Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta

Rigveda Mandala 1 Sukta 3ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 3Rigveda Mandala 1 Sukta 3

Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts

Mandalaमण्डलMandala1
Suktaसूक्तSukta3
Mantrasमंत्रMantra12
RishiऋषिRishimadhuchchhanda vaishvaamitrahमधुच्छन्दा वैश्वामित्रःmadhuchchhanda vaishvaamitrah
DevataदेवताDevata1-3 ashvinau, 4-6 indrah, 7-9 vishvedevaah, 10-12 sarasvatee१-३ अश्विनौ, ४-६ इन्द्रः, ७-९ विश्वेदेवाः, १०-१२ सरस्वती1-3 ashvinau, 4-6 indrah, 7-9 vishvedevaah, 10-12 sarasvatee
Chandasछन्दChandasgaayatreeगायत्रीgaayatree
Reference formatसन्दर्भ प्रारूपReference FormatRV 1.3.1

Structured translationसंरचित अनुवादStructured Translation

Mantra Reading and Studyमंत्र पाठ और अध्ययनMantra Path aur Study

Reading Mode

12 mein se 0 mantra complete

RV 1.3.1

Mantra 1मंत्र 1Mantra 1

अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती । पुरुभुजा चनस्यतम् ॥१॥

saral hindee anuvaad

he ashvino, sheeghr karm karane vaale aur shobha ke svaamiyo, yajny men prastut is prachur arpan ko prasann hokar sveekaar keejie.

RV 1.3.2

Mantra 2मंत्र 2Mantra 2

अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया । धिष्ण्या वनतं गिरः ॥२॥

saral hindee anuvaad

he anek adbhut karm karane vaale, veer aur vivekee ashvino, samarth vichaar se prastut hamaaree stuti-vaaniyon ko sveekaar keejie.

RV 1.3.3

Mantra 3मंत्र 3Mantra 3

दस्रा युवाकवः सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः । आ यातं रुद्रवर्तनी ॥३॥

saral hindee anuvaad

he adbhut karm karane vaale naasatyo, kaatakar bichhaae gae pavitr kush par taiyaar ye som-paan aap donon ke lie hain. he prachand maarg vaale devo, yahaan aaie.

RV 1.3.4

Mantra 4मंत्र 4Mantra 4

इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः । अण्वीभिस्तना पूतासः ॥४॥

saral hindee anuvaad

he adbhut tej vaale indr, yahaan aaie. ye nichore aur sookshm reeti se shuddh kie gae som-paan aapakee prateeksha kar rahe hain.

RV 1.3.5

Mantra 5मंत्र 5Mantra 5

इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः । उप ब्रह्माणि वाघतः ॥५॥

saral hindee anuvaad

he indr, praarthanaapoorn vichaar se prerit aur kavi dvaara bulaae gae, som arpit karane vaale purohit ke pavitr vachanon ke nikat aaie.

RV 1.3.6

Mantra 6मंत्र 6Mantra 6

इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः । सुते दधिष्व नश्चनः ॥६॥

saral hindee anuvaad

he hari ashvon ke svaamee indr, sheeghr hamaare pavitr vachanon ke paas aaie aur hamaare lie taiyaar som men apana aanand sthaapit keejie.

RV 1.3.7

Mantra 7मंत्र 7Mantra 7

ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वे देवास आ गत । दाश्वांसो दाशुषः सुतम् ॥७॥

saral hindee anuvaad

he vishvedevo, janon kee raksha aur dhaaran karane vaale udaar devo, upaasak dvaara nichore gae som ke paas aaie.

RV 1.3.8

Mantra 8मंत्र 8Mantra 8

विश्वे देवासो अप्तुरः सुतमा गन्त तूर्णयः । उस्रा इव स्वसराणि ॥८॥

saral hindee anuvaad

he sheeghragaamee aur karmasheel vishvedevo, nichore som ke paas vaise aaie jaise ujjval gauen apane parichit goshthon kee or aatee hain.

RV 1.3.9

Mantra 9मंत्र 9Mantra 9

विश्वे देवासो अस्रिध एहिमायासो अद्रुहः । मेधं जुषन्त वह्नयः ॥९॥

saral hindee anuvaad

kabhee n chookane vaale, gahan shaktiyon se sampann aur chhal se rahit vishvedev, divy vahanakarta banakar is yajny ko prasannataapoorvak sveekaar karen.

RV 1.3.10

Mantra 10मंत्र 10Mantra 10

पावका नः सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती । यज्ञं वष्टु धियावसुः ॥१०॥

saral hindee anuvaad

shuddh karane vaalee sarasvatee, jo poshanakaaree sampannata aur prerit buddhi se samriddh hain, hamaare yajny ko poshan aur saamarthy sahit sveekaar karen.

RV 1.3.11

Mantra 11मंत्र 11Mantra 11

चोदयित्री सूनृतानां चेतन्ती सुमतीनाम् । यज्ञं दधे सरस्वती ॥११॥

saral hindee anuvaad

saty aur mangalamay vaanee ko prerit karane vaalee tatha shubh vichaaron ko jagaane vaalee sarasvatee ne yajny ko dhaaran aur sthaapit kiya hai.

RV 1.3.12

Mantra 12मंत्र 12Mantra 12

महो अर्णः सरस्वती प्र चेतयति केतुना । धियो विश्वा वि राजति ॥१२॥

saral hindee anuvaad

sarasvatee apane prakaashamay sanket se vishaal jaladhaara ko prakat karatee hain aur pratyek prerit vichaar men vishisht roop se prakaashit hotee hain.

Source Note

Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.

Technical Source Details

Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 400767. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.

Vikash Kumawat

Creator and maintainer

Vikash Kumawat

I maintain SanatanAdhyayan as a structured study space for readers who want to explore Vedas, Upanishads, Puranas, Itihasas, Darshanas, panchang ideas, and Vedic time concepts in a clear way.