Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 64ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 64Rigveda Mandala 1 Sukta 64

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta64
Mantrasमंत्रMantra15
RishiऋषिRishinodha gautamahनोधा गौतमःnodha gautamah
DevataदेवताDevatamarutahमरुतःmarutah
Chandasछन्दChandasjagatee, 15 trishtupजगती, १५ त्रिष्टुप्jagatee, 15 trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.64.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

15 mein se 0 mantra complete

RV 1.64.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

वृष्णे शर्धाय सुमखाय वेधसे नोधः सुवृक्तिं प्र भरा मरुद्भ्यः । अपो न धीरो मनसा सुहस्त्यो गिरः समञ्जे विदथेष्वाभुवः ॥१॥

saral hindee anuvaad

he nodhas, veer, kripaalu aur jnyaanee marut-dal ke lie sundar richa laao; dheer aur kushalahast hokar main sabha men prabhaavee vaaniyon ko vaise sajaata hoon jaise koee jal taiyaar kare.

RV 1.64.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

ते जज्ञिरे दिव ऋष्वास उक्षणो रुद्रस्य मर्या असुरा अरेपसः । पावकासः शुचयः सूर्या इव सत्वानो न द्रप्सिनो घोरवर्पसः ॥२॥

saral hindee anuvaad

rudr ke oonche varshak yuva dyau se janme, divy aur nishkalank, sooryon jaise pavitrakaaree aur ujjval, boonden bikherate hue shaktishaalee aur bhayankar roop vaale.

RV 1.64.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

युवानो रुद्रा अजरा अभोग्घनो ववक्षुरध्रिगावः पर्वता इव । दृळ्हा चिद्विश्वा भुवनानि पार्थिवा प्र च्यावयन्ति दिव्यानि मज्मना ॥३॥

saral hindee anuvaad

yuva, ajar rudr parvaton jaise mahaan aur apratirodhy hue; apane bal se ve prithvee aur dyau ke drirh praaniyon tak ko hila dete hain.

RV 1.64.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

चित्रैरञ्जिभिर्वपुषे व्यञ्जते वक्षस्सु रुक्माँ अधि येतिरे शुभे । अंसेष्वेषां नि मिमृक्षुरृष्टयः साकं जज्ञिरे स्वधया दिवो नरः ॥४॥

saral hindee anuvaad

ve vividh aabhooshanon se shareer sajaate aur vaksh par svarn chakr baandhate hain; kandhon par bhaale hain, aur dyau ke veer apanee shakti men saath janme.

RV 1.64.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

ईशानकृतो धुनयो रिशादसो वातान्विद्युतस्तविषीभिरक्रत । दुहन्त्यूधर्दिव्यानि धूतयो भूमिं पिन्वन्ति पयसा परिज्रयः ॥५॥

saral hindee anuvaad

shaktishaalee garjate kampak apane bal se pavan aur bijalee utpann karate hain; chanchal marut dyau ke than duhate aur doodh-sadrish varsha se prithvee bharate hain.

RV 1.64.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

पिन्वन्त्यपो मरुतः सुदानवः पयो घृतवद्विदथेष्वाभुवः । अत्यं न मिहे वि नयन्ति वाजिनमुत्सं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितम् ॥६॥

saral hindee anuvaad

udaar marut anushthaan men prabhaavee ghritayukt doodh-sadrish jal bharate hain; daur ke lie nikaale balavaan ashv kee tarah varsha chhorate aur garjate akshay srot ko duhate hain.

RV 1.64.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

महिषासो मायिनश्चित्रभानवो गिरयो न स्वतवसो रघुष्यदः । मृगा इव हस्तिनः खादथा वना यदारुणीषु तविषीरयुग्ध्वम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

mahaan, adbhut aur bahudeept, parvaton jaise svabalavaan phir bhee teevr, jab aap aruniyon men shakti jorate hain tab jangalee haathiyon jaise van nigalate hain.

RV 1.64.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

सिंहा इव नानदति प्रचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः । क्षपो जिन्वन्तः पृषतीभिरृष्टिभिः समित्सबाधः शवसाहिमन्यवः ॥८॥

saral hindee anuvaad

vivekee marut sinhon jaise garjate aur chitakabare mrig jaise sundar dikhate hain; apanee chitakabaree vaahikaaon aur bhaalon sahit ve andhakaar jagaate, prabal sarp-sadrish krodh men ek hote hain.

RV 1.64.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

रोदसी आ वदता गणश्रियो नृषाचः शूराः शवसाहिमन्यवः । आ वन्धुरेष्वमतिर्न दर्शता विद्युन्न तस्थौ मरुतो रथेषु वः ॥९॥

saral hindee anuvaad

dalon men shobhit, manushyon ke mitr veeron, aap prabal ugrata se dyau-prithvee gunjaate hain; aapake rath-aasanon par bijalee jaisee drishy deepti kharee hai.

RV 1.64.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

विश्ववेदसो रयिभिः समोकसः सम्मिश्लासस्तविषीभिर्विरप्शिनः । अस्तार इषुं दधिरे गभस्त्योरनन्तशुष्मा वृषखादयो नरः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

sarvajny aur sanpadaaon ke sahanivaasee, shakti men sanyukt aur oonchee dhvani vaale, aseem balashaalee veer dhanurdhar roop men haathon men baan aur drirh kare dhaaran karate hain.

RV 1.64.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

हिरण्ययेभिः पविभिः पयोवृध उज्जिघ्नन्त आपथ्यो न पर्वतान् । मखा अयासः स्वसृतो ध्रुवच्युतो दुध्रकृतो मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥११॥

saral hindee anuvaad

svarnim chakr-nemiyon se jal barhaane vaale marut vishaal megh-samoohon ko pathikon jaise chalaate hain; svagaamee aur athak, chamakate bhaalon sahit ve drirh vastuon ko hilaate hain.

RV 1.64.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

घृषुं पावकं वनिनं विचर्षणिं रुद्रस्य सूनुं हवसा गृणीमसि । रजस्तुरं तवसं मारुतं गणमृजीषिणं वृषणं सश्चत श्रिये ॥१२॥

saral hindee anuvaad

pukaar se ham rudr kee teevr, paavak, poojy aur sarvadarshee santaan kee stuti karate hain; kalyaan hetu antariksh paar karane vaale vegavaan, veeryavaan, shaktishaalee marut-dal se juro.

RV 1.64.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

प्र नू स मर्तः शवसा जनाँ अति तस्थौ व ऊती मरुतो यमावत । अर्वद्भिर्वाजं भरते धना नृभिरापृच्छ्यं क्रतुमा क्षेति पुष्यति ॥१३॥

saral hindee anuvaad

he maruton, jisakee aapakee sahaayata raksha karatee hai vah manushy bal men doosaron se aage jaata hai; ashvon se puraskaar, manushyon se sanpada paata aur samarth, paraamarsh yogy sankalp vikasit karata hai.

RV 1.64.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

चर्कृत्यं मरुतः पृत्सु दुष्टरं द्युमन्तं शुष्मं मघवत्सु धत्तन । धनस्पृतमुक्थ्यं विश्वचर्षणिं तोकं पुष्येम तनयं शतं हिमाः ॥१४॥

saral hindee anuvaad

he maruton, udaar yajamaanon men sakriy, deept, yuddhon men durjey, sanpada-vijayee, stuty aur sarvavidit bal rakhen; ham santaan aur vanshaj ko sau sheet rituon tak poshen.

RV 1.64.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

नू ष्ठिरं मरुतो वीरवन्तमृतीषाहं रयिमस्मासु धत्त । सहस्रिणं शतिनं शूशुवांसं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥१५॥

saral hindee anuvaad

he maruton, hamaare beech sthaayee, janasampann, aakraman sahane vaalee aur shat-sahasr roop se barhatee sanpada rakhen; mati-samriddh dev prabhaat men sheeghr aaen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 327731. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.