkaaleen pur giraae aur pratirodh jeeta, he indr. he balapati, tumane yajny-virodhee marty ko dandit kiya aur aanandit hokar vishaal prithivee tatha ye jal punah paae.

RV 1.131.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

आदित्ते अस्य वीर्यस्य चर्किरन्मदेषु वृषन्नुशिजो यदाविथ सखीयतो यदाविथ । चकर्थ कारमेभ्यः पृतनासु प्रवन्तवे । ते अन्यामन्यां नद्यं सनिष्णत श्रवस्यन्तः सनिष्णत ॥५॥

saral hindee anuvaad

he shaktishaalee, jab ullaas men tumane maitree chaahane vaale upaasakon kee sahaayata kee, tab unhonne tumhaara paraakram phailaaya. tumane unakee pukaar ko praacheen spardhaaon men vijayee banaaya; yash chaahate unhonne tumase ek ke baad doosaree jaladhaara paaee.

RV 1.131.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

उतो नो अस्या उषसो जुषेत ह्यर्कस्य बोधि हविषो हवीमभिः स्वर्षाता हवीमभिः । यदिन्द्र हन्तवे मृधो वृषा वज्रिञ्चिकेतसि । आ मे अस्य वेधसो नवीयसो मन्म श्रुधि नवीयसः ॥६॥

saral hindee anuvaad

indr is usha men ham par prasann hon aur prakaash paane hetu hamaare geet tatha havi-aahvaan sunen. he shaktishaalee vajradhaaree, kyonki tum vair paar karana jaanate ho, mujh nae rachayita kee praarthana suno.

RV 1.131.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

त्वं तमिन्द्र वावृधानो अस्मयुरमित्रयन्तं तुविजात मर्त्यं वज्रेण शूर मर्त्यम् । जहि यो नो अघायति शृणुष्व सुश्रवस्तमः । रिष्टं न यामन्नप भूतु दुर्मतिर्विश्वाप भूतु दुर्मतिः ॥७॥

saral hindee anuvaad

he indr, stuti se barhe aur hamaaree or anukool, mantr tumase hamaaree haani chaahane vaale vairee marty ko vajr se maarane kee praarthana karata hai. he sarvottam shrota, suno: yaatra men tale sankat samaan pratyek durbuddhi hamaare maarg se door ho.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 207804. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.