Rigveda Suktaऋग्वेद सूक्तRigveda Sukta
Rigveda Mandala 1 Sukta 173ऋग्वेद मण्डल 1 सूक्त 173Rigveda Mandala 1 Sukta 173
Quick Factsसंक्षिप्त तथ्यQuick Facts
13 mein se 0 mantra complete
RV 1.173.1
Mantra 1मंत्र 1Mantra 1
गायत्साम नभन्यं यथा वेरर्चाम तद्वावृधानं स्वर्वत् । गावो धेनवो बर्हिष्यदब्धा आ यत्सद्मानं दिव्यं विवासान् ॥१॥
saral hindee anuvaad
ritvij svarg tak pahunchane vaalee, prakaash ke samaan phailatee stuti gaae, jisase dugdh dene vaalee gauen bina baadha pavitr kush par divy sabha ko bulaaen.
RV 1.173.2
Mantra 2मंत्र 2Mantra 2
अर्चद्वृषा वृषभिः स्वेदुहव्यैर्मृगो नाश्नो अति यज्जुगुर्यात् । प्र मन्दयुर्मनां गूर्त होता भरते मर्यो मिथुना यजत्रः ॥२॥
saral hindee anuvaad
sah-upaasakon ke saath balavaan stota pyaase vany praanee ke samaan apanee aakaanksha prakat kare. prasann ritvij hriday kee bhakti laakar shaktishaalee indr ko dohara arpan deta hai.
RV 1.173.3
Mantra 3मंत्र 3Mantra 3
नक्षद्धोता परि सद्म मिता यन्भरद्गर्भमा शरदः पृथिव्याः । क्रन्ददश्वो नयमानो रुवद्गौरन्तर्दूतो न रोदसी चरद्वाक् ॥३॥
saral hindee anuvaad
ritvij maape hue anushthaan-sthaanon kee parikrama kar prithvee kee ritujany upaj laae. ashv hinahinaae, vrishabh garje aur yajny-vaanee prithvee tatha svarg ke beech doot bane.
RV 1.173.4
Mantra 4मंत्र 4Mantra 4
ता कर्माषतरास्मै प्र च्यौत्नानि देवयन्तो भरन्ते । जुजोषदिन्द्रो दस्मवर्चा नासत्येव सुग्म्यो रथेष्ठाः ॥४॥
saral hindee anuvaad
ham indr ko svaagat yogy arpan aur baladaayee stutiyaan dete hain. tejasvee rathaaroorh shakti unhen sveekaar kare aur ashvinon ke samaan sheeghr chale.
RV 1.173.5
Mantra 5मंत्र 5Mantra 5
तमु ष्टुहीन्द्रं यो ह सत्वा यः शूरो मघवा यो रथेष्ठाः । प्रतीचश्चिद्योधीयान्वृषण्वान्ववव्रुषश्चित्तमसो विहन्ता ॥५॥
saral hindee anuvaad
paraakramee indr kee stuti karo, dhanavaan, rath-savaar naayak, virodhee senaaon se adhik shaktishaalee, shaktishaalee ghoron par savaar aur chaaron or phaile andhakaar ko door karane vaale.
RV 1.173.6
Mantra 6मंत्र 6Mantra 6
प्र यदित्था महिना नृभ्यो अस्त्यरं रोदसी कक्ष्ये नास्मै । सं विव्य इन्द्रो वृजनं न भूमा भर्ति स्वधावाँ ओपशमिव द्याम् ॥६॥
saral hindee anuvaad
prithvee aur svarg indr kee mahaanata ko samet naheen sakate. ve prithvee ko ghere antariksh ke samaan lokon ko vyaapt karate aur varsha ke svaamee roop men svarg, antariksh tatha prithvee ko dhaaran karate hain.
RV 1.173.7
Mantra 7मंत्र 7Mantra 7
समत्सु त्वा शूर सतामुराणं प्रपथिन्तमं परितंसयध्यै । सजोषस इन्द्रं मदे क्षोणीः सूरिं चिद्ये अनुमदन्ति वाजैः ॥७॥
saral hindee anuvaad
samudaay som-anushthaan men milakar veer rakshak aur sangharsh men maargadarshak indr ko bulaate tatha taiyaar arpanon se unake mahaan kaaryon ka sammaan karate hain.
RV 1.173.8
Mantra 8मंत्र 8Mantra 8
एवा हि ते शं सवना समुद्र आपो यत्त आसु मदन्ति देवीः । विश्वा ते अनु जोष्या भूद्गौः सूरीँश्चिद्यदि धिषा वेषि जनान् ॥८॥
saral hindee anuvaad
maanav-kalyaan ke lie arpit aahutiyaan aur divy jal aapako prasann karate hain, he indr. stuti aapako priy hai aur aap apane sammaanakartaaon ko vivek dete hain.
RV 1.173.9
Mantra 9मंत्र 9Mantra 9
असाम यथा सुषखाय एन स्वभिष्टयो नरां न शंसैः । असद्यथा न इन्द्रो वन्दनेष्ठास्तुरो न कर्म नयमान उक्था ॥९॥
saral hindee anuvaad
ham aapake mitron ke beech moolyavaan banen aur aapakee sahaayata praapt karen. hamaare geet indr ko nikat laaen aur unhen hamaaree pooja men upasthit rakhen.
RV 1.173.10
Mantra 10मंत्र 10Mantra 10
विष्पर्धसो नरां न शंसैरस्माकासदिन्द्रो वज्रहस्तः । मित्रायुवो न पूर्पतिं सुशिष्टौ मध्यायुव उप शिक्षन्ति यज्ञैः ॥१०॥
saral hindee anuvaad
jaise pratidvandee shaasak kee prashansa karate hain, usee prakaar vajradhaaree indr bhee hamaare mitr banen. ek sushaasit svaamee ka sammaan karane vaale vaphaadaar naagarikon kee tarah, hamaare pratinidhi yajny ke maadhyam se unase sanpark karate hain.
RV 1.173.11
Mantra 11मंत्र 11Mantra 11
यज्ञो हि ष्मेन्द्रं कश्चिदृन्धञ्जुहुराणश्चिन्मनसा परियन् । तीर्थे नाच्छा तातृषाणमोको दीर्घो न सिध्रमा कृणोत्यध्वा ॥११॥
saral hindee anuvaad
ek vyakti sachche yajny se indr kee shakti barhaata hai, jabaki doosara bhatake man se upaasana karata hai. nishkapat ke lie ve pyaase ko ghaat par mile jal samaan hain, par chitt-vikshep yaatra ko lamba kar deta hai.
RV 1.173.12
Mantra 12मंत्र 12Mantra 12
मो षू ण इन्द्रात्र पृत्सु देवैरस्ति हि ष्मा ते शुष्मिन्नवयाः । महश्चिद्यस्य मीळ्हुषो यव्या हविष्मतो मरुतो वन्दते गीः ॥१२॥
saral hindee anuvaad
toofaan yuddh men maruton ke saath milakar indr hamaara parityaag n karen. aapaka bhaag taiyaar hai, aur udaar marut pravaahit stuti ke maadhyam se varsha laane vaale arpan grahanakarta ka sammaan karate hain.
RV 1.173.13
Mantra 13मंत्र 13Mantra 13
एष स्तोम इन्द्र तुभ्यमस्मे एतेन गातुं हरिवो विदो नः । आ नो ववृत्याः सुविताय देव विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥१३॥
saral hindee anuvaad
yah stuti aapako samarpit hai, he indr. hari ashvon ke svaamee, hamaare anushthaan ka maarg paaen aur hamen kalyaan, poshan, bal tatha deerghaayu kee or le jaaen.
Yeh page educational aur devotional study ke liye Rigveda references present karta hai. Sanskrit mantra text Sanskrit Wikisource - Rigveda Sukta text ke recorded revision se attributed hai aur recorded reuse status Creative Commons Attribution-ShareAlike hai. Commentary aur modern translations source se import nahi kiye gaye hain. Is page ka translation Sanatan Adhyayan ka original editorial work hai, jise independently taiyar karke listed references se cross-check kiya gaya hai. Agar aapko copyright ya attribution se judi koi dikkat dikhe, to humse sampark karein.
Technical Source Details
Content used: Sanskrit mantra text from the page poem section only; commentary and modern translations are excluded. Imported from Wikisource revision 311784. The import intentionally excludes Sayana commentary and page formatting.
