Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 121ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 121Rigveda Mandala 1 Sukta 121

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta121
Mantrasमंत्रMantra15
RishiऋषिRishikaksheevaan dairghatamas aushijahकक्षीवान् दैर्घतमस औशिजःkaksheevaan dairghatamas aushijah
DevataदेवताDevataindro vishve deva vaइन्द्रो विश्वे देवा वाindro vishve deva va
Chandasछन्दChandastrishshtupत्रिष्ष्टुप्trishshtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.121.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

15 mein se 0 mantra complete

RV 1.121.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

कदित्था नॄँः पात्रं देवयतां श्रवद्गिरो अङ्गिरसां तुरण्यन् । प्र यदानड्विश आ हर्म्यस्योरु क्रंसते अध्वरे यजत्रः ॥१॥

saral hindee anuvaad

sheeghr aane vaala poojaneey rakshak devakaam anggirason kee stutiyaan kab sunega? grih ke janon tak pahunchakar vah yajny men vistrit pag rakhata hai.

RV 1.121.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

स्तम्भीद्ध द्यां स धरुणं प्रुषायदृभुर्वाजाय द्रविणं नरो गोः । अनु स्वजां महिषश्चक्षत व्रां मेनामश्वस्य परि मातरं गोः ॥२॥

saral hindee anuvaad

kushal mahaan shaktishaalee ne aakaash ko thaama aur bal hetu gau-sanbaddh poshak sanpada barasaaee. usane apanee utpann sangati ko dekha, jise ghoree aur gau kee maata kee goorh chhavi men kaha gaya hai.

RV 1.121.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

नक्षद्धवमरुणीः पूर्व्यं राट् तुरो विशामङ्गिरसामनु द्यून् । तक्षद्वज्रं नियुतं तस्तम्भद्द्यां चतुष्पदे नर्याय द्विपादे ॥३॥

saral hindee anuvaad

arun ushaaon ke svaamee aur janon ke teevr adhipati ne pratidin anggirason kee praacheen pukaar sunee. usane vajr garha aur chaupaayon tatha dopaaye manushyon hetu aakaash ko thaama.

RV 1.121.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

अस्य मदे स्वर्यं दा ऋतायापीवृतमुस्रियाणामनीकम् । यद्ध प्रसर्गे त्रिककुम्निवर्तदप द्रुहो मानुषस्य दुरो वः ॥४॥

saral hindee anuvaad

is ullaas men tumane rit hetu chhipaae gae sooryavat ujjval gau-samooh ko lautaaya. aakraman men trishikh aayudh utarane par usane maanav ko peera dene vaale ke dvaar khol die.

RV 1.121.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

तुभ्यं पयो यत्पितरावनीतां राधः सुरेतस्तुरणे भुरण्यू । शुचि यत्ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पय उस्रियायाः ॥५॥

saral hindee anuvaad

tumhaare lie dhaaran karane vaale donon maata-pita doodh laae, teevr jan hetu poshak aur jeevanadaayee daan. unhonne prachurata duhane vaalee ujjval gau ka shuddh doodh tumhen arpit kiya.

RV 1.121.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

अध प्र जज्ञे तरणिर्ममत्तु प्र रोच्यस्या उषसो न सूरः । इन्दुर्येभिराष्ट स्वेदुहव्यैः स्रुवेण सिञ्चञ्जरणाभि धाम ॥६॥

saral hindee anuvaad

tab teevr jan prakat hua; vah aanand de aur usha se nikalate soory samaan chamake. som-bindu un janon tak pahuncha jinakee taiyaar haviyaan stuti sahit sruva se pavitr sthaan par daalee gaeen.

RV 1.121.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

स्विध्मा यद्वनधितिरपस्यात्सूरो अध्वरे परि रोधना गोः । यद्ध प्रभासि कृत्व्याँ अनु द्यूननर्विशे पश्विषे तुराय ॥७॥

saral hindee anuvaad

jab achchhe eendhan vaalee kaashth-raashi taiyaar huee aur yajnyakarta ne vrishabh ke bandhan ka vidhaan kiya, tab tum karm ke dinon men gaaree se aane vaale, pashudhan chaahane vaale aur teevr jan hetu chamake.

RV 1.121.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

अष्टा महो दिव आदो हरी इह द्युम्नासाहमभि योधान उत्सम् । हरिं यत्ते मन्दिनं दुक्षन्वृधे गोरभसमद्रिभिर्वाताप्यम् ॥८॥

saral hindee anuvaad

tej dene vaale srot hetu sangharsh karate hue tum mahaan aakaash se aath harit ashv neeche laae. tumhaaree vriddhi hetu janon ne pattharon se harit, aanandadaayee som dabaaya, jo vaayu samaan teevr jan hetu doodh se pusht tha.

RV 1.121.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

त्वमायसं प्रति वर्तयो गोर्दिवो अश्मानमुपनीतमृभ्वा । कुत्साय यत्र पुरुहूत वन्वञ्छुष्णमनन्तैः परियासि वधैः ॥९॥

saral hindee anuvaad

kushal nirmaata dvaara aakaash se laaya dhaatu ka prahaarak aayudh tumane phenka. he bahupoojit indr, kuts kee sahaayata karate aur shushn ko paraajit karate hue tumane use asankhy aayudhon se ghera.

RV 1.121.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

पुरा यत्सूरस्तमसो अपीतेस्तमद्रिवः फलिगं हेतिमस्य । शुष्णस्य चित्परिहितं यदोजो दिवस्परि सुग्रथितं तदादः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

andhakaar ke sooryaprakaash ko gherane se pahale, he vajradhaaree, tumane use rokane vaale aavaran-megh par prahaar kiya. shushn ne prakaash ke chaaron or jo kasakar bandha bal lapeta tha, use tumane aakaash se phaar hataaya.

RV 1.121.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

अनु त्वा मही पाजसी अचक्रे द्यावाक्षामा मदतामिन्द्र कर्मन् । त्वं वृत्रमाशयानं सिरासु महो वज्रेण सिष्वपो वराहुम् ॥११॥

saral hindee anuvaad

mahaan dyaava-prithivee, ve tejasvee chakraheen vistaar, tumhaare karm par aanandit hue, he indr. mahaan vajr se tumane dhaaraaon ke beech lete varaah-samaan vritr ko sula diya.

RV 1.121.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

त्वमिन्द्र नर्यो याँ अवो नॄन्तिष्ठा वातस्य सुयुजो वहिष्ठान् । यं ते काव्य उशना मन्दिनं दाद्वृत्रहणं पार्यं ततक्ष वज्रम् ॥१२॥

saral hindee anuvaad

he un janon ke mitr indr jinakee tum raksha karate ho, vaayu ke sujute shreshth vaahak ashvon par charho. ushana kaavy ne tumhaare lie utsaahadaayee, nirnaayak vritr-vadhakaaree vajr garhakar diya.

RV 1.121.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

त्वं सूरो हरितो रामयो नॄन्भरच्चक्रमेतशो नायमिन्द्र । प्रास्य पारं नवतिं नाव्यानामपि कर्तमवर्तयोऽयज्यून् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

he indr, tumane soory ke harit ashv roke aur etash ka chakr aage naheen barha. yajny n karane vaale virodhiyon ko tumane naukaayogy nabbe dhaaraaon ke paar phenkakar gart men giraaya.

RV 1.121.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

त्वं नो अस्या इन्द्र दुर्हणायाः पाहि वज्रिवो दुरितादभीके । प्र नो वाजान्रथ्यो अश्वबुध्यानिषे यन्धि श्रवसे सूनृतायै ॥१४॥

saral hindee anuvaad

he vajradhaaree indr, is kathin vipatti aur nikat sankat se hamaaree raksha karo. poshan, yash aur madhur saty hetu hamen rath-ashv se sampann poshak samriddhi do.

RV 1.121.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

मा सा ते अस्मत्सुमतिर्वि दसद्वाजप्रमहः समिषो वरन्त । आ नो भज मघवन्गोष्वर्यो मंहिष्ठास्ते सधमादः स्याम ॥१५॥

saral hindee anuvaad

he prachurata ke mahaan daata, tumhaaree kripa hamase kabhee door n ho aur vipul poshan hamen ghere. he udaar, praacheen gau-sanpada kee spardha men hamen bhaag do; ham bhoj men tumhaare atyant udaar sahabhaagee hon.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 207820. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.