Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 123ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 123Rigveda Mandala 1 Sukta 123

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta123
Mantrasमंत्रMantra13
RishiऋषिRishikaksheevaan dairghatamas aushijahकक्षीवान् दैर्घतमस औशिजःkaksheevaan dairghatamas aushijah
DevataदेवताDevataushaahउषाःushaah
Chandasछन्दChandastrishtupत्रिष्टुप्trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.123.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

13 mein se 0 mantra complete

RV 1.123.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

पृथू रथो दक्षिणाया अयोज्यैनं देवासो अमृतासो अस्थुः । कृष्णादुदस्थादर्या विहायाश्चिकित्सन्ती मानुषाय क्षयाय ॥१॥

saral hindee anuvaad

kripaalu usha ka vistrit rath juta aur amar dev us par charhe. shreshth aur sakriy vah andhakaar se uthakar maanav nivaason men prakaash aur chetana laatee hai.

RV 1.123.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

पूर्वा विश्वस्माद्भुवनादबोधि जयन्ती वाजं बृहती सनुत्री । उच्चा व्यख्यद्युवतिः पुनर्भूरोषा अगन्प्रथमा पूर्वहूतौ ॥२॥

saral hindee anuvaad

samast jeev-jagat se pahale usha jaagatee hai, mahaan aur poshak sanpada jutaane vaalee. sada yuva aur nity naee, vah oopar se dekhatee aur praatah aahvaan par sabase pahale aatee hai.

RV 1.123.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

यदद्य भागं विभजासि नृभ्य उषो देवि मर्त्यत्रा सुजाते । देवो नो अत्र सविता दमूना अनागसो वोचति सूर्याय ॥३॥

saral hindee anuvaad

he sujanma devee usha, aaj martyon men tum jo saubhaagy baanto, grih ke divy mitr savita soory ke saamane hamen dosharahit kahen.

RV 1.123.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

गृहंगृहमहना यात्यच्छा दिवेदिवे अधि नामा दधाना । सिषासन्ती द्योतना शश्वदागादग्रमग्रमिद्भजते वसूनाम् ॥४॥

saral hindee anuvaad

pratidin chamakatee dinakarta apana parichit roop dhaaran kar pratyek ghar aatee hai. upalabdhi hetu utsuk vah nirantar aatee aur moolyavaan arpanon ka shreshth bhaag paatee hai.

RV 1.123.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

भगस्य स्वसा वरुणस्य जामिरुषः सूनृते प्रथमा जरस्व । पश्चा स दघ्या यो अघस्य धाता जयेम तं दक्षिणया रथेन ॥५॥

saral hindee anuvaad

bhag kee bahan aur varun kee sanbandhinee, he madhur usha, sabase pahale hamaaree stuti paao. haani rachane vaala peechhe pare; tumhaare dakshinaayukt rath se ham us virodh ko paar karen.

RV 1.123.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

उदीरतां सूनृता उत्पुरंधीरुदग्नयः शुशुचानासो अस्थुः । स्पार्हा वसूनि तमसापगूळ्हाविष्कृण्वन्त्युषसो विभातीः ॥६॥

saral hindee anuvaad

madhur saty vaanee aur udaar buddhi uthe, kyonki tej jalatee agniyaan uth chukee hain. chamakatee ushaaen un vaanchhit sanpadaaon ko prakat karatee hain jinhen andhakaar ne chhipaaya tha.

RV 1.123.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

अपान्यदेत्यभ्यन्यदेति विषुरूपे अहनी सं चरेते । परिक्षितोस्तमो अन्या गुहाकरद्यौदुषाः शोशुचता रथेन ॥७॥

saral hindee anuvaad

ek bhaag door jaata hai aur doosara aata; din ke do bhinn rang vaale bhaag kram se chalate hain. ek chaaron or ke andhakaar ko chhipaatee aur usha apane deept rath par chamakatee hai.

RV 1.123.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

सदृशीरद्य सदृशीरिदु श्वो दीर्घं सचन्ते वरुणस्य धाम । अनवद्यास्त्रिंशतं योजनान्येकैका क्रतुं परि यन्ति सद्यः ॥८॥

saral hindee anuvaad

aaj aur kal samaan, nirdosh ushaaen deerghakaal varun ke sthaapit vidhaan ka paalan karatee hain. pratyek kram se tees maarg paar karatee aur apana niyat kaary sheeghr poora karatee hai.

RV 1.123.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

जानत्यह्नः प्रथमस्य नाम शुक्रा कृष्णादजनिष्ट श्वितीची । ऋतस्य योषा न मिनाति धामाहरहर्निष्कृतमाचरन्ती ॥९॥

saral hindee anuvaad

din ke aarambh ka svaroop jaanatee ujjval usha andhakaar se shvet chamakatee janmatee hai. rit kee yuvatee hokar vah vidhaan naheen toratee aur pratidin apane niyat sthaan aatee hai.

RV 1.123.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

कन्येव तन्वा शाशदानाँ एषि देवि देवमियक्षमाणम् । संस्मयमाना युवतिः पुरस्तादाविर्वक्षांसि कृणुषे विभाती ॥१०॥

saral hindee anuvaad

kanya samaan roop se deept devee usha usase milane ko ichchhuk dev ke paas jaatee hai. muskaraatee yuva usha usake saamane chamakatee aur apana prakaashamay vaksh prakat karatee hai.

RV 1.123.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

सुसंकाशा मातृमृष्टेव योषाविस्तन्वं कृणुषे दृशे कम् । भद्रा त्वमुषो वितरं व्युच्छ न तत्ते अन्या उषसो नशन्त ॥११॥

saral hindee anuvaad

maata se sajaaee yuvatee samaan sundar, tum aanandamay darshan hetu apana roop prakat karatee ho. he mangalamayee usha, aur vyaapak chamako; jo tum paatee ho use any usha ne paar naheen kiya.

RV 1.123.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

अश्वावतीर्गोमतीर्विश्ववारा यतमाना रश्मिभिः सूर्यस्य । परा च यन्ति पुनरा च यन्ति भद्रा नाम वहमाना उषासः ॥१२॥

saral hindee anuvaad

ashv, gau aur sabhee moolyavaan sanpada se samriddh ushaaen soory kee kiranon ke saath kaam karatee hain. ve jaateen aur phir lautateen, apane parichit mangalamay roop dhaaran karatee hain.

RV 1.123.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

ऋतस्य रश्मिमनुयच्छमाना भद्रम्भद्रं क्रतुमस्मासु धेहि । उषो नो अद्य सुहवा व्युच्छास्मासु रायो मघवत्सु च स्युः ॥१३॥

saral hindee anuvaad

rit kee maargadarshak kiran ka anusaran karate hue hamaare bheetar ek ke baad ek mangalamay sankalp rakho. he sahaj aahoot usha, aaj ham par chamako; sanpada hamaare aur udaar daataaon ke saath rahe.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 348392. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.