Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 61ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 61Rigveda Mandala 1 Sukta 61

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta61
Mantrasमंत्रMantra16
RishiऋषिRishinodha gautamahनोधा गौतमःnodha gautamah
DevataदेवताDevataindrahइन्द्रःindrah
Chandasछन्दChandastrishtupत्रिष्टुप्trishtup
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.61.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

16 mein se 0 mantra complete

RV 1.61.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

अस्मा इदु प्र तवसे तुराय प्रयो न हर्मि स्तोमं माहिनाय । ऋचीषमायाध्रिगव ओहमिन्द्राय ब्रह्माणि राततमा ॥१॥

saral hindee anuvaad

us balavaan, teevr, mahaan, apratihat aur stuty indr ke lie main shreshth bhojan jaisa stotr aur vishesh roop se arpit praarthanaaen laata hoon.

RV 1.61.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

अस्मा इदु प्रय इव प्र यंसि भराम्याङ्गूषं बाधे सुवृक्ति । इन्द्राय हृदा मनसा मनीषा प्रत्नाय पत्ये धियो मर्जयन्त ॥२॥

saral hindee anuvaad

main sangharsh hetu poshan jaisee sundar uchcharit stuti laata hoon; praacheen svaamee indr ke lie gaayak hriday, man aur prajnya se vichaar sanvaarate hain.

RV 1.61.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

अस्मा इदु त्यमुपमं स्वर्षां भराम्याङ्गूषमास्येन । मंहिष्ठमच्छोक्तिभिर्मतीनां सुवृक्तिभिः सूरिं वावृधध्यै ॥३॥

saral hindee anuvaad

mukh se main vah shreshth, svargeey prakaash jeetane vaalee stuti arpit karata hoon, taaki seedhee pukaaron aur sugathit vichaaron se mahaanatam udaar svaamee kee mahima barhe.

RV 1.61.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

अस्मा इदु स्तोमं सं हिनोमि रथं न तष्टेव तत्सिनाय । गिरश्च गिर्वाहसे सुवृक्तीन्द्राय विश्वमिन्वं मेधिराय ॥४॥

saral hindee anuvaad

unake lie main stuti ko aise garhakar chalaata hoon jaise barhaee upayogakarta hetu rath banaata hai: stuti-vah medhaavee indr ke lie vaanee aur sugathit dooragaamee stotr.

RV 1.61.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

अस्मा इदु सप्तिमिव श्रवस्येन्द्रायार्कं जुह्वा समञ्जे । वीरं दानौकसं वन्दध्यै पुरां गूर्तश्रवसं दर्माणम् ॥५॥

saral hindee anuvaad

yash kee ichchha se main indr ke lie jihva dvaara stotr ko ashv jaise sajaata hoon, taaki daan-nivaas veer, door-prasiddh durg-bhanjak kee vandana ho.

RV 1.61.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

अस्मा इदु त्वष्टा तक्षद्वज्रं स्वपस्तमं स्वर्यं रणाय । वृत्रस्य चिद्विदद्येन मर्म तुजन्नीशानस्तुजता कियेधाः ॥६॥

saral hindee anuvaad

unake lie tvashta ne yuddh hetu atyant kushalata se divy vajr garha, jisase prahaar karate svaamee vritr ke marm tak pahunche.

RV 1.61.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

अस्येदु मातुः सवनेषु सद्यो महः पितुं पपिवाञ्चार्वन्ना । मुषायद्विष्णुः पचतं सहीयान्विध्यद्वराहं तिरो अद्रिमस्ता ॥७॥

saral hindee anuvaad

maata ke savanon men balavaan vishnu ne sheeghr mahaan pey piya aur sundar paka ann liya; usase bhee balavaan dhanurdhar ne parvat ke aar-paar varaah ko bheda.

RV 1.61.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

अस्मा इदु ग्नाश्चिद्देवपत्नीरिन्द्रायार्कमहिहत्य ऊवुः । परि द्यावापृथिवी जभ्र उर्वी नास्य ते महिमानं परि ष्टः ॥८॥

saral hindee anuvaad

dev-striyon, devapatniyon ne bhee ahi-vadh ke samay indr hetu stotr buna; unhonne vistrit dyau-prithvee ko ghera aur donon milakar bhee unakee mahima se aage naheen.

RV 1.61.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

अस्येदेव प्र रिरिचे महित्वं दिवस्पृथिव्याः पर्यन्तरिक्षात् । स्वराळिन्द्रो दम आ विश्वगूर्तः स्वरिरमत्रो ववक्षे रणाय ॥९॥

saral hindee anuvaad

unakee mahima dyau, prithvee aur antariksh se barhee; svashaasit, sarv-prashansit indr apane grih men yuddh hetu garjanasheel aur aparimit balavaan hue.

RV 1.61.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

अस्येदेव शवसा शुषन्तं वि वृश्चद्वज्रेण वृत्रमिन्द्रः । गा न व्राणा अवनीरमुञ्चदभि श्रवो दावने सचेताः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

apane bal se indr ne jal rokate vritr ko vajr se kaata aur baare kee gaayon jaise jalapravaah chhore, daata ko yash dene hetu sachet.

RV 1.61.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

अस्येदु त्वेषसा रन्त सिन्धवः परि यद्वज्रेण सीमयच्छत् । ईशानकृद्दाशुषे दशस्यन्तुर्वीतये गाधं तुर्वणिः कः ॥११॥

saral hindee anuvaad

unake teevr tej se nadiyaan svatantr chaleen jab vajr se unaka maarg khola; prabhutv sthaapit kar yajamaan par kripa karate vijeta ne turveeti ke lie ghaat banaaya.

RV 1.61.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

अस्मा इदु प्र भरा तूतुजानो वृत्राय वज्रमीशानः कियेधाः । गोर्न पर्व वि रदा तिरश्चेष्यन्नर्णांस्यपां चरध्यै ॥१२॥

saral hindee anuvaad

he utsuk, atyant balavaan svaamee, vritr par vajr chalaaen; tirachhe prahaar se usake jor bail ke angon jaise alag karen, taaki jalapravaah chal saken.

RV 1.61.13

Mantra 13मंत्र 13Mantra 13

अस्येदु प्र ब्रूहि पूर्व्याणि तुरस्य कर्माणि नव्य उक्थैः । युधे यदिष्णान आयुधान्यृघायमाणो निरिणाति शत्रून् ॥१३॥

saral hindee anuvaad

nae stotron se teevr dev ke praacheen karm kaho, kaise yuddh men aayudh chalaakar ugr aage barhate aur shatruon ko giraate hain.

RV 1.61.14

Mantra 14मंत्र 14Mantra 14

अस्येदु भिया गिरयश्च दृळ्हा द्यावा च भूमा जनुषस्तुजेते । उपो वेनस्य जोगुवान ओणिं सद्यो भुवद्वीर्याय नोधाः ॥१४॥

saral hindee anuvaad

unake praakaty ke bhay se drirh parvat aur samoochee dyau-prithvee kaanpate hain; priy dev kee raksha baar-baar gaate nodhas sheeghr veery paaen.

RV 1.61.15

Mantra 15मंत्र 15Mantra 15

अस्मा इदु त्यदनु दाय्येषामेको यद्वव्ने भूरेरीशानः । प्रैतशं सूर्ये पस्पृधानं सौवश्व्ये सुष्विमावदिन्द्रः ॥१५॥

saral hindee anuvaad

vah chuna bhaag bahut ke akele svaamee ko diya gaya; indr ne somapeshak etash kee sahaayata kee jab vah ashv-daur men soory se spardha kar raha tha.

RV 1.61.16

Mantra 16मंत्र 16Mantra 16

एवा ते हारियोजना सुवृक्तीन्द्र ब्रह्माणि गोतमासो अक्रन् । ऐषु विश्वपेशसं धियं धाः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥१६॥

saral hindee anuvaad

is prakaar, harit ashv jorane vaale indr, gotamon ne aapake lie sundar praarthanaaen banaaee hain; unamen sarvaroop-sushobhit buddhi rakhen aur vichaar-samriddh dev prabhaat men sheeghr aaen.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 403099. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.